Ας το δούμε ψύχραιμα και ρεαλιστικά. Το να λέμε 'αφού δε συμμορφώνονται οι άλλοι, γιατί να το κάνουμε εμείς;' είναι κοντόφθαλμο και εγωιστικό. Η κλιματική αλλαγή είναι παγκόσμιο πρόβλημα που μας επηρεάζει όλους, και η Ελλάδα είναι από τις πιο ευάλωτες χώρες. Οι πυρκαγιές, οι πλημμύρες και οι καταστροφές κοστίζουν ήδη δισεκατομμύρια στην οικονομία και, δυστυχώς, θα γίνουν χειρότερες αν δεν δράσουμε.
Η μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι δύσκολη στην αρχή, όπως κάθε μεγάλη αλλαγή. Αλλά σκεφτείτε μια Ελλάδα που δεν εξαρτάται από ακριβές εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, που παράγει τη δική της ενέργεια από τον ήλιο και τον άνεμο, και που είναι 100% ενεργειακά αυτόνομη. Αυτό είναι το μέλλον που χτίζουμε, κι αυτό θα μας κάνει ισχυρότερους – όχι μόνο οικονομικά αλλά και γεωπολιτικά.
Επιπλέον, η κλιματική κρίση δεν αφορά μόνο τους ρύπους. Είναι και η υπερκατανάλωση, η αποψίλωση δασών, η εξαφάνιση ειδών και η διαταραχή των οικοσυστημάτων. Όταν όμως είμαστε αντίθετοι ακόμα και στο πρώτο βήμα (όπως η μείωση των ρύπων και η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα), πώς θα λύσουμε και τις υπόλοιπες πλευρές του προβλήματος;
Όσο για τη δικαιολογία ότι 'η Κίνα μολύνει περισσότερο', ας θυμηθούμε δύο πράγματα. Οι εκπομπές πρέπει να μετρούνται
και per capita, και η Ευρώπη και ΗΠΑ έχουν ιστορικά πολύ υψηλότερες εκπομπές ανά κάτοικο. Άρα έχουμε ηθική υποχρέωση να δώσουμε το καλό παράδειγμα. Η Ευρώπη, οι ΗΠΑ και οι ανεπτυγμένες χώρες έχουν τη δύναμη να ηγηθούν τεχνολογικά και πολιτικά. Αν εμείς (Ευρώπη-ΗΠΑ) δεν συμμετέχουμε, πώς περιμένουμε να πείσουμε τις άλλες χώρες;
Η Συμφωνία του Παρισιού είναι ένα θετικό πρώτο βήμα – όχι τέλειο, αλλά σημαντικό. Αντί να την απορρίπτουμε, πρέπει να τη στηρίξουμε και να προχωρήσουμε μπροστά. Κάθε αρχή είναι δύσκολη, αλλά το αποτέλεσμα αξίζει.
Έχεις δίκιο ότι οι πολεμικές συγκρούσεις επιβαρύνουν το περιβάλλον – από τη χρήση βαρέων όπλων και εκρηκτικών έως την καταστροφή υποδομών, δασών και οικοσυστημάτων. Είναι ένα τεράστιο πρόβλημα που λίγοι αναφέρουν, και σίγουρα χρειάζεται περισσότερη πίεση για να αντιμετωπιστεί. Ωστόσο, το γεγονός ότι υπάρχουν αυτές οι επιβαρύνσεις δε σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε τη δράση για την κλιματική αλλαγή.
Η κλιματική κρίση είναι τόσο σοβαρή που κάθε αρνητική δραστηριότητα μετράει, αλλά αυτό δεν αναιρεί την ανάγκη να μειώσουμε τους ρύπους μας, να στραφούμε στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να προλάβουμε μεγαλύτερες καταστροφές. Αν πούμε 'ας μην κάνουμε τίποτα γιατί υπάρχουν και άλλα προβλήματα', τότε το μόνο που κάνουμε είναι να επιδεινώνουμε την κατάσταση. Οι λύσεις πρέπει να είναι παράλληλες: δράση για το κλίμα, περιορισμός των επιπτώσεων από πολεμικές συγκρούσεις και αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής καταστροφής από κάθε δραστηριότητα.
Επιπλέον, η κλιματική αλλαγή είναι συχνά ένας από τους βαθύτερους λόγους που προκαλούν πολεμικές συγκρούσεις. Η έλλειψη φυσικών πόρων, οι μεταναστευτικές ροές λόγω κλιματικών αλλαγών και η καταστροφή καλλιεργειών δημιουργούν εντάσεις που καταλήγουν σε πολέμους. Άρα, αν αντιμετωπίσουμε την κλιματική κρίση, μπορούμε να μειώσουμε και τις πιθανότητες συγκρούσεων μακροπρόθεσμα. Συμφωνώ ότι οι κυβερνήσεις οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη το περιβαλλοντικό κόστος των πολέμων. Όμως, αυτό δεν πρέπει να γίνεται δικαιολογία για την απραξία σε άλλους τομείς. Όπως λένε, 'δεν σβήνεις μια φωτιά αφήνοντας μια άλλη να καίει'. Πρέπει να δρούμε σε όλα τα μέτωπα ταυτόχρονα.
Δες και per capita. Η Ινδία είναι 136η και η Κίνα 34η για το 2023 (συνολικά για greenhouse gas emissions, όχι μόνο για CO2).
Είναι αλήθεια ότι η πράσινη μετάβαση φέρνει προκλήσεις, και δεν πρέπει να υποτιμάμε τις συνέπειες στις θέσεις εργασίας και στις τοπικές κοινωνίες. Όμως, η λύση δεν είναι να γυρίσουμε πίσω σε ένα σύστημα που βασίζεται σε ρυπογόνες πηγές ενέργειας. Για παράδειγμα, η ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας δημιουργεί ήδη εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας παγκοσμίως, και η σωστή πολιτική μπορεί να εξασφαλίσει ότι αυτοί που επηρεάζονται αρνητικά από τις αλλαγές θα επανεκπαιδευτούν και θα ενταχθούν σε αυτούς τους τομείς.
Όσον αφορά τις εκπομπές ρύπων, έχεις δίκιο ότι η Ασία και η Αφρική συνεισφέρουν σημαντικά. Όμως, υπάρχουν δύο παράγοντες που πρέπει να λάβουμε υπόψη.
Ιστορική ευθύνη: Οι ανεπτυγμένες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, η Ευρώπη και ο Καναδάς, έχουν παράξει το μεγαλύτερο ποσοστό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην ιστορία, κάτι που έχει οδηγήσει στην τρέχουσα κρίση. Δεν μπορούμε να ζητάμε από τις αναπτυσσόμενες χώρες να σταματήσουν την ανάπτυξή τους, όταν οι ανεπτυγμένες χώρες έφτασαν εδώ εκμεταλλευόμενες τα ίδια καύσιμα.
Εκπομπές ανά κάτοικο (per capita): Όταν δεις τις εκπομπές ανά άτομο, οι ανεπτυγμένες χώρες συνεχίζουν να βρίσκονται στην κορυφή. Ένας μέσος Αμερικανός ή Ευρωπαίος καταναλώνει και ρυπαίνει πολύ περισσότερο από έναν κάτοικο στην Ινδία ή την Αφρική. Άρα, είναι δίκαιο οι χώρες που έχουν τη μεγαλύτερη κατανάλωση και ιστορική ευθύνη να κάνουν το πρώτο βήμα.
(το ξαναβάζω κι εδώ: )
Επίσης, το επιχείρημα ότι η Συμφωνία του Παρισιού 'δεν ενδιαφέρεται για το περιβάλλον' είναι αβάσιμο. Είναι η πρώτη φορά που σχεδόν όλα τα έθνη του κόσμου συμφώνησαν να δράσουν για την κλιματική αλλαγή. Μπορεί να μην είναι τέλεια, αλλά είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα που πρέπει να βελτιώσουμε, όχι να εγκαταλείψουμε. Η λύση δεν είναι να σταματήσουμε τη δράση, αλλά να την κάνουμε πιο δίκαιη, να πιέσουμε τις πολυεθνικές και τις χώρες με τεράστιες εκπομπές να συμμορφωθούν και να υποστηρίξουμε εκείνους που πλήττονται από τη μετάβαση. Μόνο έτσι θα πετύχουμε μια βιώσιμη λύση για το περιβάλλον και τις κοινωνίες μας.