Όταν λέω "καπιταλιστές" κλωτσάς γιατί γενικεύω και τους θεωρώ αγέλη. Όταν λες "αριστεροί" είναι Τρίτη. Τέλος πάντων, ναι η οικονομική ανάπτυξη δεν έχει νόημα αν ο κόσμος καταπιέζεται ή αδυνατεί να την βιώσει και να την αξιοποιήσει. Αυτό ισχύει και για την ΕΣΣΔ και για την Βενεζουέλα. Απορώ βέβαια πού βλέπεις εσύ οικονομική ανάπτυξη στη Βενεζουέλα.
Η πολιτική κριτική που κάνεις όμως είναι άλλο και η ξεχωριστή εξέταση μέτρων είναι άλλο. Οι πολιτικές που εξάλειψαν τον αναλφαβητισμό σε σοσιαλιστικές χώρες μπορούν να είναι πρότυπο και αυτό δεν αναιρεί ούτε αθωώνει τα λάθη τους. Αυτό δεν είναι μια φιλοσοφία που λέω, γίνεται. Όλη η θεωρία της παιδαγωγικής και τα σκανδιναβικά εκπαιδευτικά συστήματα έχουν πάρει στοιχεία του σοβιετικού μοντέλου. Οι ΗΠΑ είχαν συστήσει επιστημονικές επιτροπές μόνο για αυτό το σκοπό.
"Όταν λες αριστεροί είναι Τρίτη". Εφαρμόζοντας ένα σχήμα ξένου λόγου στα ελληνικά

Καλό.
Συμφωνώ, η οικονομική ανάπτυξη δεν έχει νόημα όταν το άτομο καταπιέζεται. Ωστόσο, ακόμα και να μπορούσε να βιώσει την ανάπτυξη, και πάλι θα ήταν σφάλμα να υποστηρίξουμε ένα καταπιεστικό-απολυταρχικό καθεστώς.
Δεν "βλέπω" ανάπτυξη στην Βενεζουέλα. Ούτε στην Κούβα, ούτε στην ΕΣΣΔ. Εξαιρούνται ορισμένες περιπτώσεις.
Την ανάπτυξη την βλέπουν αυτή που θέλουν να την δουν. Έννοια σου και υπάρχουν άτομα που υποστηρίζουν καθεστώτα αλα Βενεζουέλα τα οποία θεωρούν εξαιρετικώς αναπτυσσόμενα.
Δεν κάνω κριτική στα "σκανδιναβικά εκπαιδευτικά συστήματα" επειδή δεν είναι πετυχημένα. Γενικώς, είμαι υπέρ της ελευθερίας της επιλογής. Εάν ο κόσμος αποφασίσει πως επιθυμεί έναν σύστημα όπως αυτό της Φινλανδίας, με γειά του με χαρά του. Κανένα πρόβλημα. Θα υπάρξουν ωστόσο και άτομα που για δικούς τους λόγους δεν επιθυμούν να στείλουν τα παιδιά τους στην δημόσια εκπαίδευση. Είναι δύσκολο να το φανταστούμε καθώς ζούμε στην Ελλάδα, την χώρα με το φοβερό παράδοξο. Ναι μεν η εκπαίδευση είναι δημόσια και υποχρεωτική, αλλά είναι και για πέταμα. Τέλος πάντων.
Αυτά τα άτομα λοιπόν θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα (και το έχουν) να διδάξουν τα παιδιά τους στο σπίτι, να φέρουν ένα θείο μαθηματικό, μια θεία φυσικό και έναν ξάδερφο φιλόλογο για να διδάξουν τα παιδιά τους, ή απλώς να πληρώσουν ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα κάποιων ιδιωτών. Το πρόβλημα είναι πως αυτή μπορεί να είναι η καλύτερη λύση για τον μαθητή. Μπορεί σε ένα τέτοιο περιβάλλον να αναπτυχθεί πολύ περισσότερο απ'ότι σε ένα σχολικό. Το κράτος όμως είναι γραφειοκρατικό και δεν θα το δεχτεί. Δεν θα μπορέσει να του δώσει δουλειά επειδή οι γονείς του τον δίδαξαν. Θέλει να δει χαρτί. Στην καλύτερη περίπτωση θα του βάλει ένα διαγώνισμα, το οποίο το παιδί φυσικά θα αποτύχει καθώς δεν έμαθε να λύνει άνοστα διαγωνίσματα σαν ρομπότ.
Όσο για τα στοιχεία του σοβιετικού μοντέλου που έχουν πάρει οι ΗΠΑ, θα ήθελα να μου πεις περισσότερα με μερικά παραδείγματα.
Ωστόσο, δεν με πολυ ενδιαφέρει τι στοιχεία και ποιού μοντέλου έχουν πάρει οι ΗΠΑ για την δημόσιά τους επαίδευση. Δεν είναι το πρότυπο του καπιταλισμού ούτε θα έπρεπε να είναι.
Κλείνω με μια σκέψη μου. Δεν μου αρέσει καθόλου ένα κεντρικό, κρατικό εκπαιδευτικό σύστημα, δίχως εξόδους διαφυγής προς τον ιδιωτικό τομέα, για δύο λόγους.
Καταρχάς, είναι ξεκάθαρο (με πολλά παραδείγματα, θεωρητικά και πρακτικά) πως δεν μπορεί να ξεπεράσει σε ποιότητα τον ιδιωτικό τομέα. Μονάχα σε αριθμό.
Και δεύτερον, σιχαίνομαι την ιδέα πως η ζωή και ο ρόλος ενός ατόμου καθορίζεται από το πως τα πήγε σε ένα διαγώνισμα (Η Φινλανδία έχει ελάχιστα διαγωνίσματα) ή σε πολλά διαγωνίσματα. Θα σας δώσω ένα μικρό παράδειγμα.
Αν αύριο πάμε να ζητήσουμε την ίδια δουλειά, εσύ και εγώ Κλεάνθη, ποιόν θα πάρουν; Είτε έχουμε εμπειρία είτε όχι, ρόλο παίζει ένα χαρτί. Την πήρες την δουλειά. Στον ιδωτικό τομέα συμβαίνουν παράδοξα. ΤΕΙτζήδες να δουλεύεουν για 2μιση χιλιάδες ευρώ στην ελλάδα της κρίσης. Αυτά δεν τα βλέπεις στον δημόσιο τομέα και ποτέ δεν θα τα δεις. Εμένα αυτό μου φωνάζει ελευθερία. Ελευθερία από το χαρτί, από τα διαγωνίσματα, από τα εκπαιδευτικά καλούπια, είτε τα θεωρείς πετυχημένα είτε όχι.