MESULID: η κορυφή του παγόβουνου
Γράφει ο Ι. ΣΤ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, τ. αναπλ. καθηγ. Ιατρικής
Ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ), ο αρμόδιος φορέας του υπουργείου Υγείας για την προστασία του πληθυσμού από φάρμακα, με ανακοίνωσή του προειδοποιεί τον πληθυσμό για επικίνδυνη βλάβη στο ήπαρ που προέρχεται από τη φαρμακευτική ουσία Νιμεσουλίδη (κύριο εμπορικό όνομα: Mesulid). Να σημειωθεί ότι η Φινλανδία και η Ισπανία ήδη από το 2002 απέσυραν το προϊόν, η δε Ιρλανδία τον Μάιο του 2007. Ο ελληνικός ΕΟΦ, όπως σχεδόν πάντα, καθυστερεί αφόρητα και δεν παρεμβαίνει (όταν παρεμβαίνει) αποφασιστικά.
Η ουσία Νιμεσουλίδη ανήκει στα ονομαζόμενα αναλγητικά - αντιφλεγμονώδη. Τα φάρμακα αυτής της κατηγορίας έχουν κοινό μηχανισμό δράσης και, σε βασικές γραμμές, βλάπτουν τα ίδια οργανικά συστήματα, όπου όμως οι διάφορες ουσίες έχουν προτίμηση συστήματος το οποίο κυρίως βλάπτουν.
**Για ποιες παθήσεις χορηγούνται;
Ολες οι ιατρικές ειδικότητες, εκτός των ρευματολόγων, τα χορηγούν πρακτικώς για τον πόνο του μυοσκελετικού συστήματος. Οι ρευματολόγοι τα χορηγούν και σε οροθετικές ρευματικές παθήσεις. Με εξαίρεση δύο ουσίες (ασπιρίνη και μεφεναμικό οξύ) η κατηγορία αυτή δεν είναι κατάλληλη για πόνους σε άλλα οργανικά συστήματα. Η κατηγορία αυτή έχει και αντιπυρετική δράση, όμως οι πιθανές βλάβες βρίσκονται σε σαφή δυσαναλογία με το αναμενόμενο όφελος και επί πλέον υπάρχει πολύ πιο «αγαθή» φαρμακευτική ουσία για τον πυρετό (παρακεταμόλη) και έτσι δεν χορηγούνται.
**Ποιες είναι οι πιθανές βλάβες που προξενεί αυτή η κατηγορία;
Ολες οι ουσίες της κατηγορίας μπορούν να βλάψουν τα εξής οργανικά συστήματα:
- Το αναπνευστικό (κρίση άσθματος)
- Το γαστρεντερικό (αιμορραγίες και με θανατηφόρο αποτέλεσμα, έλκη, γαστρίτιδες κ.λπ.)
- Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (άσηπτη μηνιγγίτιδα και θανατηφόρο, διπλωπίες, πονοκέφαλο κ.λπ.)
- Ηπαρ (ηπατοτοξικότητα, κεραυνοβόλος ηπατίτιδα)
- Δέρμα (και θανατηφόρες βλάβες)
- Νεφρικές βλάβες (ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους, από τις σοβαρότερες ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων αυτών).
Οι βλάβες αυτές είναι αρκετά συχνές και μπορεί να φτάσουν και στο 50% των ασθενών που τα χρησιμοποιούν. Η κατηγορία αυτών των φαρμάκων έχει τις συχνότερες παγκόσμιες ανακλήσεις από όλες τις κατηγορίες, λόγω των σοβαρών βλαβών υγείας που δημιουργεί. Η πρόσφατη ανάκληση των φαρμάκων Vioxx και Bextra είναι στους αναγνώστες γνωστή.
**Υπάρχουν και άλλες πιθανότητες βλαβών;
Αυτά τα φάρμακα έχουν και συχνές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα, δηλαδή όταν λαμβάνονται με ορισμένα άλλα φάρμακα μπορούν να αυξήσουν τη συχνότητα ή/και βαρύτητα βλαβών ή και να δημιουργήσουν βλάβες που δεν θα δημιουργούσαν μόνες τους οι ουσίες. Να ληφθεί επίσης υπόψη ότι μπορούν να επηρεάσουν εργαστηριακές εξετάσεις και να οδηγήσουν σε λάθος αποτελέσματα (π.χ. μπορούν να επηρεάσουν τον αριθμό των λευκοκυττάρων).
**Ποια είναι η κατανάλωση αυτών των φαρμάκων;
Αδικαιολόγητα, από ιατρική άποψη, μεγάλη. Ο πίνακας κάτω, εμφανίζει την κατανάλωση και την αύξησή της μεταξύ 1995 και 2003, σε διεθνείς ημερήσιες δόσεις (μέτρο υπολογισμού της κατανάλωσης από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας). Η αύξηση στην κατηγορία των αναλγητικών-αντιφλεγμονωδών φαρμάκων φτάνει το 100%. Με πιο κατανοητά λόγια: το 2003, κατά μέσον όρο, κάθε Ελληνας πολίτης (υπολογίζονται και παιδιά) έλαβε επί 24 ημέρες ένα από αυτά τα φάρμακα! Τρομακτική κατάσταση για την υγεία του πληθυσμού (261 εκατ. ημερ. δόσεις για 11 εκατ. πληθυσμού). Η υπερβολική κατανάλωση οφείλεται: στην ανταποδοτικότητα που έχουν «θεσπίσει» οι εταιρείες προς γιατρούς για κάθε συνταγή, στο ότι η συνταγή έχει γίνει υποκατάστατο της λήψης ιστορικού και της κλινικής εξέτασης, στην υποτιθέμενη έλλειψη χρόνου από τον γιατρό (5λεπτες επισκέψεις διευκολύνονται με την έκδοση συνταγών και εργαστηριακών εξετάσεων που συχνότατα είναι περιττές) και στην ανεπαρκή εκπαίδευση των γιατρών στην υπαρκτή Ιατρική.
**Λίγες βασικές οδηγίες για ασθενείς (και γιατρούς
- Η κατηγορία αυτών των φαρμάκων δεν είναι θεραπευτική αλλά κυρίως ανακουφιστική (δεν θεραπεύει π.χ. στην οστεοαρθρίτιδα).
- Μην αγοράζετε ποτέ αυτά τα φάρμακα από τον φαρμακοποιό χωρίς συνταγή (οι φαρμακοποιοί παρανομούν πολλές φορές την ημέρα χορηγώντας ακόμα και επικίνδυνα φάρμακα χωρίς συνταγή).
- Αλκοόλ και χυμοί φρούτων δεν πρέπει να λαμβάνονται με αυτά τα φάρμακα.
- Πάντοτε λήψη μαζί με ένα ολόκληρο ποτήρι νερού και πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού.
- Πληροφορείτε πάντα τον γιατρό σας για τα φάρμακα που σας έχουν χορηγήσει γιατροί, καθώς και για προηγούμενες παθήσεις σας.
- Τα φάρμακα αυτά δρουν μειωτικά στην ικανότητα οδήγησης.
- Να ρωτάτε πάντα τον γιατρό εάν απλά αναλγητικά δεν είναι προτιμότερα για την περίπτωσή σας.
- Ποτέ μη λαμβάνετε δύο φάρμακα αυτής της κατηγορίας μαζί.
Μόδα οι ...γαστρορραγίες
Σε ένα εξάμηνο είχαν εισαχθεί στο Λαϊκό Νοσοκομείο, λόγω σοβαρής γαστρορραγίας, 73 ασθενείς. Στους 51 από αυτούς (70%), η αιτία ήταν η λήψη αναλγητικών-αντιφλεγμονωδών φαρμάκων και στους 23 από τους 51 ασθενείς (54%) τα φάρμακα τα είχε συνταγογραφήσει γιατρός. Σε 19 από αυτούς τους ασθενείς (83%), υπήρχαν ιατρικοί λόγοι για τους οποίους δεν επιτρεπόταν σε αυτούς η χορήγηση αυτών των φαρμάκων. Συμπεράσματα:
- Μεγάλο ποσοστό των γαστρορραγιών γενικά οφείλεται σε αυτά τα φάρμακα (αναλγητικά-αντιφλεγμονώδη).
- Σε μεγάλο ποσοστό (άνω του 50%) οι ασθενείς αυτοί έχουν πάρει τα φάρμακα χωρίς ιατρική συνταγή.
- Σε μεγάλο ποσοστό των ασθενών με γαστρορραγία στη συνέχεια, υπήρχαν ιατρικές αντενδείξεις λήψης αυτών των φαρμάκων (=έλλειψη επιμελούς ιστορικού και εξέτασης από τον γιατρό).
Κατηγορίες φαρμάκων 1995 2003 Αύξηση % Απλά ηρεμιστικά124,4 εκ.172,5 εκ.+39% Αντικαταθλιπτικά258,8 εκ.133,0 εκ.+415% (!) Καρδιαγγειακό σύστημα685,5 εκ.1,6 δισ.!+132% Φάρμακα λοιμώξεων102,8 εκ.148,4 εκ.+44% Αντινεοπλασματικά12,3 εκ.36,2 εκ.+194% Αναλγητικά/Αντιφλεγμ.133,1 εκ.263,1 εκ.+98% Αναπνευστ. σύστημα281,8 εκ.578,5 εκ.+105% Νευρικό Σύστημα390,9 εκ.665,0 εκ.+70%
Η κατανάλωση ορισμένων κατηγοριών φαρμάκων στην Ελλάδα το 1995 και το 2003, σε αριθμό ημερήσιων δόσεων (μέτρο της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας). Η υπέρογκη αύξηση κατανάλωσης μεταξύ 1995 και 2003 είναι εκτός ιατρικών αναγκαιοτήτων (Στοιχεία από ΙΦΕΤ)
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 09/10/2007
Και απ' οσο γνωριζω απο ατομα του περιγυρου μου που παιρνουν Μεσουλιντ κυκλοφορει μεχρι σημερα κανονικα στη αγορα...
