Νομίζω ότι πάρα πολλά μεγάλα βιβλία αναφέρονται σε ιστορίες αγάπης. Ομως το ροζ είναι ενα συγκεκριμένο είδος. Είναι θα έλεγα το είδος που δουλεύει με "συνταγές" γραψίματος και στοχεύει σε πολύ συγκεκριμένο αναγνωστικό κοινό.
Διαβάζοντας ενα βιβλίο μπορεί κάποιος να δεί μέσα του τη θέση του βιβλίου. Αν αυτή υπάρχει θα ξεπηδάει παντού και διαρκώς μέσα απο το βιβλίο. Οι επιδέξιοι συγγραφείς, οπως σίγουρα ειναι η κυρία Μαντά, όχι μονο έχουν μια θέση, που στοχεύει σε συγκεκριμένο κοινό, τη διατηρούν κιόλας σε όλη τη διάρκεια του βιβλίου τους.
Ας πούμε μια θέση βιβλίου μπορεί να είναι "η ομορφιά και η εξυπνάδα οδηγούν στην απώλεια". Ή "ο μεγάλος έρωτας οδηγεί στην καταστροφή". ή "οι άνθρωποι είναι έρμαια στα χέρια του Θεού". Θα πεί κανείς τι σόι νόημα έιναι αυτό και ποιός θα το αγόραζε; Και όμως ακόμα και με πλείστα όσα ακροβατικά, αν εκβιάζει ο συγγραφέας στις θέσεις του, οι αναγνώστες θα τα δεχθούν πιστεύω ευχαρίστως αρκεί, να αναδεικνύει το βιβλίο την προσωπική τους θέση για τη ζωή.
Εκεί πιστεύω ότι γίνεται ο διαχωρισμός του ροζ, απο το αισθηματικό βιβλίο και βέβαια απο τα αριστουργήματα. Το ροζ αδιαφορεί εντελώς για το αν "θα μπορούσε πραγματικά να συμβεί;" Η ηρωίδα μπορεί να εμφανίζεται πανέξυπνη και θεικά όμορφη, μάλιστα συνάμα και άψογου χαρακτήρα και παμπλουτη, εν τούτοις θα διαλύσει όλη της τη ζωή, σε μια απίστευτη διαδρομή επαναλαμβανόμενης βλακείας, και λαθών επι λαθών που δεν θα τα έκανε ούτε μωρό παιδί. Παρά που η ίδια εμφανίζεται το απόλυτο στάνταρντ ποιότητας χαρακτήρα, θα δώσει ας πούμε τα πάντα σε έναν άθλιο ψεύτη, που μέχρι να πεθάνει θα της λέει ψέματα, κι εκείνη ακόμη θα σκιρτά η καρδιά της γι'αυτόν.
Και λέει κάποιος άλλος αναγνώστης. Μα είτε είναι ηλίθια, και ποταπού χαρακτήρα, και γι'αυτό μπλέκει με το ρεμάλι παρα που είναι πανέμορφή, είτε δεν είναι καθόλου όμορφη, οπότε ο άλλος δεν την λογαριάζει, είτε δεν είναι καθόλο πλούσια και προσκολάται πάνω του γιατί εκείνος είναι είτε ,είτε , είτε... Αναζητά δηλαδή ο αναγνώστης κάπόιες λογικές δικλείδες δια μέσου των οποίων, θα μπορούσε να "ταξιδέψει" και ο ίδιος μέσα σ'αυτό το μυθιστόρημα και να συμμετέχει σε κάποιον απο όλους τους ρόλους. Δηλαδή το αν "θα μπορούσε πραγματικά να συμβεί".
Πίστευα κι εγώ, πρίν ασχοληθώ επισταμένος με το "τι πουλάει", και από όσα βιβλία είχα διαβάσει, ότι οι αναγνώστες θα εκνευρίζονταν πολύ απο μια διαρκή παράθεση εξωφρενικών γεγονότων, ίσα για την ανάδειξη μιας θέσης. Ομως ήρθε ο Αλχημιστής να ανατρέψει αυτή μου την αντίληψη. Ενα βιβλίο που όταν έμαθα, αφού το διάβασα, ότι ο συγγραφέας του διαφήμιζε ότι το είχε γράψει σε 14 μέρες, δεν εξεπλαγην καθόλου. Πόσες περισσότερες μέρες να χρειαζόταν; Με λίγες απλές συμβουλές θα μπορούσατε ενα παρόμοιο βιβλίο να το γράψετε οποιοσδήποτε απο εσάς στο ίδιο χρονικό διάστημα.
Λοιπόν δεν ξέρω αν έτυχε εγώ να το δώ στον Κοέλιο πρώτη φορά, ή ήταν ο ίδιος που την ανακάλυψε, αλλά υπάρχει μια συγγραφική θέση που κάνει τα πράγματα πανεύκολα. Ειναι αυτή που λέει "Τίποτα δεν έχει πραγματικά σημασία, όλα θα γίνουν μονο αν το θέλει ο Θεός" . Οπως όλοι καταλαβαίνουμε, τηρώντας ακριβώς αυτή τη θέση, ενας συγγραφέας απαλλάσσεται αυτομάτως απο κάθε υποχρέωση να τηρεί το αν θα μπορούσε πραγματικά να συμβεί. Αδιαφορεί ακομη και για την ίδια του τη πλοκή που έχει φτιάξει μέχρι οποιοδήποτε σημείο του βιβλίου. Αφού, αν το θέλει ο Θεός, Θεός είναι και οτιδήποτε μπορεί πραγματικά να συμβεί.
Οπότε, όπερ και το ζητούμενο, να το γράψει και ο συγγραφέας. Τα έχει κάνει εντελώς σκατα ο ήρωάς σας και η πλοκή που έχετε φτιάξει εως τότε δεν σας βγάζει σε καμία ανάκαμψη; Δεν πειράζει. Κατεβαίνει ο Θεός, δηλαδή εσείς, βγάζει μια απίθανη σύμπτωση σε στύλ λαχείο, και τα φτιάχνει όλα. Μάλιστα, και εδώ είναι το πιο διασκεδαστικό, όσο πιο εξωφρενική και άτσαλη είναι η πλοκή που θα έχετε φτιάξει έως τότε, ένεκα του ότι είσαστε ερασιτέχνες, τοσο πιο πολύ ακριβώς θα αποδεικνύεται και θα αναδεικνύεται η θέση σας. Ότι "τίποτα δεν έχει σημασία, ο Θεός τα κανονίζει όλα" . Στην προκείμενη περίπτωση δηλαδη εσείς.
Δεν ξέρω αν ο Κοέλιο το έκανε πρώτη φορά, το σίγουρο είναι ότι με τον Αλχημιστή έγινε για πρώτη φορά γνωστό ότι αυτό πουλάει. Ο κόσμος το αγόραζε. Μπορεί να ήταν το ρεύμα μιας εποχής, η έκφραση ενός κοινού απογοητευμένου, μοιρολατρικού και παραιτημένου, που γύρευε μέσα στα γραπτά αυτό ακριβώς: Οτι τίποτα δεν έχει σημασία, και ότι όλα θα αλλάξουν ή θα γίνουν μόνο αν ο Θεός βάλει το χέρι του.
Μετά απο χρόνια επιτυχίας αυτού του μοντέλου, όχι μόνο σε βιβλία αλλά κατα κόρον σε άρθρα περιοδικών και σήριαλ της τηλεόρασης, ήρθε το επόμενο βήμα νομίζω: Αφού δηλαδή τίποτα δεν έχει σημασία σε ένα γραπτό, ο Θεός (δηλαδή ο συγγραφέας) μπορούσε πλέον να φτιάξει μια εικονική πραγματικότητα στοχευμένη. Οι χοντρές ας πούμε μισούνε τις όμορφες; Οι χαζές τις έξυπνες, οι φτωχές τις πλούσιες; Οσο κι εκτός πραγματιότητας να είναι η έξυπνη, πανέμορφή και παμπλουτη ηρωίδα γίνεται το σύμβολο της αποτυχίας της ηλιθιότητας και της μαλάκινσης. Το τί κάνει για να αποτύχει, δεν περιγράφεται, μάλιστα με εξαιρετική επιμονή.
Κάποτε αυτό δεν θα το εξέδιδε ίσως κανένας εκδότης όμως τώρα, όπως μας δείχνουν οι πωλήσεις, ικανοποιεί πολύ. Κάποιους που θέλουν αφενός να δούνε μέσα στα βιβλία ότι δεν πειράζει κι άν απέτυχαν, αφού όλα θα τα κάνει ο Θεός, και εκείνοι δεν έχουν να κάνουνε τίποτα, και αφετέρου, να βγάλουν και τα απωθημένα τους απέναντι σε όσα πέτυχαν άλλοι μαζί με διάφορες προσωπικές αξίες, όπως η ομορφιά, η ικανοτητα και η εξυπναδα, απολαμβάνοντας τον συγγραφέα να τις εξευτελίζει. Αφού ούτε κι αυτές έχουν σημασία.
Δοκιμάστε το κι εσείς. Σε 14 μέρες μπορεί να έχετε βάλει πορεία για το πρώτο σας νεοελληνικό μπεστ σέλλερ. Αν λάβουμε υπόψη μας και τον Κοέλιο, μπορεί και παγκόσμιο. Ξεκινήστε με έναν ήρωα, διαλύστε στην πορεία όλες τις αξίες, στο όνομα της αγάπης, και στο τέλος ξαναφτιάξτε τα όλα με συμπτώσεις που και ο Θεός ο ίδιος θα δυσκολευόταν να πετύχει. Πουλάει. Και, οσο πιο απογοητευμένος απελπισμένος και κατα συνέπεια μοιρολάτρης γίνεται ο κοσμος μάλλον τόσο περισσότερο θα πουλάει.
