Ι. Τι συνέβη;
Η εικόνα από την περιοχή της Τερψιθέας στην Άνω Γλυφάδα είναι ένα κλασικό παράδειγμα της σύγκρουσης μεταξύ της άναρχης οικιστικής επέκτασης και του φυσικού αναγλύφου στην Ελλάδα.
Κοιτάζοντας τον χάρτη και τις μπλε γραμμές (που πιθανότατα υποδεικνύουν το δίκτυο των φυσικών ρεμάτων), τα πολεοδομικά σφάλματα είναι εμφανή και έχουν σοβαρές συνέπειες:
1. Κατάργηση και "Εγκλωβισμός" Ρεμάτων
Το πιο κραυγαλέο λάθος είναι η διακοπή της φυσικής ροής των υδάτων. Οι μπλε γραμμές δείχνουν πώς τα ρέματα που κατεβαίνουν από τον Υμηττό "εξαφανίζονται" μόλις συναντήσουν τον οικιστικό ιστό.
Αντί να ενσωματωθούν στο σχέδιο πόλης ως ελεύθεροι χώροι πρασίνου, έχουν είτε μπαζωθεί είτε εγκιβωτιστεί σε αγωγούς ανεπαρκούς διατομής.
Αυτό μετατρέπει τους δρόμους σε ορμητικά ποτάμια κατά τη διάρκεια έντονων βροχοπτώσεων, καθώς το νερό "αναζητά" την ιστορική του κοίτη.
2. Δόμηση σε Ζώνες Υψηλής Κλίσης
Η επέκταση του σχεδίου πόλης έγινε προς τα πάνω, στις παρυφές του βουνού, χωρίς να ληφθεί υπόψη η μορφολογία του εδάφους.
Προβλήματα πρόσβασης: Δημιουργήθηκαν δρόμοι με υπερβολικά μεγάλες κλίσεις, που καθιστούν δύσκολη την κίνηση των πεζών και επικίνδυνη την κυκλοφορία οχημάτων τον χειμώνα.
Απουσία υποδομών: Συχνά η δόμηση προηγήθηκε των δικτύων ομβρίων υδάτων και αποχέτευσης, με αποτέλεσμα την υποβάθμιση του περιβάλλοντος.
3. Το Μοντέλο "Τσιμεντοποίησης"
Παρατηρούμε μια πυκνή δόμηση που σταματά απότομα εκεί που ξεκινά η βραχώδης περιοχή.
Έλλειψη μεταβατικής ζώνης: Δεν υπάρχει μια "πράσινη ζώνη" ανάμεσα στον αστικό ιστό και το δάσος/βουνό, κάτι που θα λειτουργούσε ως αντιπυρική προστασία και χώρος αναψυχής.
Αστική θερμική νησίδα: Η πλήρης κάλυψη του εδάφους με τσιμέντο και άσφαλτο εμποδίζει την απορρόφηση των υδάτων και αυξάνει τη θερμοκρασία στην περιοχή.
4. Νομιμοποίηση Αυθαιρέτων
Ιστορικά, μεγάλο μέρος αυτής της περιοχής αναπτύχθηκε με τη λογική της "εκ των υστέρων" ένταξης στο σχέδιο πόλης. Αυτό σημαίνει ότι το κράτος ήρθε να νομιμοποιήσει τετελεσμένα γεγονότα (αυθαίρετα), αντί να σχεδιάσει μια πόλη με βάση τις ανάγκες των κατοίκων και τον σεβασμό στο περιβάλλον.
Αυτά τα σφάλματα δεν είναι μόνο αισθητικά· είναι λειτουργικά και επικίνδυνα, ειδικά αν αναλογιστούμε την κλιματική κρίση και την ένταση των πλημμυρικών φαινομένων.