Θὰ μποροῦσα κι ἐγὼ μὲ τὴ σειρά μου νὰ δυναμιτίσω κι ἄλλο τὴν ἀτμόσφαιρα γράφοντας μιὰ τοποθέτηση κινούμενη στὸ πλαίσιο τῶν παραπάνω τοποθετήσεων. Θὰ προσπαθήσω ὅμως νὰ κάνω μιὰ νηφάλια προσέγγιση πάνω στὸ θέμα καὶ δὲ θὰ τοποθετηθῶ τόσο ἐπὶ τῆς οὐσίας (ἄλλωστε ὁ καθένας μπορεῖ νὰ ἔχῃ τὴν ἄποψή του), ὅσο σχετικὰ μὲ τοὺς ὅρους ποὺ γίνεται ὁ διάλογος.
Εἶναι γενικῶς παραδεκτὸ τὸ ὅτι οἱ κάθε λογῆς νεοφώτιστοι σὲ κάθε ιδεολογία, θρησκεία καὶ γενικῶς σὲ κάθε διδασκαλία εἶναι οἱ πλέον φανατικοὶ ὡς πρὸς τὴν προπαγάνδα ποὺ προσπαθοῦν νὰ ἀσκήσουν καὶ ὡς πρὸς τὶς μεθόδους ποὺ μεταχειρίζονται ὥστε νὰ λοιδορήσουν αὐτοὺς τοὺς ὁποίους θεωροῦν ἰδεολογικούς τους ἀντιπάλους. Ἀπὸ τὴν ἄλλη, ὑπάρχουν καὶ αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι νιώθουν ὅτι ἀποκτοῦν μιὰ ταυτότητα καταφερόμενοι συνεχῶς ἐναντίον μιᾶς ὁμάδας ἢ μιᾶς ἰδέας καὶ αὐτοπροσδιοριζόμενοι μὲ βάση τὴν ἀντίθεσή τους σὲ αὐτή. Βλέπε «ἀντι-φασίστες», «ἀντι-Ἑβραῖοι» κλπ. Εἶναι εὔκολο νὰ καταλάβῃ κανεὶς ὅτι ὅταν κάποιος προσπαθεῖ νὰ προπαγανδίσῃ κατ' αὐτὸν τὸν τρόπο, κάθε μέσο τὸ θεωρεῖ θεμιτό᾿ Ψέματα, ἀλήθειες ἀναμεμιγμένες μὲ ψέματα, διαστρέβλωση γεγονότων, ἐπιχειρήματα ad hominem καὶ γενικὰ κάθε μέθοδο μὲ τὴν ὁποῖα πιστεύουν ὅτι θὰ ἐπιτύχουν τὸ ἐπιθυμητὸ ἀποτέλεσμα.
Δυστυχῶς σὲ πολλὲς δημοσιεύσεις ποὺ διάβασα παραπάνω, διέκρινα σὲ μεγάλο βαθμὸ τυφλὸ μίσος καὶ φανατισμό. Μοῦ εἶναι δυσάρεστο νὰ βλέπω τέτοιου ὕφους κείμενα, ἰδίως ὅταν ἐκσφενδονίζονται βαρύτατες προσβολὲς ἀπέναντι σὲ ἕναν ἄνθρωπο τοῦ κλήρου ὁ ὁποῖος, ἂν μή τι ἄλλο, φέρει ἕνα σχῆμα τὸ ὁποῖο κάποιοι τυχαίνει νὰ εὐλαβοῦνται. Ἀπὸ τὴν ἄλλη πάντως χαίρομαι γιατὶ συνήθως ὅσοι ἐκφράζονται μὲ τέτοια ἐπιθετικότητα, τὶς περισσότερες φορὲς μέσα τους εἶναι ἀναμμένη ἀκόμα ἡ φλόγα τῆς ἀναζήτησης γύρω ἀπὸ θέματα πίστης καὶ λόγῳ κάποιων ἄλλων αἰτιῶν τὴ δεδομένη στιγμὴ αὐτὸ ἐκφράζεται μὲ αὐτὴν τὴν ἐπιθετικότητα. Καλῶ λοιπὸν ὅλους τοὺς συμμετέχοντες στὴ συζήτηση νὰ ῥίξουν λίγο τοὺς τόνους καὶ νὰ προσπαθήσουν, ἂν ὄχι νὰ υἱοθετήσουν τὴν ἀντίθετη ἄποψη, τουλάχιστον νὰ προσπαθήσουν νὰ τὴν κατανοήσουν. Εἶναι κι αὐτὸ ἕνα δεῖγμα πολιτισμοῦ.
Πρὸς τὸ παρὸν, μὲ αὐτοὺς τοὺς ὅρους, εἶναι δύσκολο νὰ γίνῃ μία γόνιμη συζήτηση ἐπὶ τῆς οὐσίας καὶ προσωπικὰ δὲ θὰ μπῶ σὲ αὐτὴν τὴ διαδικασία. Ἄλλωστε δὲν εἶναι ὡφέλιμο ἡ ὁποιαδήποτε συζήτηση νὰ μᾶς δημιουργῇ ψυχικὴ ταραχή. Πολλὲς φορές, πρὶν γράψω μιὰ δημοσίευση, προσπαθῶ νὰ ἐλέγξω τὸν ἑαυτό μου ἂν αὐτὰ ποὺ θὰ γράψω μὲ κάνουν νὰ διατηρήσω τὴς ψυχική μου εἰρήνη. Ἂν βλέπω ὅτι ταράζομαι ἐσωτερικά, ἀποφεύγω νὰ δημοσιεύσω κάποιες σκέψεις μου. Ἴσως τὸ ὅτι γράφω μὲ πολυτονικὸ καὶ ἀργῶ περισσότερο νὰ γράψω ἕνα μήνυμα, μὲ βοηθᾷ σὲ αὐτό περισσότερο. Πάντως ὁ καθένας θὰ μποροῦσε νὰ κάνῃ κάτι τέτοιο προτοῦ κάνῃ τὴν τοποθέτησή του. Θὰ βοηθοῦσε καὶ τὸ διάλογο ἀλλὰ καὶ ἐμᾶς τοὺς ἴδιους.
Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 14 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.