Το να κρατάμε πίσω όσους έχουν προχωρήσει όμως (όπως αυτό νοείται, είναι γενικότερο το σχόλιο), για να βοηθήσουμε όσους έμειναν πίσω να τους φτάσουν είναι εγγύηση για αιώνια μετριότητα. Δεν μπορείς να αντισταθμίσεις με το προσωπικό σου ενδιαφέρον την αδιαφορία του καθενός να μην μένει πίσω. Και είναι κυρίως προσωπικό θέμα το να μην μείνει κάποιος πίσω.
Είναι φανερό ότι είσαι νέα, πολλά υποσχόμενη.
Όμως η ικανότητα του ανθρώπου να απορροφά καινούργια γνώση δεν είναι ίδια σε όλες τις ηλικίες. Δεν ξέρω ποιά είναι τα ποσοστά των ανθρώπων που συνεχίζουν να μαθαίνουν σημαντικά πράγματα μετά από κάποια ηλικία, αλλά τα βλέπω μικρά. Οι υπόλοιποι δεν το κάνουν, όχι γιατί δεν θα ήθελαν αλλά γιατί ο χρόνος που χρειάζεσαι για να γνωρίσεις κάτι σε μεγαλύτερες ηλικίες το κάνει αντιπαραγωγικό έως και αδύνατο.
(Στη σημερινή εποχή υπάρχει η ψευδαίσθηση οτι γνωρίζουμε πολλά πράγματα λόγω της πολλής πληροφορίας όμως το βάθος των γνώσεων είναι πολύ ρηχό και για αυτό το λόγο δεν δικαιούται να λέγεται γνώση και σίγουρα δεν μας δίνει την απαιτούμενη ικανότητα για σωστή κρίση σε πολλά θέματα.)
Χωρίς να το θες ίσως, προδικάζεις μια κοινωνία αστέρων, νομίζεις ότι οι άνθρωποι που έχουν αργότερους ρυθμούς από τους δικούς σου είναι τεμπέληδες/ αδιάφοροι, και θεοποιείς την "πρόοδο" χωρίς καν να ξέρεις που θα μας βγάλει. Η καθημερινότητα ανθρώπων που απλώς προσπαθούν να επιβιώσουν δεν σε αγγίζει, γιατί δεν θες απλά να ξέρεις ότι υπάρχουν.
4. Σε τι όμως εξυπηρετεί αυτό; Πρακτικό σίγουρα δεν είναι, πχ περισσότερα αποτελέσματα θα βρεις με μια αναζήτηση στο Google για τον αγγλικό όρο, παρά για τον ελληνικό. Και πολύ ποιοτικότερα αποτελέσματα: Η επιστημονική έρευνα δημοσιεύεται πάντα (ή σχεδόν πάντα) στα αγγλικά και κανείς δεν πρόκειται να μεταφράσει τόσα papers. Αν θεωρήσουμε ότι όλοι γνωρίζουν τουλάχιστον το λατινικό αλφάβητο, ένας νέος όρος θα τους είναι εξίσου άγνωστος είτε εκφράζεται στα αγγλικά, είτε στα ελληνικά. Άρα πάει και το επιχείρημα για όσους δεν ξέρουν αγγλικά. Ποιόν ακριβώς βοηθάει λοιπόν ο εξελληνισμός και η συνακόλουθη βαβέλ που προκαλείται αν όλοι οι λαοί κάνουν το ίδιο;
Ψέμματα, ίσως να είναι έτσι στην επιστήμη σου. Υπάρχουν χώρες με εγκυρότατα επιστημονικά περιοδικά στην γλώσσα τους, ανάλογα με τους τομείς αιχμής τους. Άλλο δημοσιεύεται, άλλο διαδίδεται ευκολότερα, άλλο εγώ ξερω αγγλικά οπότε η μόνη αντιπαράθεση που'χω κάνει είναι αγγλικά/ ελληνικά. Έχεις προσπαθήσει να ψάξεις όρους σε άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες, γερμανικά... γαλλικά...?
Και επίσης άλλο διαδίκτυο, άλλο δημοσίευση.
5. Όταν ένας όρος έχει διαδοθεί και χρησιμοποιείται ήδη στα αγγλικά από όλους κάθε απόπειρα localization είναι εξ'όρισμού βίαιη (αντίθετη στη φυσική ροή των πραγμάτων).
Και τελικά, οι απόπειρες αυτές, ενώ ξεκινούν με καλές προθέσεις, καταλήγουν προκρούστεια κλίνη, περιορίζοντας και όσους θα μπορούσαν να ανταπεξέλθουν σε πιο παγκοσμιοποιημένη εκπαίδευση. Ακόμα θυμάμαι πόσο είχα εκνευριστεί όταν διαπίστωσα ότι έπρεπε να διαλέξουμε υποχρεωτικά ελληνικό βιβλίο για το μάθημα, ενώ για το συγκεκριμένο αντικείμενο δεν έχει μεταφραστεί κανένα αξιόλογο!! Οπότε τελικά τα παιδιά πήραν ένα παντελώς άχρηστο (έως επιζήμιο) βιβλίο, το οποίο πλήρωσε φυσικά ο Έλληνας φορολογούμενος. Ποιός κέρδισε από αυτή την πολιτική; Αμφιβάλλω αν υπάρχει κανείς.
Η γλώσσα δεν επιβάλλεται, ούτε στην ορολογία, ούτε γενικότερα. Ο,τι απόψεις και να εχεις (εσύ, εγώ ή ο οποιοσδήποτε), τελικά ο κόσμος θα οδηγηθεί φυσικά σε αυτό που τον βολεύει. Και αυτό είναι καλό πράγμα, διότι όπως ανέφερα και παραπάνω, ο πρωταρχικός σκοπός της γλώσσας είναι η διευκόλυνση της επικοινωνίας (ελπίζω ότι δεν διαφωνείς και σε αυτό).
Θα απαντήσω μόνο στο πρώτο, που σε αντίθεση με τα υπολοιπα είναι όντως επιχείρημα: Αυτό δεν συνιστά επιβολή γλώσσας, αλλά (ίσως) κουλτούρας. Δεν ανάγκασε κανείς τους γηγενείς πληθυσμούς να μιλούν Αγγλικά (νομίζω). Οι ιστορικές μου γνώσεις δεν είναι και οι καλύτερες, αλλά η λογική λέει ότι κανείς δεν χρησιμοποιεί μια γλώσσα αν δεν του προσφέρει επικοινωνιακό πλεονέκτημα (για οποιοδήποτε λόγο).
Με κάλυψε η Ονειρεκδίκηση.
Μάλλον λέω το ίδιο με τη Λία αλλά δε πειράζει: Η ανάγκη μιας κοινά αποδεκτής γλώσσας είναι υπαρκτή. Το γεγονός οτι οι Άγγλοι μπόρεσαν και επέβαλαν τη δικιά τους δια της θέσης τους μπορεί να αληθεύει αλλά δεν αναιρεί την ανάγκη που τα Αγγλικά καλύπτουν.
Και τώρα η θεωρία που τη λέω στο φίλο μου το Βασίλη που είναι φιλόλογος και τα παίρνει στο κράνος:
Η πολυγλωσσία σε αυτόν τον πλανήτη είναι αποτέλεσμα επικοινωνιακής απομόνωσης . Οποιαδήποτε κατάσταση κατά την οποία δύο μέρη έρχονται σε σοβαρή επικοινωνία και δεν μοιράζονται τουλάχιστον μια γλώσσα είναι μεταβατική. Μιλούσαμε μέχρι τώρα μονό ελληνικά γιατί δε χρειαζόταν να μιλάμε κάτι άλλο, κι αυτό έχει αλλάξει. Μοιραία θα συγκλίνουμε σε μεγάλο βάθος χρόνου σε μια κοινή γλώσσα γιατί το επικοινωνιακό μας range έχει διευρυνθεί και περιλαμβάνει όλο τον πλανήτη. Κάθε αντίδραση σε αυτό οφείλεται σε απόδοση λάθος προτεραιότητας στους ρόλους της γλώσσας: Ο κύριος ρόλος της γλώσσας δεν είναι ούτε μέσο ορισμού της εθνικής μας ταυτότητας, ούτε πλατφόρμα για την ανάπτυξη λογοτεχνίας αλλά μέσο επικοινωνίας.
Αντίστοιχα η "βίαιη" μετάφραση των τεχνικών όρων (δηλαδή η όλη διαδικασία "σκεψου πως να το πούμε ελληνικά", ενας όρος που έχει καθιερωθεί στα ελληνικά είναι διαφορετικό πράγμα) παρόμοια καταλύει τον κύριο σκοπό της γλώσσας. Ο όρος microchip έχει σκοπό να μεταδώσει μια έννοια. Αν αυτή μεταδίδεται καλύτερα από τον ξένο όρο παρά από έναν μεταφρασμένο τότε αυτός είναι ο σωστός.
Επιπρόσθετα αν δύο γράψουν απο ένα βιβλίο και μεταφράσουν τον ίδιο όρο μικροπλυνθίο και ολοκληρομένο κύκλωμα αυτό δημιουργεί τεράστιες ασάφιες (οι Ισλανδοί έχουν ειδικό συμβούλιο που μεταφράζει όλους τους τεχνικούς όρους στα Ισλανδικά μονοσήμαντα)
Να αναφέρω αρχικά ότι δεν θεωρώ την κάθε είδους μετάφραση ούτε κατασπάληση χρόνου, ούτε ιδιαίτερα κουραστική. Αυτό που χρειάζεται είναι μεράκι, κάτι που δυστυχώς δεν έχουν όλοι όσοι μεταφράζουν, και γι'αυτό βλέπουμε τόσα μαργαριτάρια. Από εκεί και πέρα, αν εξαιρέσουμε κάποιους τομείς (όπως πληροφορική) ή κάποια πολύ εξειδικευμένα ζητήματα με τα οποία ασχολούνται αποκλειστικά επιστήμονες, μου φαίνεται σχεδόν εγκληματικό να αφήσουμε στο περιθώριο όλους εκείνους τους ανθρώπους που μιλούν μόνο την ελληνική (ή άλλη μητρική γλώσσα).
Προσωπικά στον τομέα μου ανατρέχω κατά βάση σε αγγλόφωνες πηγές, προτιμώ να πηγαίνω στην Αγγλία για σεμινάρια, αν και δεν υποτιμώ τα "ελληνικά προϊόντα". Με εκνευρίζει όταν παιδιά από το μάστερ μου παραπονιούνται για το ότι το μεγαλύτερο μέρος των άρθρων και της βιβλιογραφίας μας δίνονται στα αγγλικά, λόγω του ότι είναι όλα μορφωμένα, άλλωστε απαραίτητη προϋπόθεση επιλογής τους ήταν το Proficiency. Δεν θα με εκνευρίσει όμως η χ 45χρονη απόφοιτη Γυμνασίου που της έτυχε το παιδί της να είναι αυτιστικό και θα με κοιτά με τα μάτια του τρελού αν αρχίσω να της λέω περισπούδαστα όρους όπως intensive interaction και δε συμμαζεύεται. Συγγνώμη, αλλά δεν είναι εκείνη η αμόρφωτη, αλλά εγώ, που σνομπάροντας τους ταπεινούς "ελληνόφωνους Ελλαδίτες" που είχε πει κι ο Νωεύς στερώ από την γλώσσα την βασική της χρήση, την επικοινωνιακή.
Το παράδειγμα που φέρνω είναι ενδεικτικό και νομίζω ότι ο καθένας (πλην των ασχολούμενων με τεχνολογία πιθανότατα) μπορεί να αναφέρει παραδείγματα αντίστοιχα από τον τομέα του. Να διαχωρίσουμε τις συζητήσεις που κάνουμε με συναδέλφους ή αλλοδαπούς φίλους σε σχέση με εκείνες που κάνουμε με "κοινούς θνητούς" ομοεθνείς μας. Είναι ωραία η αίσθηση του να έχουμε κοινούς επικοινωνιακούς κώδικες με κάποιους άλλους, όμως, αν θέλουμε να είμαστε γνήσια επικοινωνιακοί, δεν μπορούμε να παραβλέπουμε τους υπολοίπους. Κι η όποια επιβολή της αγγλικής ή άλλης γλώσσας δε νομίζω ότι μπορεί να γίνει φασιστικά, αλλά όταν υπάρχει πρόσφορο έδαφος. Αν υπήρχε (και δεν αναφέρομαι στην Ελλάδα και μόνο, εμείς είμαστε πιο γλωσσομαθείς από πάρα πολλούς άλλους) δεν θα γινόταν η συγκεκριμένη συζήτηση την δεδομένη χρονική στιγμή.
Αιώνες τώρα η επιστημονική γλώσσα αλλά και χιλιάδες τεχνικοί όροι ήταν ακατανόητοι στον μέσο άνθρωπο ανά τον πλανήτη. Ακόμα και σε χώρους όπου η χρήση τεχνικών/ εξοπλισμού/ ορολογίας είναι γνώριμοι στο ευρύ κοινό (πχ οικοδομή) ο όρος του μηχανικού και του οικοδόμου για το ίδιο πράγμα είναι δυό διαφορετικές λέξεις - συχνά δε ο όρος του μηχανικού είναι μια ελληνική λέξη ενώ ο όρος στο εργοτάξιο μια ελληνοποιημένη ξένη που έχει βγει από το όνομα εμπορικού προϊόντος. Οι όροι της ψυχολογίας/ ιατρικής/ χημείας/ μαθηματικών που προέρχονται από τα ελληνικά ήταν κινέζικα
για τον Αγγλο, Γάλλο, Ισπανό.
Και ήρθαν οι Η/Υ και τα άλλαξαν όλα αυτά, και χρησιμοποιούμε όλοι όρους και λέξεις που ενώ ξέρουμε τι κάνουν δεν ξέρουμε τι είναι. Σε μια εποχή που η τεχνική (η επιστήμη δεν ξέρω) τρέχει πολύ/ πολύ/ πολύ γρήγορα κι εμείς απλά προσπαθούμε να αφομοιώσουμε οδηγίες / ιδιότητες/ gadget. Και ναι χρησιμοποιούμε τις Αγγλικές λέξεις γιατί είναι ΕΥΚΟΛΟΤΕΡΟ.
Το να μεταφέρουμε το παράδειγμα των ηλεκτρονικών στις άλλες επιστήμες είναι λάθος. Δεν είναι ίδια η χρήση τους και οι λέξεις πρέπει να συνεχίσουν να κουβαλάνε - όπως ήταν πάντα στην γλώσσα μας - την σημασία τους.Η γλώσσα κουβαλά τρόπο σκέψης και σε πολλές επιστήμες αυτό έχει βαρύνουσα σημασία. Η παγκοσμιοποίηση στην γλώσσα σημαίνει και παγκοσμιοποίηση στον τρόπο σκέψης κάτι που νομίζω ότι θα στενέψει τρομακτικά την παραγωγική σκέψη στον πλανήτη μας.
Τέλος το να μην μεταφράζονται οι όροι (και μάλιστα με βάση την ουσία τους και όχι τον ξένο όρο - που πολλές φορές είναι παραπλανητικός) έστω για επιστημονική χρήση θεωρώ ότι: φτωχαίνει τον λόγο, φτωχαίνει την σκέψη, φτωχαίνει την πιθανότητα να ανακάμψουμε. Για να γίνουν οι γλώσσες διεθνείς υπάρχει μια στρατηγική από πίσω με οικονομικές, πολιτικές, πολιτιστικές παραμέτρους. Η βάση όμως είναι να έχεις κάτι να προωθήσεις, αν το'χεις σκοτώσει δεν έχεις τίποτα να προωθήσεις.
Και να μην ξεχνάμε είμαστε όλοι "κοινοι θνητοί" στα πράγματα που δεν γνωρίζουμε σε κάποιο βάθος.
