Η ειρωνεία ξέρεις είναι πως ο Μαρξ κάνει αυτό ακριβώς το πράγμα. Αναθέτει σε κάθε αντικείμενο μια αντικειμενική αξία και την ορίζει ως τον μέσο όρο των εργατοωρών που χρειάστηκαν για την παραγωγή του. Επίσης δεν υπάρχει καν λόγος να αποδείξεις το παραπάνω. Σε γενικές γραμμές όμως όσο μικρότερο το κεφάλαιο τόσο μεγαλύτερο μέρος της αξίας παράγεται από τον εργάτη και τόσο μικρότερη συνολική αξία φυσικά. Αν σε βάλω να σκάβεις με τσάπα κάνεις περισσότερη δουλειά εσύ, αν σου δώσω εκσκαφέα κάνει την περισσότερη δουλειά το μηχάνημα. Το τι θα πάρει ο καθένας θα καθοριστεί πολύ όμορφα από τον νόμο προσφοράς και ζήτησης. Επειδή ακριβώς σε αντίθεση με αυτά που λέει ο Μαρξ δεν υπάρχει κανένας τρόπος να προσδιορίσεις πόση ακριβώς αξία παράγεται από ποιον δεν μπορείς να θέσεις και πλαφόν αποζημιώσεις και δεν μπορείς φυσικά να μιλήσεις για κλοπή υπεραξίας η εκμετάλλευση.
Δε πάει έτσι κι εσύ ειδικά θα πρεπε να το γνωρίζεις πολύ καλά. Το μεγαλύτερο και πιο σύγχρονο μηχάνημα μπορεί να βγάζει περισσότερη δουλειά αλλά μπορεί και να θέλει περισσότερα εργαιτκά χέρια από πανω του όπως και μεγαλύτερη εξειδίκευση στο χειρισμό η οποία είναι και αυτή που πληρώνεται αδρά. Και αυτό κάνει apply όσο αφηρημένα θες να το δεις.
Μαρξ δεν έχω διαβάσει οπότε δε μπορώ να ξέρω τι λέει και τι δε λέει. Και η ίδια η υπεραξία είναι αρκετά ευρεία σαν έννοια αλλιώς δε θα παιρνα θέση.
Τα κέρδη του μπουγατσάδικου είναι τόσο πενιχρά που τις περισσότερες φορές θες μια ζωή για να κάνεις απόσβεση του κεφαλαίου, ιδιαίτερα αν δεν το δουλεύεις ο ίδιος και έχεις υπάλληλο. Δεν αναφέρομαι σε τέτοιες οικογενειακές επιχειρήσεις όπως μπακάλικα και μπουγατσάδικα που δουλεύουν 1-2 άτομα που τις περισσότερες φορές είναι συνεργάτες, αναφέρομαι σε τουλάχιστο μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις. Και προφανώς στο μπουγατσάδικο δεν τίθεται θέμα εκμετάλλευσης καθώς ακόμη και ο υπάλληλος του μπορεί να θέλει να ανοίξει δικό του μαγαζί καθώς όπως λες ούτε phd θέλει ούτε κανένα τρομερό κεφάλαιο.
Κανένας επιχειρηματίας δεν βγάζει υπερκέρδη, τα κέρδη είναι πάντα της τάξης του 2-3% σε μια επιχείρηση. Τα λεφτά βγαίνουν όταν κάνει scale η επιχείρηση και αυτό το 3% αντιστοιχεί σε μερικά εκατομμύρια. Επιχειρηματίας όμως που δεν επενδύει συνεχώς πίσω στην επιχείρηση αναγκαστικά πεθαίνει λόγω του ανταγωνισμού. Και μιλάω προφανώς για ελεύθερες οικονομίες, όχι για Ελλάδα που μπορείς να επενδύσεις στο κράτος για να μην χρειαστεί να επενδύσεις στην επιχείρησή σου.
σόρρυ αλλά τώρα τραβάς assumptions απ' το κεφάλι σου. Υπάρχουν franchise που σου υπόσχονται αποδόσεις μέχρι και απόσβεση σε βάθος 5ετίας ( προ κρίσης που τα κοιτούσαμε πλέον δε ξέρω τι παίζει). Και λέω μόνο ένα παράδειγμα ο καθένας σε μια επιχείρηση μπορε'ινα τα φέρει όπως θέλει και να έχει όσα έξοδα θέλει, αν θέλει να βγάλει απ' τη μύγα ξύγκι ( και ξέρει πώς να το κάνει) μια χαρά βγαίνουν κέρδη. Δε ξερω τι θεώρησες εσύ κι έβγαλες αυτό το 3-4% ή πως η οποιαδήποτε επιχείρηση αν δε κάνει scale ( αλήθεια σε τι; ) θα πτωχεύσει. Αν πήγαινε έτσι θα πέφτανε τα λουκέτα βροχή ακόμη και προ 10ετίας Επαναλαμβάνω μιλάω για μικρομεσαίες επιχειρήσεις δε ξεrω τι κάνει η microsoft.
Αλλά τέλος πάντων το γυρνάμε στη σπέκουλα και δεν έχει νόημα εγώ λέω μόνο τι βλέπω γύρω μου πιθανότατα δεν είναι ο κανόνας.
Όχι δεν λέω κάτι τέτοιο, και ο πλούτος και η φτώχεια σε ατομικό επίπεδο πηγάζουν από την ατομική ευθύνη και όχι από παθογένειες του καπιταλισμού. Σε χώρες τώρα με τρομερή και παρατεταμένη φτώχεια, η αιτία δεν είναι ο καπιταλισμός αλλά η έλλειψή του και κατά κύριο λόγο η πολιτική αστάθεια και η κρατική διαφθορά. Προφανώς όταν έχεις τελείως διεφθαρμένες κυβερνήσεις που κλείνουν επιχειρήσεις κατά το δοκούν θα υπάρχει μεγάλο επίπεδο φτώχειας. Ο καπιταλισμός προϋποθέτει υγιές δικαστικό σύστημα και κράτος.
Ναι προφανώς αλλά δεν είναι ο καπιταλισμός η αιτία της φτώχειας, αυτό είναι το θέμα. Ο καπιταλισμός είναι η αιτία του πλούτου. Το 20% των relative φτωχών των δυτικών χωρών είναι middle και upper middle class σε χώρες του τρίτου κόσμου ή ακόμη και στις ίδιες τις χώρες τους αν τις συγκρίνεις με 100 χρόνια πριν. Και φυσικά το σύστημα μπορεί να γίνει καλύτερο βάζοντας περισσότερο καπιταλισμό στο παιχνίδι και όχι λιγότερο, δηλαδή απελευθερώνοντας την αγορά, μειώνοντας την κρατική δύναμη, εξυγιαίνοντας την δικαιοσύνη. Η διαφορά μας είναι πως εσύ θες ένα σύστημα όπου το κράτος θα δίνει μέρος των χρημάτων του πλουσίου στον φτωχό με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται, ενώ εγώ θέλω ένα σύστημα όπου ο πλούσιος θα κρατάει όλα τα λεφτά του και λόγω αυτού το συνολικό βιωτικό επίπεδο θα αυξάνεται με τέτοιο ρυθμό ώστε ακόμη και ο πιο φτωχός να έχει ένα πολύ καλό σε απόλυτες τιμές βιωτικό επίπεδο. Και τα δύο συστήματα έχουν δοκιμαστεί στην πράξη και έχουν δώσει αποτελέσματα. Κάνε μια μελέτη του war on poverty στην Αμερική (μια χώρα που ξεκίνησε με laissez faire καπιταλισμό και πέρασε σταδιακά σε αναδιανεμητικό σύστημα) για να δεις τα αποτελέσματα του.
Δεν έχω σκοπό να κάνω (ξανά) συζήτηση περί καπιταλισμού γιατί θα καταλήξει ο καθένας απλά να λέει τι πιστεύει αόριστα που δε με ενδιαφέρει να (ξανά) διαβάσω. Αλλά όπως και να χει έχει πλάκα να διαβάζω επιχειρήματα που και οι ίδιοι οι κομμουνιστές χρησιμοποιούν για το δικό τους σύστημα, όπως το θέμα της διαφθοράς ή της παγκοσμιοποίησης.
Πάντως το σχόλιο που έκανα πρν αφορά ολόκληρο το narative περί ξεπλύματος που το χω παρατηρήσει γενικά σε posts σου και απλά ήθελα να το αναφέρω.
Η τεχνολογία βοηθάει αλλά δεν είναι ο καταλύτης της αλλαγής. Το βλέπεις αυτό σε τριτοκοσμικές χώρες που έχουν την τεχνολογία της δύσης σε μεγάλο βαθμό, αλλά έχουν έλλειψη καπιταλισμού. Τα βασικά στοιχεία του καπιταλισμού που τον κάνουν τον καταλύτη της αλλαγής είναι πως κάθε άνθρωπος είναι ελεύθερος να έχει περιουσία που κανείς δεν μπορεί να του στερήσει και κάθε άνθρωπος είναι ελεύθερος να κάνει ότι εργασία θέλει. Αφαίρεσε κάτι από αυτά τα δύο και όλα πάνε κατά διαόλου.
Τεχνολογία από την οποία δεν επωφελούνται όλοι δεν έχει κανένα νόημα. Εκεί είναι η διαφορά σου με τις τριτοκοσμικές χώρες.
Πρώτα απ' όλα κανείς δεν ζει με 400 ευρώ επειδή δεν γίνεται. Όσοι δουλεύουν για 400 σήμερα δεν ζούνε μόνοι και όλη μέρα δουλεύουν, κατά κύριο λόγο ζουν είτε με γονείς σε δικά τους σπίτια και έχουν σπίτι, λογαριασμούς, φαΐ καλυμμένα, είτε ζουν με δικές τους οικογένειες όπου υπάρχουν περισσότερα εισοδήματα. Με 400 ευρώ μόνος σου δεν ζεις. Ας πάρουμε την περίπτωση των περισσότερων νέων κάτω των 30 που ζουν με τους γονείς και κάνουν κάποια δουλειά του ποδαριού όχι για να έχουν τα προς το ζειν αλλά για να έχουν ένα εισόδημα και να αγοράζουν αγαθά πολυτελείας, όπως καφέδες, εξόδους, κρέμες ματιών, βερνίκια, ταξίδια κτλ. Πέραν του ότι αυτοί δεν εργάζονται για 12 ώρες τη μέρα οικοδομή (λολ αλήθεια το 12ωρο οικοδομή για 400 από που το έβγαλες?
) δεν έχουν και καμία διάθεση να μαζέψουν ένα μικρό κεφάλαιο και να το επενδύσουν κάπου, αλλά ανήκουν καθαρά στην νοοτροπία δουλεύω για να καταναλώνω αγαθά που θεωρώ ότι must. Αυτοί άνθρωποι κατά κύριο λόγο θα συνεχίσουν να έχουν την νοοτροπία αυτή εφόρου ζωής και απλά ίσως στο μέλλον βρουν μια καλύτερη δουλειά όπου θα παίρνουν 800 ή 1200 και τότε απλά θα αρχίσουν να καταναλώνουν περισσότερα αγαθά πολυτελείας με την λογική μια ζωή την έχουμε κτλ. Αυτού του είδους ο άνθρωπος δεν μπορεί να ξεφύγει από την φτώχεια ή την χαμηλή μεσαία τάξη για κανένα απολύτως λόγο, διότι δεν καταλαβαίνει την βασική αρχή της δημιουργίας, οργώνω, σπέρνω, ποτίζω και στο μέλλον θερίζω.
Δε ξέρω τι προσπαθείς να μου πεις με αυτά. Με 400 δε ζεις μόνος σου έστω. Με 600 όμως ζεις.. Τι θα κάνεις ακριβώς θα κάτσεις με τους γονείς σου 30 χρονών γομάρι για να μπορείς από τα 600 τα 400 να τα βάζεις στην άκρη; Και τα 400 αυτά το μήνα θα τα κάνεις τι; Θα μαζέψεις 3-4 χρόνια να πλακωθείς στις σπουδές μήπως βρεθεί καμία εταιρεία να σε μαζέψει ως εξειδικευμένο προσωπικό; ή μήπως θα τα αβγατίζεις 20 χρόνια για να κάνεις κομπόδεμα να ανοίξεις κάτι δικό σου;
Όπως είπα πιο πίσω, διαφορετικά σύμπαντα. Εδώ που μένω ξέρω οικογένειες ολόκληρες που εδώ και χρόνια ούτε διακοπές δε πάνε και εξόδους με το σταγονόμετρο. Μη μένεις στο φαίνεσθαι η ζωή δεν είναι μόνο το smartphone και ο freddo espresso που θα πιει ο 25άρης 2 μέρες τη βδομάδα.
Δεν αντιλέγω υπάρχουν και τεμπέληδες. Αλλά υπάρχουν και εργατικοί άνθρωποι οι οποίοι δουλεύουν σα το σκυλί και δε πρόκειτια να δουν ποτέ βελτίωση γιατί δεν υπάρχουν τα μέσα. Δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα όσο το να μαζέψεις λεφτά και να λανσάρεις μια επιχείρηση, ακόμη κι αν οι φόροι και η γραφειοκρατία δεν ήταν εκεί που ήταν. ΠΡαγματικά δε ξέρω πού τα βγάζετε ορισμένοι αυτά τα συμπεράσματα δε ξεω αν συνειδητοποιείτε πόσο αφελές είναι να βγάζετε μια ολόκληρη χώρα τεμπέληδες οσ αποτέλεσμα της φτώχιας. Λίγο επαφή με τη πραγματικότητα δε βλάπτει.
Ούτε ο εργοδότης είναι σε θέση να γνωρίζει τα νούμερα. Δεν ξέρει ούτε πόσες πωλήσεις θα κάνει, ούτε αν θα βγάλει κέρδος. Μπορεί να κάνει μόνο εκτιμήσεις. Τον εργάτη τον πληρώνεις προκαταβολικά και συνήθως η αμοιβή του είναι σταθερή και άσχετη του κέρδους/ζημίας. Το πόσα θα πληρώσει σε εργατικά εξαρτάται από πολλούς παράγωγες όπως το κράτος, το πόσα θα δεχτεί ο εργάτης, το πόσα μπορεί να πληρώσει σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κτλ. Σε καμία περίπτωση δεν είναι όλα αυτά αντικειμενικά και ξεκάθαρα, ιδιαίτερα σε νέες επιχειρήσεις όπου όλα μπορούν και θα πάνε στραβά. Μην βλέπεις μόνο την μία πλευρά.
Ακριβώς επειδή δε βλέπω μόνο τη μία πλευρά σου λέω πως αν έχεις ένα υποτυπώδες ιστορικό στα χέρια σου μπορείς να προβλέψεις αναλογικά τι τζίρο θα κάνεις σε κάθε περιπτωση. Αν είσαι 10% πάνω από πέρσι και ξέρεις πως πέρσι τον Απρίλη πχ ειχες τζίρο 100 χιλιάρικα στατστικά φέτος θα σαι περίπου στα 110. Δε βασίζεσαι εκεί φυσικά αλλά είναι αρκετό ώστε να βάλεις ένα φράγμα στο τι δαπάνες σε παίρνει να κάνεις σε κάθε περίπτωση. Και αν έχεις σκεφτεί καλά τη κατάσταση συνήθως η επένδυση σε ξεπληρώνει και με το παραπάνω οπότε από κει κι έπειτα είναι εύκολο να υπολογίσεις λεπτομερώς τα τι και πώς ( αλλά γιατί να το κάνεις ωστόσο).
