Η γρήγορη απάντηση είναι «όχι.» Υπάρχει η ηθική, η λογική, η πολιτική και άλλοι κλάδοι της φιλοσοφίας, που σαφώς θα συνεχίσουν να υπάρχουν. Όμως, από ό,τι φαίνεται ο αν όχι σημαντικότερος, τουλάχιστον αυτός που όρισε τη φιλοσοφία στα πρώτα της βήματα κλάδος, δηλαδή η μεταφυσική -ειδικά αν σκεφτούμε ότι ο άνθρωπος που εφηύρε τον όρο ήταν ο Πυθαγόρας και απλώς διαβάσουμε Πλάτωνα- φαίνεται να αργοσβήνει. Στην καλύτερη να αποφεύγεται, σαν ένας παλιός φίλος που έχασε τον δρόμο του, ιδιαίτερα από την επικράτηση της αναλυτικής φιλοσοφίας και έπειτα.
Βλέπουμε, λοιπόν, ότι η εποχή μας αποτελεί τη χαρά του νιχιλιστή (βέβαια σαν καλός νιχιλιστής, στα @@@ του κιόλας). Όμως, όλοι όσοι έχουμε απομείνει να νιώθουμε άσχημα με την αποθέωση του υλισμού και της επιφανειακότητας, αλλά και της -ολοένα και αυξανόμενης- σχεδόν γελιοποίησης ιδεαλιστικών, ρομαντικών και υπερβατικών εν γένει ιδεών, δεν μπορούμε παρά να μην νιώθουμε κάπως αποκομμένοι από αυτόν τον κόσμο. Σαν να μην ανήκουμε ή να μην θέλουμε να ανήκουμε σε αυτόν. Και αυτή την μακροχρόνια τάση την παρατηρούμε, πλέον, παντού:
Ανθρώπινες σχέσεις: Είτε στον έρωτα είτε στη φιλία, οι άνθρωποι έχουμε καταντήσει να λειτουργούμε χρησιμοθηρικά. Δεν ξέρω αν ήμασταν πάντα έτσι, αλλά παλαιότερα υπήρχαν πολύ πιο ισχυροί δεσμοί. Ένας δεσμός ήταν όντως δεσμός, κυριολεκτικά. Κάτι που σε «έδενε.»* Οι σύγχρονοι άνθρωποι αντιδράμε αυτόματα αρνητικά στο άκουσμα τέτοιων απόψεων. Θέλουμε την ελευθερία μας. Πως, όμως; Βάζοντας τον εαυτό μας σε ένα βάθρο και απαιτώντας (αλήθεια, ως τι απαιτούμε; ) το ιδανικό στα πάντα. Κακομαθημένοι νάρκισσοι.
Πολιτική: Παλαιότερα οι άνθρωποι είχαν μια ιδεολογία και πίστευαν πραγματικά σε αυτήν. Αν χρειαζόταν, θυσίαζαν και τον εαυτό τους γι' αυτήν. Σήμερα, κάτι τέτοιο θεωρείται (από την πλειοψηφία) γελοίο και ανώφελο. Οι ιδεολόγοι πλέον θεωρούνται στην καλύτερη γραφικοί χαζορομαντικοί και οι περισσότεροι επιλέγουν τελείως συμφεροντολογικά το τι θα ψηφίσουν.
Κοινωνία και ηθική: Ίσως ο χαρακτηριστικότερος τομέας αυτού που αναφέρω, η ίδια μας η κοινωνία. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχει κάνει τους ανθρώπους να κυνηγούν μια επίπλαστη ευτυχία, αυτή που επί χρόνια του βίδωσαν στο μυαλό ότι είναι το ιδανικό οι ταινίες, τα ΜΜΕ, τα social media (αχ, αυτά τα social). Ιδιαίτερα ο σύγχρονος νέος μεγαλώνει σε μια γυάλα από υπερπροστατευτικούς γονείς, εκτίθεται στα social και μαθαίνει από αμφότερους ότι είναι ξεχωριστός. Έτσι, απλά, χωρίς να έχει πετύχει ακόμα κάτι, γιατί... το δικαιούται. Αποτέλεσμα, βέβαια, αυτού είναι να τρώει το σοκ του έξω κόσμου από πολύ μικρή ηλικία και να δυστυχεί (δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι οι ψυχικές διαταραχές παρουσιάζονται ως κάτι «cool» στα social media.)
Κλείνοντας, για να φτάσω στο συμπέρασμά μου, άνθρωπος χωρίς ιδανικά (τα όποια ιδανικά) είναι απλώς ένα ζώο με λογική (θα μου πεις τώρα, έτσι δεν λέει η σύγχρονη επιστήμη; ) Ναι, άλλο ένα κακό της επικράτησης του θετικισμού. Ο άνθρωπος αδυνατεί, πια, να πιστέψει σε ανώτερες, υπερβατικές έννοιες. Είναι η λεγόμενη «απομάγευση του κόσμου», που τον γλίτωσε μεν, από τα δίχτυα της δεισιδαιμονίας, τον έστειλε δε, σε αυτά του μηδενισμού. Γιατί, ακόμα και οι υπερβατικές έννοιες να μην υπάρχουν, η πίστη σε αυτές είναι πέρα για πέρα αληθινή και διαμορφώνει πρωτίστως την οπτική μας για τον κόσμο και δευτερευόντως την ίδια μας τη ζωή, αλλά και ολόκληρο τον κόσμο.
Τις απόψεις σας, όποιος επιθυμεί
*εξαιρώ, προφανώς, τις τοξικές σχέσεις.