«Δεκάλογος», του Κριστόφ Κισλόφσκι

[Isiliel]

Το tvxs έχει αφιέρωμα στον Δεκάλογο του Κισλόφσκι:

To 1988 ο Κριστόφ Κισλόφσκι, εμβληματική μορφή του ευρωπαϊκού κινηματογράφου, γράφει και σκηνοθετεί για λογαριασμό της πολωνικής τηλεόρασης δέκα τηλεταινίες. Κάθε ταινία έχει ως θέμα της ένα από τα απαγορευτικά σχήματα των δέκα εντολών της Παλιάς Διαθήκης. Όλες μαζί συνθέτουν το κινηματογραφικό αριστούργημα «Δεκάλογος» που εντυπωσίασε κοινό και κριτικούς όπου κι αν προβλήθηκε για το υπαρξιακό του βάθος.


Σε αυτές τις ιστορίες παρουσιάζονται οι ανθρώπινες αδυναμίες, τα ηθικά διλήμματα, και οι φιλοσοφικές αναζητήσεις για τη ζωή και το θάνατο μέσα από την πορεία απλών ανθρώπων της Πολωνίας. Παρότι η κάθε ταινία είναι ανεξάρτητη, αρκετές έχουν γυριστεί στο ίδιο μεγάλο κτιριακό συγκρότημα της Βαρσοβίας με χαρακτήρες να γνωρίζονται μεταξύ τους. Ένας από αυτούς, πιθανώς μεταφυσικός, παρακολουθεί τους ήρωες από μακριά -ιδιαίτερα σε σημαντικά σημεία της πλοκής- αλλά ποτέ δεν επεμβαίνει.


Η σειρά παραμένει μέχρι και σήμερα υποδειγματική για τις δυνατότητες που μπορεί να προσφέρει η λειτουργία της τηλεόρασης. Σε πολλές χώρες του κόσμου και στην Ελλάδα οι δύο τηλεταινίες «Μικρή ερωτική ιστορία» και «Μικρή ιστορία για φόνο» (πέμπτη κι έκτη αντίστοιχα) διανεμήθηκαν στις κινηματογραφικές αίθουσες και εντυπωσίασαν.

Παρουσιάζονται στο tvxs με ελληνικούς υπότιτλους. Μέχρι στιγμής έχουν ανεβάσει τις 3 πρώτες:

1. Εγώ είμαι ο Κύριος, ο Θεός σου. Δεν πρέπει να έχεις άλλους θεούς εκτός από Εμένα

Ένας καθηγητής πανεπιστημίου μαθαίνει στο μικρό του γιο να σκέφτεται με βάση τη λογική και του διδάσκει την επιστημονική μέθοδο, όμως τελικά έρχεται αντιμέτωπος με την απρόβλεπτη μοίρα. Η φύση περιφρονεί τη λογική, με τραγικά αποτελέσματα.

1. Μην καταχράσαι το όνομα του Θεού σου

Η ηρωίδα επισκέπτεται τον βαριά άρρωστο άντρα της στο νοσοκομείο. Είναι έγκυος και ίσως αυτή να είναι η τελευταία της ευκαιρία για να αποκτήσει παιδί, αλλά δεν είναι ο άντρας της ο πατέρας. Ρωτάει τον διευθυντή της πτέρυγας και γιατρό του, αν ο άντρας της θα πεθάνει. Αν ζήσει, θα κάνει έκτρωση. Αν πεθάνει, τότε είναι ελεύθερη να κρατήσει το παιδί. Πώς μπορεί όμως ο γιατρός να αποφασίσει για τη ζωή η το θάνατο ενός αγέννητου παιδιού;
Ο σκηνοθέτης εντοπίζει τη δεύτερη εντολή του Δεκαλόγου («Δεν θα πρέπει να καταχράσαι το όνομα του Θεού σου») στα βαθύτερα ηθικά διλήμματα που αφορούν στη ζωή και στο θάνατο.

1. Να θυμάσαι τη μέρα του Κυρίου και να την κρατάς Ιερή

Παραμονή Χριστουγέννων, μια νύχτα όταν οι οικογένειες βρίσκονται μαζί και κανείς δε θέλει να μένει μόνος. Η Εύα επισκέπτεται των πρώην εραστή της Ζάους αργά το βράδυ έξω από σπίτι του. Τα παιδιά του έχουν κοιμηθεί και το γιορτινό τραπέζι έχει σχεδόν τελειώσει. Την ακολουθεί και χωρίζουν το ξημέρωμα.

1. Τίμα τον Πατέρα σου και την Μητέρα σου

Η Άνκα είναι 20 χρονών και σπουδάζει στη δραματική σχολή. Η μητέρα της έχει πεθάνει εδώ και χρόνια και η ίδια ζει μαζί με τον πατέρα της, τον Μίχαλ, ο οποίος συχνά φεύγει μακριά σε επαγγελματικά ταξίδια. Στο τελευταίο του ταξίδι, η Άνκα βρίσκει έναν φάκελο στο δωμάτιό του, πάνω στον οποίον υπάρχει η επιγραφή: «Να μην ανοιχτεί πριν απ' το θάνατό μου».

1. Ου φονεύσεις
2. Ου μοιχεύσεις
3. Ου κλέψεις
4. Ου ψευδομαρτυρήσεις
5. Μην επιθυμήσεις τη γυναίκα του πλησίον σου
6. Μην επιθυμήσεις τα αγαθά του πλησίον σου

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 15 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.