Και χωρίς πλάκα όταν τα λεφτά φεύγουν από κάποιον πάνε σε κάποιον άλλο,στις μεγάλες κρίσεις που πάνε;
δεν εξαφανιζονται ως δια μαγειας τα λεφτα,αλλα πανε απο τους πολλους στους λιγους.
Οχι οχι, δεν ειναι ετσι.
Για να καταλαβεις που πανε τα λεφτα πρεπει να ξερεις απο που ερχονται και για να ξερεις απο που ερχονται πρεπει να μαθεις τι εστι το "κλασματικο τραπεζικο συστημα".
Το θεμα ουσιαστικα ειναι το εξις, οτι οι ανθρωποι τοσο καιρο ζουσαν, εκαναν επενδυσεις και αγοραζαν λουσα με λεφτα που ΔΕΝ υπηρχαν.
Αν εχεις κουραγιο παμε ενα crash course στην μακροοικονομια.
Στην αγορα υπαρχουν χρηματα και πρωιοντα/υπηρεσιες. Τα χρηματα ειναι απλα ενας τροπος να ανταλασουμε πρωιοντα/υπηρεσιες μεταξυ τους.
ΙΔΑΝΙΚΑ, πρεπει να υπαρχουν τοσα χρηματα οσα πρωιοντα/υπηρεσιες. Πχ αν υπαρχουν 1.000 χρηματα υπαρχουν και 1.000 πρωιοντα υπηρεσιες. Τοτε ο πληθορισμος ειναι μηδεν.
Ας υποθεσουμε οτι τα πρωιοντα και οι υπηρεσιες αυξανονται, γιατι βγηκαν καινουριες τεχνολογιες που επιτρεπουν ταχυτερη παραγωγη, γιατι γεννηθικαν καινουριοι ανθρωποι κτλ. Αν συμβει αυτο τοτε εχουν ΑΠΟπληθορισμο, δηλαδη τα 1000 χρηματα αντιστοιχουν σε 2000 Π/Υ, αυτο σημαινει οτι η αξια του χρηματος αυξανει γιατι τα ιδια λεφτα αγοραζουν περισοτερα πραγματα.
Αυτο ΔΕΝ ειναι καλο γιατι τα πρωιοντα χανουν την αξια τους, αυτοι που τα παραγουν δεν εχουν λεφτα και δεν μπορουν να κανουν καινουριες επενδυσεις.
Οποτε οταν γινεται αυτο το κρατος αποφασιζει να βαλει αλλα 1000 ευρω στην αγορα ωστε να εχεις οσα χρηματα οσο και Π/Υ.
Τωρα πως γινεται αυτο.
Το κρατος παει στην κεντρικη τραπεζα και της λεει "κοιτα να δεις θελω να μου δανισεις 10Ε και εγω θα στα ξεπληρωσω σιγα σιγα". Αυτο ειναι που λεμε το ελληνικο ομολογο, ειναι ενα χαρτι που λεει οτι το ελληνικο κρατος χρωσταει στην κεντρικη τραπεζα 10Ε.
Η κεντρικη τραπεζα τυπωνει 10Ε και τα δινει στο κρατο. Το κρατος δινει αυτα τα 10Ε στις εμπορικες τραπεζες και αυτες τα διανεμουν στην αγορα.
ΕΔΩ μπαινει το κλασματικο τραπεζικο συστημα. Οι τραπεζες αυτα τα 10Ε θα τα κανουν 1000 γιατι βασιζονται στο γεγονος οτι δεν θα τους ζητησουν ΟΛΟΙ ταυτοχρονα και τα 1000Ε. Οποτε κραταει 10 στην ακρη, δανιζει στην αγορα 1000 και οποτε καποιος παει και ζηταει τα λεφτα του του δινει απο τα 10.
-------
Το προβλημα με τις κρισεις ειναι αυτο θεμελιοδος, οτι καποια στιγμη ολοι αποφασισαν οτι θελουν τα λεφτα τους, οι τραπεζες ΔΕΝ ειχαν να τα δοσουν και ετσι αυτα τα 990 παραπανω χαθηκαν. Δεν υπηρξαν ποτε πρακτικα.
(οκ ειναι λιγο πιο πολυπλοκο απο αυτο γιατι εχεις μεσα και εννοιες οπως η ταχυτητα κινησης του χρηματος, οι χρηματαγορες με τις marked to market κοστολογισεις του χρηματος κτλ).
Σε ΑΥΤΗ τη κριση, αυτο που εγινε ειναι οτι ολοι δανειστικαν λεφτα απο τις τραπεζες για να αγορασουν σπιτια με την ελπιδα οτι στο μελλον τα σπιτια τους θα κοστιζουν ΠΕΡΙΣΟΤΕΡΟ απο το αρχικο δανειο και ετσι θα μπορουσαν να το αποπληροσουν. Αλλα τελικα ΔΕΝ εγινε αυτο και ολα αυτα τα δανικα λεφτα εξαφανιστικαν γιατι πολυ απλα ηταν *προβλεπομενα* χρηματα οχι πραγματικα.
Κατανοητο?