×
Επεξεργασία Προφίλ Επεξεργασία Avatar Επεξεργασία Υπογραφής Επεξεργασία Επιλογών E-mail και Κωδικός Ρυθμίσεις Ειδοποιήσεων
×
Αποσύνδεση Οι Συνδρομές μου Το Προφίλ μου Τα Posts μου Τα Threads μου Λίστα Επαφών Αντιδράσεις σε Posts μου Παραθέσεις των Posts μου Αναφορές σε Εμένα Ενέργειες Συντονιστών Αόρατος Χρήστης
Τι;
Πως;
Ταξινόμηση
Που;
Σε συγκεκριμένη κατηγορία;
Ποιος;
Αποτελέσματα Αναζήτησης
Συμπληρώστε τουλάχιστον το πεδίο Τι;

Το e-steki είναι μια από τις μεγαλύτερες ελληνικές διαδικτυακές κοινότητες με 67,814 μέλη και 2,441,771 μηνύματα σε 76,735 θέματα. Αυτή τη στιγμή μαζί με εσάς απολαμβάνουν το e-steki άλλα 206 άτομα.

Καλώς ήρθατε στο e-steki!

Εγγραφή Βοήθεια

Κρυφά σχολεία: Υπήρξαν τελικά;

iJohnnyCash (Panayotis Yannakas)

Founder

Ο Panayotis Yannakas αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος Επαγγέλεται Επιχειρηματίας . Έχει γράψει 17,207 μηνύματα.

O iJohnnyCash έγραψε: στις 19:53, 26-06-05:

#1
Υπήρξαν τελικά τα κρυφά σχολεία;
Δεν έχω ιδέα για αυτό το θέμα και θα ήθελα να μάθω περισσότερα.....
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

Dark_kronos (Rognan)

Επιφανές Μέλος

Ο Rognan αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος Είναι 27 ετών και επαγγέλεται Φοιτητής/τρια . Έχει γράψει 13,507 μηνύματα.

O Dark_kronos . έγραψε: στις 20:18, 26-06-05:

#2
Πραγματικα δεν ξερω αν υπιρχαν. Μονο στο σχολειο ακουμε συνεχια για αυτα.

Παντος ο παπους μου που εζησε την εποχη πηγε σε Ιταλικο σχολειο αλλα βεβεα εδω στην Ροδο ητανε καπος διαφερετικα τα πραγματα αποτε δεν ξερω για την υπολιπη Ελλαδα. Στην Ροδο ομως δεν υπιρχαν
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

gilie

Δραστήριο Μέλος

H gilie αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένη. Έχει γράψει 461 μηνύματα.

H gilie έγραψε: στις 21:24, 26-06-05:

#3
Αρχική Δημοσίευση από Dark_kronos
Πραγματικα δεν ξερω αν υπιρχαν. Μονο στο σχολειο ακουμε συνεχια για αυτα.

Παντος ο παπους μου που εζησε την εποχη πηγε σε Ιταλικο σχολειο αλλα βεβεα εδω στην Ροδο ητανε καπος διαφερετικα τα πραγματα αποτε δεν ξερω για την υπολιπη Ελλαδα. Στην Ροδο ομως δεν υπιρχαν
μια απο τα ιδια και γω...Ζακυνθινια!
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

Γιάννης (Παπαφλέσσας)

Επιφανές Μέλος

Ο Παπαφλέσσας αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος Είναι 43 ετών . Έχει γράψει 3,056 μηνύματα.

O Γιάννης Πέρασα μια βόλτα! Τι θα φάμε? έγραψε: στις 22:43, 26-06-05:

#4
Κάπου είχα δεί ένα ρεπορτάζ για Μακεδονία μεριά που έλεγε για ένα κρυφό σχολιό στην οροφή μιας εκκλησίας. Τώρα απο εκεί και πέρα δεν ξέρω τι ισχύει
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

apostolos1986 (Αποστολος)

Νεοφερμένος

Ο Αποστολος αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος Είναι 32 ετών . Έχει γράψει 44 μηνύματα.

O apostolos1986 έγραψε: στις 23:43, 26-06-05:

#5
Αυτό που γνωριζω από κάποια ιστορικά βιβλία που έχω διαβάσει είναι ότι κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας η Οθωμανική αυτοκρατορία δεν εμπόδισε κανένα κεφαλοχώρι να έχει το σχολείο του , επίσης δεν απαγόρευσε να διδάσκεται η ελληνική γλώσσα. Επομένως τα σχολεία ήταν φανερά και υπήρχαν σε πολλές πόλεις όπως οι Σχολές της Πάτμου , των Ιωαννίνων ,της Σμύρνης , της Αθήνας και άλλα πολλά.

Παράλληλα ο Γιάννης Βλαχογιάννης, που αγωνίστηκε με πάθος να θεμελιώσει στην αρχειακή έρευνα την ιστορία, γράφει: «Δεν είδα καμιάν ιστορική μαρτυρία που να βεβαιώνει την ύπαρξη Κρυφού Σχολειού».
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

kleftra (Γεωργία-Γωγούλα-Γωγώ...ακούω σε όλες τις παραλλαγές)

Διακεκριμένο μέλος

H Γεωργία-Γωγούλα-Γωγώ...ακούω σε όλες τις παραλλαγές αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένη. Έχει γράψει 1,983 μηνύματα.

H kleftra οι φωνές στο κεφάλι της, της είπαν κι έγραψε: στις 12:47, 28-06-05:

#6
Αρχική Δημοσίευση από apostolos1986
Αυτό που γνωριζω από κάποια ιστορικά βιβλία που έχω διαβάσει είναι ότι κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας η Οθωμανική αυτοκρατορία δεν εμπόδισε κανένα κεφαλοχώρι να έχει το σχολείο του , επίσης δεν απαγόρευσε να διδάσκεται η ελληνική γλώσσα. Επομένως τα σχολεία ήταν φανερά και υπήρχαν σε πολλές πόλεις όπως οι Σχολές της Πάτμου , των Ιωαννίνων ,της Σμύρνης , της Αθήνας και άλλα πολλά.

Παράλληλα ο Γιάννης Βλαχογιάννης, που αγωνίστηκε με πάθος να θεμελιώσει στην αρχειακή έρευνα την ιστορία, γράφει: «Δεν είδα καμιάν ιστορική μαρτυρία που να βεβαιώνει την ύπαρξη Κρυφού Σχολειού».
Μπορείς να μου γράψεις σε ποια βιβλία έχεις διαβάσει σχετικά με την παιδεία στην τουρκοκρατία;Ποτέ μου δεν εμπιστευόμουν βιβλία του ΟΕΔΒ σε θέματα ιστορίας.Αυτό που εγώ θυμάμαι(όχι απο σχολικό βιβλίο) είναι πως τα κρυφά σχολειά ήταν συγκεντρώσεις νέων σε υπόγειους χώρους μοναστηριών.Δεν είχαν δλδ την μορφή αίθουσας διδασκαλίας.Παλιότερα σε μια εκδρομή σε μοναστήρι στα Ιωάννινα μας είχαν δείξει(όσο μπορούσαμε να δόυμε γιατί δεν είχε φως)ένα χώρο σαν κατακόμβη που υποτίθεται πως λειτουργούσε σαν κρυφό σχολειό.
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

bunny217 (Ποιός Ξέρει???)

Διακεκριμένο μέλος

H Ποιός Ξέρει??? αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένη. Είναι 35 ετών και επαγγέλεται Επιχειρηματίας . Έχει γράψει 3,896 μηνύματα.

H bunny217 Περίεργα συναισθήματα έγραψε: στις 16:36, 28-06-05:

#7
Αρχική Δημοσίευση από kleftra
Μπορείς να μου γράψεις σε ποια βιβλία έχεις διαβάσει σχετικά με την παιδεία στην τουρκοκρατία;Ποτέ μου δεν εμπιστευόμουν βιβλία του ΟΕΔΒ σε θέματα ιστορίας.Αυτό που εγώ θυμάμαι(όχι απο σχολικό βιβλίο) είναι πως τα κρυφά σχολειά ήταν συγκεντρώσεις νέων σε υπόγειους χώρους μοναστηριών.Δεν είχαν δλδ την μορφή αίθουσας διδασκαλίας.Παλιότερα σε μια εκδρομή σε μοναστήρι στα Ιωάννινα μας είχαν δείξει(όσο μπορούσαμε να δόυμε γιατί δεν είχε φως)ένα χώρο σαν κατακόμβη που υποτίθεται πως λειτουργούσε σαν κρυφό σχολειό.
Εγώ πάντως μόνο στην αναπαράσταση στα Γιαέννενα στα κέρινα ομοιόματα του Βρέλλη έχω δει κρυφό σχολειό.
Πάντως δεν ξέρω τι να πιστέψω.Την αλήθεια την γνωρίζουν μόνο όσοι έζησαν τότε,απο εκεί και πέρα πιστεύω πως υπάρχουν αρκετα ψέμματα
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

gademis (Δημήτρης)

Τιμώμενο Μέλος

Ο Δημήτρης αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος Είναι 40 ετών και επαγγέλεται Η.Μ.Μ.Υ. . Έχει γράψει 1,298 μηνύματα.

O gademis "ένα προσωπικό μήνυμα" έγραψε: στις 03:43, 29-06-05:

#8
Παράλληλα ο Γιάννης Βλαχογιάννης, που αγωνίστηκε με πάθος να θεμελιώσει στην αρχειακή έρευνα την ιστορία, γράφει: «Δεν είδα καμιάν ιστορική μαρτυρία που να βεβαιώνει την ύπαρξη Κρυφού Σχολειού».
Ναι, γιατι ήταν κρυφό.
Πραγματικά είναι δύσκολο να αποκλείσουμε την ύπαρξη του κρυφού σχολειού λόγω έλλειψης ιστορικών στοιχείων γιατί απλούστατα ήταν κρυφό, δηλαδή οι άνθρωποι πέρναν μέτρα για να μήν υπάρχουν στοιχεία. Είμαι σίγουρος οτι κάποιος παπάς έκανε κάπου σε κάποιον κρυφά μάθημα όπως είμαι σίγουρος οτι οι μετέπειτα ιστορικοί θέλωντας να ενώσουν το έθνος και να τονίσουν το ρόλο της εκκλησίας πήραν το τόσο και το κάνανε τόοοοοοοσο και ξαφνικά θεωρήσανε όλοι οτι υπήρχε παντού οργανωμένο κρυφό εκπαιδευτικό σύστημα.
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

YoMaNaTiOn

Δραστήριο Μέλος

Ο YoMaNaTiOn αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος Είναι 32 ετών και επαγγέλεται Προγραμματιστής/τρια . Έχει γράψει 405 μηνύματα.

O YoMaNaTiOn έγραψε: στις 03:22, 30-06-05:

#9
std υπήρξαν.
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

bunny217 (Ποιός Ξέρει???)

Διακεκριμένο μέλος

H Ποιός Ξέρει??? αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένη. Είναι 35 ετών και επαγγέλεται Επιχειρηματίας . Έχει γράψει 3,896 μηνύματα.

H bunny217 Περίεργα συναισθήματα έγραψε: στις 11:14, 30-06-05:

#10
Αρχική Δημοσίευση από YoMaNaTiOn
std υπήρξαν.
Δεν μας λες και κάποιο επιχείρημα να δούμε που το βασίζεις αυτό που λες? (δεν το λέω ειρωνικά μην το παρεξηγήσεις)
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

gianakin

Εκκολαπτόμενο Μέλος

Ο gianakin αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος Είναι 33 ετών . Έχει γράψει 151 μηνύματα.

O gianakin έγραψε: στις 14:38, 30-06-05:

#11
Οντως,αλλιως δε θα λεγονταν κρυφα!Συμφωνω με gademi!
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

iJohnnyCash (Panayotis Yannakas)

Founder

Ο Panayotis Yannakas αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος Επαγγέλεται Επιχειρηματίας . Έχει γράψει 17,207 μηνύματα.

O iJohnnyCash έγραψε: στις 18:13, 30-06-05:

#12
Αρχική Δημοσίευση από gademis
Ναι, γιατι ήταν κρυφό.
Πραγματικά είναι δύσκολο να αποκλείσουμε την ύπαρξη του κρυφού σχολειού λόγω έλλειψης ιστορικών στοιχείων γιατί απλούστατα ήταν κρυφό, δηλαδή οι άνθρωποι πέρναν μέτρα για να μήν υπάρχουν στοιχεία. Είμαι σίγουρος οτι κάποιος παπάς έκανε κάπου σε κάποιον κρυφά μάθημα όπως είμαι σίγουρος οτι οι μετέπειτα ιστορικοί θέλωντας να ενώσουν το έθνος και να τονίσουν το ρόλο της εκκλησίας πήραν το τόσο και το κάνανε τόοοοοοοσο και ξαφνικά θεωρήσανε όλοι οτι υπήρχε παντού οργανωμένο κρυφό εκπαιδευτικό σύστημα.
Το θέμα ήταν να το μάθουν οι τουρκοί φαντάζομαι, όχι οι ελλήνες , αρά γιατί έμειναν κρύφα και από τους ελλήνες ?
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

YoMaNaTiOn

Δραστήριο Μέλος

Ο YoMaNaTiOn αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος Είναι 32 ετών και επαγγέλεται Προγραμματιστής/τρια . Έχει γράψει 405 μηνύματα.

O YoMaNaTiOn έγραψε: στις 23:03, 30-06-05:

#13
Μα γιατί να μην υπήρξαν; Είναι std σε όλες τις παρόμοιες καταστάσεις να γίνονται "παράνομες" μαζώξεις ατόμων με σκοπό τη μόρφωση. Είναι αλήθεια πως μόνο όταν σου λείπει κάτι το εκτιμάς.
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

bunny217 (Ποιός Ξέρει???)

Διακεκριμένο μέλος

H Ποιός Ξέρει??? αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένη. Είναι 35 ετών και επαγγέλεται Επιχειρηματίας . Έχει γράψει 3,896 μηνύματα.

H bunny217 Περίεργα συναισθήματα έγραψε: στις 11:36, 01-07-05:

#14
Αρχική Δημοσίευση από YoMaNaTiOn
Μα γιατί να μην υπήρξαν; Είναι std σε όλες τις παρόμοιες καταστάσεις να γίνονται "παράνομες" μαζώξεις ατόμων με σκοπό τη μόρφωση. Είναι αλήθεια πως μόνο όταν σου λείπει κάτι το εκτιμάς.
σε αυτό θα συμφωνήσω μαζί σου 100%
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

gademis (Δημήτρης)

Τιμώμενο Μέλος

Ο Δημήτρης αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος Είναι 40 ετών και επαγγέλεται Η.Μ.Μ.Υ. . Έχει γράψει 1,298 μηνύματα.

O gademis "ένα προσωπικό μήνυμα" έγραψε: στις 12:05, 01-07-05:

#15
αρά γιατί έμειναν κρύφα και από τους ελλήνες
Για να μήν τους καρφώνουν.
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

simboy

Εκκολαπτόμενο Μέλος

Ο simboy αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος Έχει γράψει 82 μηνύματα.

O simboy έγραψε: στις 12:09, 08-11-05:

#16
Κρυφό Σχολείο υπήρχε. Και μάλιστα ως και τον 20ο αιώνα!
Γράφει, ο διακεκριμένος πανεπιστημιακός δάσκαλος Ι. Ν. Θεοδωρακόπουλος, (Γεν. Γραμματεύς της Ακαδημίας Αθηνών ) , στο βιβλίο του «Το Εικοσιένα και ο Σύγχρονος Ελληνισμός» (Αθήναι 1972, σελ. 57):

«Το 1821 απετέλεσε την απαρχήν της καθάρσεως των Ελλήνων από την δευτέραν ιστορικήν των τραγωδίαν, η οποία διήρκεσε τετρακόσια χρόνια. Ο Δούρειος Ίππος δια την κάθαρσιν αυτήν ήτο η Ορθοδοξία, οι Κοινότητες, το Κρυφό Σχολειό και ο εμπορικός στόλος των υποδούλων Ελλήνων».

Αλλά και ο ιστορικός του Νέου Ελληνισμού Καθηγητής Απ. Ε. Βακαλόπουλος, μέλος κι αυτός του Εποπτικού Συμβουλίου της «Ιστορίας του Ελληνικού Έθνους», τα ίδια δέχεται όταν γράφη:

«Μέσα στους κόλπους της Εκκλησίας και των κοινοτήτων συντηρούνται μικρές σπίθες από την παιδεία των Ελλήνων… Η στάθμη της παιδείας πέφτει απότομα με την πτώση της Κωνσταντινούπολης… Φαίνεται όμως ότι στην Κωνσταντινούπολη και σε ορισμένους άλλους τόπους λειτουργούν «κοινά σχολεία» με λίγους μαθητές, των οποίων οι δάσκαλοι πληρώνονται από τους σχετικά εύπορους γονείς. Στα «κοινά σχολεία» διδάσκονταν ανάγνωση αριθμητική και στοιχεία γραμματικής. Υπήρχαν όμως και μερικοί γονείς που έδιναν μόνοι τους στα παιδιά τους τις απαραίτητες στοιχειώδεις γνώσεις». (Η Πορεία του Γένους, Αθήνα 1966, σσ. 76-77).

Είναι σαφές ότι ο ιστορικός αναφέρεται σε ανεπίσημα σχολεία. Ο ίδιος θεωρεί το έτος 1593, στον 16ο δηλ. αιώνα, οπότε τοποθετείται το «Κρυφό Σχολειό», «ορόσημο» για την ανάπτυξη της ελληνικής παιδείας. Και το ορόσημο αυτό οφείλεται στην Εκκλησία. Ο εθνικός μας ιστορικός Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος γράφει σχετικά στην «Ιστορία» του «του Ελληνικού Έθνους»:

«Κατά τον πρώτον αιώνα της δουλείας οι πεπαιδευμένοι Έλληνες εις όλον το Έθνος ανήρχοντο εις 230. Την έλλειψιν της μορφώσεως του Έθνους ησθάνθησαν πάντες αλλά περισσότερον όλων το Πατριαρχείον. Ένεκα τούτου ο Πατριάρχης Ιερεμίας ο μεγαλοπρεπής (ο Τρανός) το έτος 1593 συνεκάλεσεν Ιεράν Σύνοδον εις το μετόχιον του Παναγίου Τάφου και έλαβεν την εξής απόφασιν: «Έκαστον επίσκοπον εν τη εαυτού παροικία φροντίδα και δαπάνην των δυναμένων ποιείν, ώστε δε κατά δύναμιν τοις εθέλουσιν διδάσκειν και τοις μαθείν προαιρουμένοις εάν των επιτηδείων χρείαν έχωσιν».

Ο Αναστάσιος Ν. Γούδας, «διδάκτωρ της ιατρικής, ιππότης του τάγματος του αγίου Στανισλάου, μέλος διαφόρων επιστημονικών και φιλανθρωπικών εταιριών», στον β’ τόμο του περίφημου έργου του «Βίοι παράλληλοι των επί της Αναγεννήσεως της Ελλάδος διαπρεψάντων ανδρών», όπου πραγματεύεται περί «Παιδείας» (εν Αθήναις 1870, σελ. κε’ κ.εξ.) γράφει:

«Σμικρόν κατά σμικρόν η διδασκαλία μετεφέρθη από των σκητών και των σπηλαίων εις τους νάρθηκας των εκκλησιών, ένθα και σήμερον έτι διδάσκουσιν εν τισι των υπό την Τουρκία ελληνικών χωρών. Τα δημόσια σχολεία τότε ήσαν παντελώς κατηργημένα· μόνον εν τοις Πατριαρχείοις της Κωνσταντινουπόλεως και εν αποκέντρω τινί πόλει διετηρήθησαν, ως λέγεται, ατελείς τινες σχολαί· ανώτερα δε εκπαιδευτήρια δεν εδύναντο να συστηθώσι, λέγει ο Γιακωβάκης Ρίζος Νερουλός «ειμή υπό τον τίτλον επανορθωτικά καταστήματα MAISON DE CORRECTION». Ούτω δε μόλις εδυνήθησαν οι άνδρες εκείνοι να διατηρήσωσιν εν τη Ανατολή άσβεστον τον λύχνον της παιδείας… «Παναγιώτης δε ο Νικούσης και ο διάδοχος αυτού Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, λέγει Γιακωβάκης Ρίζος ο Νερουλός, κατώρθουν να λαμβάνωσιν άδειαν συστάσεως σχολείων εις διαφόρους πόλεις της τε Ευρωπαϊκής Τουρκίας και της Μικράς Ασίας και απεστόμουν τους κατά τόπους διοικητάς Τούρκους οτέ μεν δια δώρων, οτέ δε δια της ισχύος των παρά τοις υπουργοίς του Σουλτάνου». Αλλά σχολεία διατηρούμενα μόλις δια δωροδοκίας και δια της εμπνεύσεως φόβου, δεν ήτο δυνατόν να παρέξωσιν εις το έθνος και μεγάλους άνδρας· άπορον μάλιστα είναι πως εμορφώθησαν και τινες, ικανοί να διδάσκωσι τα καλά γραμματικά, και να διατηρώσιν ούτως άσβεστον τουλάχιστον την λυχνίαν της παιδείας».

Για διώξεις μιλάει και ο ιστορικός της Επαναστάσεως του Εικοσιένα Ακαδημαϊκός Διονύσιος Κόκκινος αναφέροντας το «Κρυφό Σχολειό»:

«Ο παπάς κάτω από τα ράκη του ράσου του κρατεί το ψαλτήρι και πηγαίνει να μάθη τα παιδιά, που τον περιμένουν, να διαβάζουν. Ομιλεί ακόμη εις τα παιδιά και δια τους μεγάλους ανθρώπους που εδόξασαν άλλοτε αυτόν τον τόπον. Διδάσκει την ολίγην ιστορίαν που γνωρίζει και αυτός. Το κρυφό σχολειό δεν είναι θρύλος. Το συνετήρησε παρά τας διώξεις, παρά την αξιοθρήνητον έλλειψιν παντός μέσου, παρά την φοβεράν πίεσι τόσων αμέσων αναγκών που θα ήτο φυσικόν να οδηγήσουν προς τον εξισλαμισμόν, ο βαθύτατος πόθος του τυραννουμένου έθνους να υπάρξη». (Η Ελληνική Επανάστασις, βραβείον Ακαδημίας Αθηνών, ε’ έκδοση, τόμ α’, «Μέλισσα» 1967, σελ. 21).

Ο Τούρκος δυνάστης, από τη μια μεριά έδινε προνόμια κι από την άλλη, όπου μπορούσε, προέβαινε σε εξισλαμισμούς του πληθυσμού. Πως θα άφηνε στην περίπτωση αυτή να λειτουργήσουν ομαλά τα σχολεία; Ο γνωστός ιστοριοδίφης Τάσος Γριτσόπουλος γράφει πάνω σ’ αυτό:

«Πρέπει αναμφισβητήτως να τονισθή ότι παρά το δοθέν προνόμιον και παρά τας πολιτικάς αρετάς του Πορθητού, θηριώδης παρέμεινε και αμετάβλητος η ασιατική φυσιογνωμία αυτού του ιδίου και των διαδόχων του. Παρά το ανενόχλητον του Πατριάρχου ο Πατριάρχης ουχί σπανίως κατεβιβάσθη από τον θρόνον και ωδηγηθή εις τον θάνατον παρά δε τας χορηγηθείσας θρησκευτικάς ελευθερίας υπήρχον δεσμεύσεις και επί των απλουστέρων ζητημάτων, αύται δε συνήθως ήροντο δια της καταβολής χρημάτων. Γεμάτη από αντιφάσεις εξεδηλώνετο η τουρκική πολιτική έναντι των χριστιανών, πάντοτε όμως ρυθμιστής των σχέσεων ήτο η σκοπιμότης και χρυσούς κανών η εξαγορά, ποτέ η αρετή και το δίκαιον».

Ο ίδιος μελετητής έχει ασχοληθή ιδιαίτερα με την παιδεία στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και έχει αφιερώσει στο «Κρυφό Σχολειό» μελέτημα που είδε το φως το 1962 στον δ’ τόμο του επιστημονικού φιλολογικού περιοδικού «Παρνασσός». Ο Γριτσόπουλος κατέγινε και με την ιστορία της Μεγάλης του Γένους Πατριαρχικής Σχολής, που την ίδρυσή της τοποθετεί αμέσως μετά την Άλωση:

«Βεβαίως, γράφει, δεν γνωρίζομεν πότε ακριβώς η Μ. Εκκλησία γενικώς και επισήμως επέβαλε εαυτήν ως την κατ’ εξοχήν επόπτριαν της διακανονιστικής κινήσεως διότι δεν έχομεν σαφή μαρτυρίαν αυθεντικήν. Αλλ’ είναι δυνατόν να υποθέσωμεν ότι επί του Γενναδίου και ζώντος του Πορθητού συνετελέσθη το μέγα γεγονός εις την Κωνσταντινούπολιν τουλάχιστον. Εις τας επαρχίας ωργανώθη μεν υπό την αιγίδα της Εκκλησίας η Παιδεία, τούτο όμως έγινε πολύ αργότερα, όταν οι καιροί ήσαν περισσότερον πρόσφοροι. Πάντως οφείλομεν να δεχθώμεν ότι απόκρυφον έργον συνετελείτο από της πρώτης στιγμής της συμφοράς εις τα μοναστήρια, όπου πρέπει να τοποθετήσωμεν τα θρυλικά Κρυφά Σχολειά» (Πατριαρχική Μεγάλη του Γένους Σχολή, τόμ. α’, Αθήναι 1966, σσ. 70-71).

Η ύπαρξη επισήμων σχολείων, εξ άλλου, δεν αποκλείει τα κρυφά. Όπως και η διατήρηση του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως δεν αποκλείει την ύπαρξη κρυπτοχριστιανών, εξισλαμισθέντων δηλ. χριστιανών, που λάτρευαν στα κρυφά τον αληθινό Θεό. Ο ίδιος δυνάστης, που ενώ αναγνώριζε το Πατριαρχείο, κυνηγούσε την ορθόδοξη χριστιανική θρησκεία με πραγματική μανία, όποτε του δινόταν η ευκαιρία, όπως θα δούμε παρακάτω, έκλεινε τα ελληνικά σχολεία. Για τις ανάγκες των κρυπτοχριστιανών η Εκκλησία χρησιμοποιούσε και κρυφούς παπάδες. Ο Νίκος Ε. Μηλιώρης, που ασχολήθηκε συστηματικά με το αδιαμφισβήτητο τούτο γεγονός προσκομίζοντας σπουδαίες μαρτυρίες στο βιβλίο του «Οι Κρυπτοχριστιανοί» (Εκδόσεις Ενώσεως Σμυρναίων, Αθήναι 1962, σς. 47-48) γράφει:

«Κρυφοί παπάδες ήσαν ακόμη δερβίσηδες – ιεραπόστολοι μυστικοί – ου περιοδεύανε στα κέντρα των κρυπτοχριστιανών και τελούσαν τα χριστιανικά μυστήρια. Ήσαν απεσταλμένοι κάποιων μοναστηριών. Ειδική και επιμελημένη ήταν η επιλογή και η προετοιμασία από τα μεγάλα μοναστήρια ου Πόντου των περιοδευόντων αυτών μυστικών ιεραποστόλων και μακροχρόνια και γεμάτη από απρόοπτους και θανάσιμους συχνά κινδύνους η αποστολή τους. Διαλέγανε όσους από τους καλογέρους παρουσιάζανε τα περισσότερα για τον προορισμό, που θα αναλαμβάνανε προσόντα. Τους διδάσκανε τα τούρκικα, τους μυούσαν στους τύπους της μουσουλμανικής λατρείας και στις θρησκευτικές τελετές της κι ύστερα τους ντύνανε ντερβίσηδες και τους εξαποστέλνανε στον Πόντο. Μπαίνανε στα χωριά των Κρυπτοχριστιανών σαν κήρυκες του Μωάμεθ. Τη νύκτα λειτουργούσανε (σ.σ. τα ελληνικά) μέσα σε κατακόμβες και κρύπτες. Μήνες ολόκληρους οδοιπορούσανε και χρόνια ολόκληρα πολλές φορές, ταλαιπωρούμενοι και αντιμετωπίζοντας τον κίνδυνο σε κάθε τους βήμα. Πολλοί υποκύπτανε στις κακουχίες· άλλοι αναγνωρίζονταν και τότε τελειώνανε με μαρτυρικό θάνατο. μερικοί είχανε την καλή τύχη να γυρίσουν πίσω στο μοναστήρι τους· αλλά και πάλιν αφού κάνανε εκεί την αναφορά τους, σύντομα ξαναφεύγανε σε καινούρια αποστολή. Σε τέτοια μοναστήρια του Πόντου κρατούσαν και κρυπτογραφικούς κώδικες· καταγράφανε σ’ αυτούς συνθηματικά την κίνηση ων κρυπτοχριστιανών της δικαιοδοσίας ή της περιοχής των.


Ο Ηπειρώτης ποιητής Κώστας Κρυστάλλης γράφει για τα «Κρυφά Σχολειά» του Συρράκου και των Καλαρρυτών:

«Εν Συρράκω και Καλαρρύταις εδιδάσκετο η Ελληνική Παιδεία υπό Ιερέων ως εις πλείστα μέρη της Ελλάδος κατά τους ανωμάλους εκείνους καιρούς – είτε εν ναοίς είτε εν ιδιωτικοίς οίκοις - πολύ προ του ισαποστόλου Αγίου Κοσμά (Περιοδικό «Εβδομάς», 1891).

Νεώτερος μελετητής της «Παιδείας στα Τζουμέρκα από την Άλωση ως τον Αλή πασά», ο εκπαιδευτικός και συγγραφέας Φίλιππος Δ. Κολοβός παρατηρεί για την παιδεία στην Ήπειρο:

«Στην περίοδο της σκλαβιάς ο κλήρος γίνεται οδηγός και στήριγμα του δούλου Έθνους. Και το «Κρυφό Σχολειό» είναι για την περίοδο εκείνη το μοναδικό σχολείο μέσα στο οποίο οι μικροί ραγιάδες πληροφορούνται για τα περασμένα μεγαλεία του έθνους. Οι απλοϊκοί ρασοφόροι διοχετεύουν ιερό ενθουσιασμό στα σκλαβόπουλα και διαποτίζονται από το κρυφό σχολειό τα ευρύτερα λαϊκά στρώματα και διασώζονται τα εθνικά ιδανικά» (περ. «Σκουφάς» 5 (1976), τεύχη 42-43, σελ. 92).

Άλλος Ηπειρώτης λογοτέχνης, ο Μιχαήλ Περάνθης, με βάση την επιχωριάζουσα στην πατρίδα του παράδοση περιγράφει το «Κρυφό Σχολειό» ως εξής:

«Δίδασκαν καλόγεροι και παπάδες μισογραμματισμένοι κι αυτοί. Δίδασκαν νύχτα, με το κερί, πριν ξημερώσει ακόμα. Τα παιδιά διολίσθαιναν αθόρυβα στο σκοτάδι, να μην τους δει Τούρκος κι ήταν χαρούμενα όταν είχε φεγγάρι – που το τραγουδούσαν. Έφταναν σ’ ένα γυμνό δωμάτιο σπιτιού, στο νάρθηκα μιας εκκλησιάς, σ’ ένα μπουντρούμι ανήλιαγο και υγρό… Κάθονταν διπλοπόδι στο χώμα ή στις πλάκες ή απάνω στις πέτρες, γύρω – γύρω. Με τα’ αυτί τους στημένο έξω μπας κι ορμήσει ο Αγαρηνός. Με τη ματιά τους στο μυστικό παραπόρτι, έτοιμοι να το σκάσουν, αν χρειαστεί… Και να παίζουν το κεφάλι τους για πέντε κολλυβογράμματα! Τι μάθαιναν; Την αλφαβήτα – για να διαβάζουν το ψαλτήρι. Βιβλία δεν είχαν. Η ανάγνωση γινόταν στ’ Οκταήχι. Ένας διάβαζε κ’ οι άλλοι του κρατούσαν το ίσο, κουνώντας ρυθμικά το κορμί τους μπρος πίσω και ψαλμωδώντας τους φθόγγους της εκκλησιαστικής μουσικής. Στη μέση στέκονταν ο δάσκαλος κρατώντας τη βέργα του «δίκην σκήπτρου». Ήταν το σύμβολό του. Την άπλωνε και χτυπούσε μ’ αυτήν όπου έφτανε».
Βέβαια πρόκειται για λογοτεχνική ανάπλαση, όμως ο Περάνθης στη συνέχεια προσάγει και δυο αξιόλογες μαρτυρίες για την κατάσταση της παιδείας στα πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας:

«Ο προτεστάντης ιεροκήρυκας Γκέρλαχ είδε στα 1572 τον γέρο Μαλαξό να δίνει μαθήματα στο σπίτι του. Ήταν σ’ ένα εξαθλιωμένο γυμνό δωμάτιο, όπου σε μια γωνιά κρέμονταν λίγα παστωμένα ψάρια ξερά· απ’ αυτά έπαιρνε και μαγείρευε, να ψευτοζήσει. Μόλις τα παιδιά έπαυαν να ψελλίζουν, έγραφε ο Αλέξανδρος Ελλάδιος, στα 1714, τάστελναν στην κοντινότερη εκκλησιά, να μάθουν όσα σχετίζονταν με την πίστη τους… Τα Κρυφά Σχολειά συνεχίζονται εκεί που οι τοπικοί πασάδες και μπέηδες μάχονται τους καλόγερους και τα γράμματα».
[ ΠΕΡΑΝΘΗ ΜΙΧΑΗΛ: Ελληνική Πεζογραφία από την άλωση ως σήμερα, τόμος α’, σσ. 17-18. ]


«Το σχολείο της Μονής Φιλοσόφου, γράφει ο Γυμνασιάρχης Β. Χαραλαμπόπουλος, γνώρισε μεγάλη ακμή στα χρόνια της σκλαβιάς όταν πια έκλεισαν τα άλλα σχολεία και το πνευματικό σκοτάδι σκέπασε τη χώρα μας. Τότε όσοι διψούσαν για μάθηση έτρεχαν στα μοναστήρια και σε απόμερες περιοχές στα λεγόμενα «Κρυφά Σχολειά», όπου καλόγεροι και παπάδες μάθαιναν τα παιδιά γράμματα. Το παλαιό μοναστήρι του Φιλοσόφου βρίσκεται μέσα στην σπηλιά του βράχου και λέγεται από τον λαό «Κρυφό Σχολειό», γιατί εκεί λειτούργησε το παλαιό σχολείο στα πρώτα χρόνια της σκλαβιάς. Βρίσκεται όμως σε μέρος εξαιρετικά απότομο και δυσκολοπέραστο και οι συνθήκες της ζωής σ’ αυτό ήταν πολύ δύσκολες» (περ. «Ιστορία Εικονογραφημένη», τεύχ. 81, σελ. 113).

Ενδιαφέρουσες γλωσσικές και αρχαιολογικές μαρτυρίες συγκεντρώνει για το «Κρυφό Σχολειό» ο Αθανάσιος Φ. Παπαγιάννης:

«Τοπωνύμια «Κρυφό Σχολειό», γράφει υπάρχουν εκτός από τη μονή Φιλοσόφου, και στην Άνω Μονή Δίβρης (στην Ηλεία), στη Μονή Αγίων Αναργύρων (Λακωνίας), στη Μονή Αγίου Γεωργίου Φενεού (Κορινθίας) κ.ά. Χαρακτηριστικό είναι ότι το ‘’Κρυφό Σχολειό’’ ‘’ήταν διαμέρισμα αθέατον, αποκεκομμένον από τον ναόν, προσιτόν με κινητήν κλίμακα μακρυά από τα μάτια του κατακτητού’’ ή ‘’θολωτό κρυφό διαμέρισμα πάνω από τον νάρθηκα της Μονής, όπως στη Μονή Φενεού’’. Στη Μονή Κηπιανών (Μαντινείας) ήταν σε θολωτό διαμέρισμα της καμάρας (Στοάς)» (Μαντινειακά Μοναστήρια, σελ. 378).
Όμως πέραν αυτών των διαφωτιστικών μαρτυριών, υπάρχουν κι άλλες, σύγχρονες από τα (ιταλοκρατούμενα) Δωδεκάνησα (τα οποιά ενσωματώθηκαν στον εθνικό κορμό μετά τον Β' ΠΠ) που επιβεβαιώνουν ότι το Κρυφό Σχολείο υπήρξε και λειτούργησε ως και τον 20ο αιώνα. Εδώ τα πράγματα είναι πιο εύκολα για τη διαπίστωση της αλήθειας, καθώς αρκετοί που μαθήτευσαν σ' αυτό ζουν ακόμα!
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

Mitsos The Great (Δημήτρης)

Δραστήριο Μέλος

Ο Δημήτρης αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος Είναι 27 ετών , επαγγέλεται Δεν εργάζομαι και μας γράφει απο Βαρθολομιό (Ηλεία). Έχει γράψει 990 μηνύματα.

O Mitsos The Great . έγραψε: στις 01:11, 15-02-07:

#17
εγώ πιστεύω πως ναι ... Με κάνει να λέω ναι από τότε με τις 200 δρχ. που από την πίσω όψη του χαρτονομίσματος είχε μια εικόνα (ΔΕΝ ΘΥΜΑΜΑΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΠΩΣ ΗΤΑΝ] και έγγραφε 'το κρυφό σχολειό'
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

underwater

Επιφανές Μέλος

H underwater αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένη. Έχει γράψει 2,570 μηνύματα.

H underwater έγραψε: στις 01:18, 15-02-07:

#18
Εμένα πάλι ιστορικοί μου έχουν πει ότι δεν ισχύουν αυτά. Κι έχω διαβάσει και μερικές έρευνες που έχουν στοιχεία γι'αυτό στην βιβλιογραφία τους, θα το ψάξω αν θέλετε. Δεν χρειάζονταν τα κρυφά σχολεία, επειδή δεν σταμάτησε η λειτουργία των "φανερών". Είναι μια παράδοση αυτή που συνεχίζει να υπάρχει για να ενισχύει τις φανατικές αντιλήψεις απέναντι στην γείτονα χώρα!
1
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

duke nukem

Εκκολαπτόμενο Μέλος

Ο duke nukem αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος Είναι 36 ετών . Έχει γράψει 65 μηνύματα.

O duke nukem έγραψε: στις 19:12, 15-02-07:

#19
Εγώ πιστεύω ότι υπήρχαν με βάση την κοινή λογική…..αλλά σαν χώροι επαναστατικής ιδεολογίας.
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση

MonaXoS (Δημήτρης Αγοραστός)

Διακεκριμένο μέλος

Ο Δημήτρης Αγοραστός αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος Είναι 33 ετών και επαγγέλεται Ψυχολόγος . Έχει γράψει 1,595 μηνύματα.

O MonaXoS έγραψε: στις 20:13, 15-02-07:

#20
Αρχική Δημοσίευση από xMITSOSx
εγώ πιστεύω πως ναι ... Με κάνει να λέω ναι από τότε με τις 200 δρχ. που από την πίσω όψη του χαρτονομίσματος είχε μια εικόνα (ΔΕΝ ΘΥΜΑΜΑΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΠΩΣ ΗΤΑΝ] και έγγραφε 'το κρυφό σχολειό'
ε; Το ότι υπήρχε η εικόνα στο 200αρικο αποδεικνύει κάτι; Οι Ισπανοί έχουν στο νόμισμά τους τον Δον Κιχώτη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι υπήρξε...
Δεν έπιασα τον συνειρμό...
Πρέπει να συνδεθείτε για να αντιδράσετε σε μηνύματα
Παράθεση
Απάντηση στο θέμα



Χρήστες

  • Τα παρακάτω 0 μέλη και 1 επισκέπτες διαβάζουν μαζί με εσάς αυτό το θέμα.
     
  • (View-All Tα παρακάτω 0 μέλη διάβασαν αυτό το θέμα τις τελευταίες 30 μέρες:
    Μέχρι και αυτή την στιγμή δεν έχει δει το θέμα κάποιο ορατό μέλος