Να είναι άραγε ανήθικο να ξοδεύεις; Τότε ποιος ο λόγος να έχεις χρήματα; Ακούστηκαν πολλά, ενδιαφέροντα και σημαντικά από τους συνομιλητές, σ' ένα θέμα που επιτέλους θυμίζει τις παλιές καλές εποχές του στεκιού, έτσι ώστε δεν έχω να προσθέσω και πολλά στη συζήτηση. Νομίζω λοιπόν, ότι μετά από όσα γράφηκαν, το ερώτημα μετατίθεται ως εξής: "
Είναι ηθικό να είναι κανείς ζάμπλουτος, όταν εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν από πείνα κι ασθένειες που σχετίζονται με αυτήν; ". Θεωρώ ότι τούτο το ηθικό ερώτημα αποτελεί πάγια ένσταση έναντι της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής ιδεολογίας (ή εάν θέλετε ιδεοληψίας) η οποία έχει επικρατήσει σε ολόκληρο τον πλανήτη στις μέρες μας. Πολύ μεγάλο ζήτημα σίγουρα.
Η γνώμη μου λοιπόν είναι ότι
εάν δεν είναι ανήθικο να είναι κανείς πολύ πλούσιος, τότε δεν μπορεί να είναι ανήθικο να ξοδεύει τα χρήματά του. Ακόμη όμως κι αν υπήρχε κάποια καλύτερη κατανομή του πλούτου στον πλανήτη, πάλι κάποιοι θα ήταν πλουσιότεροι από κάποιους άλλους, πράγμα που αποτελεί αυτό που λέμε "φυσική ροή". Σε τέτοια περίπτωση όμως, θα ετίθετο άραγε και πάλι ηθικό ζήτημα για την αγορά ακριβών προϊόντων; Υπάρχει στ' αλήθεια η αξίωση όλοι να έχουν ακριβώς τα ίδια και να επιδεικνύουν την ίδια καταναλωτική συμπεριφορά; Τι είδους καθεστώς θα φτιάχναμε με αυτόν τον τρόπο;
Εσύ που μπορείς να διαθέτεις κάθε μήνα λεφτά για Internet από πού τα βρήκες; Κι αυτό πολυτέλεια δεν είναι; Αν θες ενημέρωση, έχεις εφημερίδες, τηλεόραση, και κουτσομπολιά με την γειτόνισσα του απέναντι μπαλκονιού.
Τα έχεις βγάλει με το σταυρό στο χέρι ή να σου στείλω κάτι φιλαράκια μου του ΣΔΟΕ;
Το διαδίκτυο είναι στην πραγματικότητα το φτηνότερο μέσο επικοινωνίας και διασκέδασης. Για να κάνω τα ίδια πράγματα με τα οποία περνώ το χρόνο μου ευχάριστα στο διαδίκτυο, θα έπρεπε να ξοδεύω εκατό φορές περισσότερα χρήματα irl. Ατυχές παράδειγμα θα έλεγα...
Εγώ πάω τη σκέψη μου ακόμα πιο μακριά, και ξέρω οτι θα πέσετε να με φάτε, και θα πω και κάτι που ξέρω οτι δε γίνεται, αλλά εγώ το σκέφτηκα: να τεθεί ένας νόμος κατά τον οποίο να μην μπορεί κάποιος να ξοδέψει παραπάνω από ένα ποσό (2000 ευρώ ας πούμε) το μήνα σε εμπορικά προϊόντα (δεν εννοώ ψώνια του σούπερ μάρκετ ούτε μεγάλης αξίας πράγματα που τα παίρνεις μια φορά το χρόνο, πχ αυτοκίνητο). Αν κάποιος έχει να ξοδέψει παραπάνω από αυτά τα χρήματα, να τα δώσει σε απόρους και ανέργους. Έτσι σιγά σιγά θα γίνει ανακατανομή πλούτου και η ψαλίδα μεταξύ πλουσίων - απόρων θα μικρύνει. Θα μου πείτε οτι αυτό είναι καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και συμφωνώ. Αλλά τουλάχιστον αυτή η καταπάτηση θα βοηθήσει τόσους συνανθρώπους μας. Ξέρω οτι δεν μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο (αν το σκεφτεί κανείς είναι κάτι μεταξύ χούντας και κομμουνισμού
- ξέρω το μυαλό μου είναι διεστραμένο
) αλλά εγώ το σκέφτηκα.
Θα ήθελα να επισημάνω ότι
η τρέχουσα παγκόσμια κρίση και ο επακόλουθος παγκόσμιος πόλεμος (οικονομικός ή οιονεί θερμός) έχουν ακριβώς ως αντικείμενό τους την βίαιη ανακατανομή του πλούτου υπέρ των ολίγων. Έτσι, το αίτημα που διατυπώνεις, θα μπορούσε να σταθεί (παρά την κριτική που και η ίδια αναγνωρίζεις πως μπορεί να του γίνει) μόνο μετά από κάποιου είδους επαναστατική διαδικασία και αλλαγή του παγκόσμιου συστήματος αξιών, παγκόσμια σεισάχθεια κλπ, συνεπώς μάλλον στη σημερινή συγκυρία θα πρέπει να θεωρηθεί ως ανεδαφικό...
Όλα με μέτρο, όχι υπερβολές ούτε στην μία άκρη, ούτε στην άλλη είναι η φιλοσοφία μου.
Πολύ σωστή η τοποθέτησή σου, την έχω κάνει ακριβώς με τον ίδιο τρόπο για τον εαυτό μου. Ωστόσο, κάθε φορά που το σκέφτομαι, κολλάω σε αυτό το σημείο:
Ποιο ακριβώς είναι το μέτρο και ποιος το καθορίζει; Πραγματικά αυτό είναι ένα ακανθώδες ερώτημα, πολύ δε περισσότερο εάν λάβουμε υπόψιν την φιλοσοφική τοποθέτηση του Διογένη του Κυνικού, ο οποίος απέδειξε έμπρακτα ότι αυτό που ο καθένας μας θεωρεί ως "απαραίτητο", στην πραγματικότητα θα μπορούσε κάλλιστα να λείπει. Αξίζει τον κόπο ν' ασχοληθεί κανείς μ' αυτό το σημείο νομίζω...
