Επειδή δεν έχω ασχοληθεί ιδιαίτερα με το τι ακριβώς πρεσβεύει το κάθε σύστημα και μιας και η συζήτηση έχει πάρει μια μορφή που δεν βγαίνει τίποτα από αυτή θα ήθελε κάποιος να μας πει τα θετικα/αρνητικά του καπιταλισμού και να μας πει και τι έχει να προτείνει ή πως θεωρεί ο ίδιος ότι θα εξελιχθούν τα πράγματα;
Ο καπιταλισμός, δηλαδή το οικονομικό σύστημα των αγορών είναι το βασικό οικονομικό σύστημα σε όλες τις χώρες του πλανήτη. Το βασικό πρόβλημα που έχει η ανθρωπότητα είναι πως έχουμε περιορισμένους φυσικούς πόρους, αλλά απεριόριστες ανάγκες. Αυτό σημαίνει πως πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να διαμοιράσουμε αυτούς τους πόρους ώστε να καλύψουμε στο βέλτιστο βαθμό τις ανάγκες του συνόλου. Ο καπιταλισμός είναι το σύστημα στο οποίο ο διαμοιρασμός των πόρων γίνεται μέσω των αγορών. Εάν εσύ για παράδειγμα θες να φας καρπούζι αλλά δεν έχεις καρπούζια μπορείς να πας στην αγορά και να αγοράσεις. Όταν πας στην αγορά τώρα υπάρχουν περιορισμένα καρπούζια, όπως υπάρχουν και άλλα άτομα που θέλουν να φάνε καρπούζι. Αυτό σημαίνει πως θα υπάρξει μια δημοπρασία και το καρπούζι θα το πάρει ο πλειοδότης, δηλαδή αυτός που θα δώσει τα περισσότερα χρήματα για να το αποκτήσει.
Τα χρήματα αποκτιούνται όταν δουλεύεις, δηλαδή όταν εκπληρώνεις τις επιθυμίες των άλλων, καθώς όλοι είμαστε μέρη της αγοράς. Όταν εσύ δουλεύεις σαν σερβιτόρος κουβαλάς φαγητό για άλλους ανθρώπους εκπληρώνοντας τις επιθυμίες τους και έτσι αυτοί σου δίνουν χρήματα ως απόδειξη της υπηρεσίας σου, όπως ακριβώς εσύ θα δώσεις χρήματα στον καρπουζά καθώς αυτός με την δουλειά του θα εκπληρώσει τη δική σου επιθυμία. Μέσα από τις αγορές λοιπόν έχουμε ένα σύστημα όπου όλοι δουλεύομε για να αλληλοεξυπηρετούμε τις ανάγκες μας σαν κοινωνία, χωρίς την ανάγκη κάποιας κεντρική διοίκησης η οποία μας λέει τι θα κάνουμε και χωρίς καν να χρειάζεται να γνωριζόμαστε μεταξύ μας.
Επειδή όπως είπαμε οι πόροι είναι περιορισμένοι η αγορά χρησιμοποιεί τα χρήματα για να τους διαμοιράσει. Το καρπούζι λοιπόν θα το πάρει αυτός που θα δώσει τα περισσότερα χρήματα, που σημαίνει αυτός που αφενός εξυπηρέτησε τις περισσότερες ανάγκες των άλλων ώστε να έχει τα χρήματα και αφετέρου αυτός που το θέλει περισσότερο ώστε να είναι διατεθειμένος να δώσει και τα περισσότερα.
Στην πιο ελεύθερη μορφή του σε αυτό το σύστημα δεν υπάρχει κανένας έλεγχος στις αγορές, ενώ στην πιο ανελεύθερη έχουμε την κεντρική οργάνωση, δηλαδή το οικονομικό σκέλος του κομμουνισμού, όπου τον διαμοιρασμό των πόρων δεν τον κάνουν οι αγορές αλλά μια κεντρική αρχή.
Όλες οι χώρες σήμερα είναι κάπου στο ενδιάμεσο. Βασίζονται δηλαδή στις αγορές, αλλά πάντα υπάρχει μια κεντρική αρχή που επεμβαίνει.
Το σύστημα των αγορών είναι πολύ καλό, διότι αφενός μας δίνει αυτό που θέλουμε και αφετέρου το κάνει με τον πιο οικονομικό τρόπο.
Για παράδειγμα ας υποθέσουμε πως γίνεται ένας σεισμός και όλη η Αθήνα γκρεμίζεται. Αυτό σημαίνει πως υπάρχει τεράστια ζήτηση για ανοικοδόμηση κτηρίων στην Αθήνα. Χωρίς λοιπόν καμία απολύτως οδηγία από κάποια κεντρική αρχή όλος ο κόσμος ξεκινά να δουλεύει για την ανοικοδόμηση της Αθήνας. Η ζήτηση για κτήρια θα προκαλέσει ζήτηση για τσιμέντο το οποίο θα ανεβάσει την τιμή του τσιμέντου και συνεπώς θα δώσει κίνητρο σε κάποιους να παράγουν τσιμέντο. Όπως θα γίνει το ίδιο με τις βίδες, τα καρφιά, τα χαλίκια, τα τούβλα, το πετρέλαιο, τα σνακ, τα πλαστικά και κυριολεκτικά τα υπόλοιπα 1.000.000.000 πράγμα που χρειάζονται για το όλο εγχείρημα. Αυτά υπενθυμίζω πως σε μια αγορά γίνονται όλα χωρίς οργανωτικό κόστος καθώς αυτός που βγάζει σίδηρο στο ορυχείο δεν χρειάζεται να γνωρίζει τι κάνει ο μεταλλουργός, τι ποσότητα χρειάζεται κ.ο.κ. Απλά κοιτά την τιμή του σιδήρου και από εκεί κρίνει. Αν η τιμή είναι ψηλά το σύστημα θέλει παραπάνω σίδηρο. Αν είναι χαμηλά είμαστε οκ, οπότε και αυξομειώνει την παραγωγή του ανάλογα. Το ίδιο συμβαίνει με όλα τα αγαθά του πλανήτη.
Οι ελεύθερες αγορές επίσης έχουν το πλεονέκτημα της βέλτιστης κατανομής των πόρων. Όταν για παράδειγμα έχεις δύο επιχειρήσεις που παράγουν σίδηρο αλλά η μία μπορεί να τον παράγει πιο αποδοτικά, είτε λόγο καλύτερης τεχνολογίας, οργάνωσης ή για άλλους 1002 λόγους που δεν μας ενδιαφέρουν κιόλας θα προτιμηθεί από τους αγοραστές. Σιγά σιγά αν η άλλη επιχείρηση δεν μπορεί να ανταγωνισθεί θα κλείσει και έτσι οι πόροι που κατέχει θα απελευθερωθούν και θα χρησιμοποιηθούν κάπου αλλού. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα όσο περνά ο καιρός οι πόροι να συσσορευονται στις ομάδες ατόμων που μπορούν να τις χρησιμοποιήσουν πιο αποδοτικά.
Φυσικά αυτό ισχύει σε μια ελεύθερη αγορά. Όταν μπαίνει στο παιχνίδι η κυβέρνηση το πράγμα αλλάζει. Για παράδειγμα η κυβέρνηση με έναν νόμο μπορεί να δώσει χρήματα στην δεύτερη όχι και τόσο καλή επιχείρηση ώστε αυτή να μην κλείσει. Αυτό τώρα σημαίνει πως αυτομάτως έχει μια επιχείρηση που δεσμεύει πόρους που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν κάπου αλλού καλύτερα και όχι μόνο καθώς για παράδειγμα αν η υποστήριξη της κυβέρνησης είναι τόσο μεγάλη αυτή η κακή επιχείρηση μπορεί να βγάλει από την αγορά άλλες καλύτερες επιχειρήσεις και όχι μόνο να έχουμε έτσι τεράστια σπατάλη πόρων αλλά και μηδενική τεχνολογική πρόοδο στην παραγωγή σιδήρου.
Φαντάσου τώρα τι γίνεται όταν αυτό το πας στο άλλο άκρο, δηλαδή όταν η κυβέρνηση (δηλαδή μια ομάδα ΑΝΘΡΩΠΩΝ, που μπορεί να δωροδοκηθεί, εκφοβιστεί και γενικά όπως όλοι οι άνθρωποι λειτουργεί με βάση το ατομικό συμφέρων) αποφασίζει για τα πάντα. Ποιος θα πάρει τι και πόσο.
Το κράτος πρέπει να θυμάστε πως δεν είναι μέρος της αγοράς καθώς τα έσοδα του τα παίρνει μέσο φορολογίας, δηλαδή μέσο ένοπλης βίας. (Αν δεν πληρώσεις πας φυλακή) Αυτό σημαίνει πως είτε το κράτος είναι αποδοτικό, είτε όχι δεν χάνει έσοδα και συνεπώς όταν δεν είναι αποδοτικό δεν το γνωρίζει, αλλά και δεν έχει και κάποιο κίνητρο για να μην είναι έτσι. Επίσης τα λεφτά του κράτους δεν είναι ιδιοτικά αλλά δημόσια. Αυτό σημαίνει πως για το ξόδεμα αποφασίζουν άτομα στα οποία τα λεφτά δεν ανήκουν και όλοι ξέρουμε τι συμβαίνει όταν ξοδεύεις τα λεφτά αλλουνού και χωρίς προσωπικές ευθύνες. Θα κλέψεις, θα σπαταλήσεις και θα ξοδέψεις αλόγιστα.
