Καταρχήν όταν μιλάμε για ανθρώπινες προσωπικότητες, δεν νομίζω πως κάθε αλλαγή είναι παντελώς αυτόνομη. Μπορεί να συμπαρασύρει κι άλλες πτυχές της προσωπικότητάς μας καθώς πλάθεται. Αν αποφασίσεις π.χ. να πάψεις να είσαι ντροπαλός με τους ανθρώπους, μπορεί ταυτόχρονα να αλλάξεις και το ντύσιμό σου ώστε να ταιριάζει περισσότερο στο νέο τρόπο ζωής σου. Μπορεί ακόμη να αλλάξεις και την ομιλία σου (το λεξιλόγιό σου) ή και τη στάση του σώματός σου. Άρα μιλάμε για πολυεπίπεδη αλλαγή...
Έπειτα, υπάρχουν καταστάσεις (
όπως αυτές που περιγράφει η Saxe στην ομιλία της) που καθώς μεγαλώνουμε ο εγκέφαλός μας τις επεξεργάζεται διαφορετικά. Άρα οι όποιες αλλαγές συμβαίνουν στις ηθικές μας κρίσεις για παράδειγμα, δεν μπορεί παρά να είναι σταδιακές και να ακολουθούν την ανάπτυξη του εγκεφάλου μας.
Αυτές είναι οι αλλαγές που θεωρώ αναμενόμενες και εντοπίζονται δύσκολα όταν δοκιμάζουμε να τις προσδιορίσουμε.
Για να χρησιμοποιήσω το παράδειγμα που έδωσα παραπάνω, το να αποφασίσει δηλαδή κάποιος να μην είναι πλέον ντροπαλός, αυτό πρακτικά σημαίνει ότι θα χρειαστεί να σταθμίσει, να δοκιμάσει, πόσο αδιάντροπος θέλει τελικά να είναι, ώστε να μην προδώσει τις αρχές του, αλλά και να απαλλαγεί από την ντροπή που του δημιουργεί συγκεκριμένα (και διαφορετικά για τον κάθε άνθρωπο) μειονεκτήματα. Μέσα σε αυτή την trial & error διαδικασία πιθανότατα χρειάζεται πολλές φορές να επαναπροσδιορίζει τα δεδομένα που τον οδήγησαν σε αυτήν την απόφαση.
Αυτό, εγώ τουλάχιστον, το ονομάζω "σταδιακή αλλαγή" σε αντίθεση με την αλλαγή που συμβαίνει μετά από ένα τραυματικό περιστατικό (όπως π.χ. έναν χωρισμό που σε κάνει ξαφνικά εσωστρεφή).
