Πολλές ιδέες του Μεγα Βασίλειου- ναι του γνωστού Αι Βασίλη- βρίσκουν ακομα και σήμερα εφαρμογή στην αστροφυσική, για παράδειγμα . Στην Σικελία του 12ου αιωνα υπό τον Ρογεριο ΙΙ, είχαμε λόγω κυρίως βυζαντινής αλλά και αραβοεβραικης συμβολής, τα πρώτα ψήγματα της αναγέννησης , τα οποία καταστράφηκαν μετά την γερμανική-καθολική επικράτηση στο νησι. Βυζαντινοί λόγιοι ήταν αυτοί που συνέδραμαν στην αρχη της αναγέννησης λιγο πιο μετά , με την φυγή τους από την Πόλη και εγκατάστασης τους στην βόρεια Ιταλία, μετά την άλωση.
Το Βυζάντιο ήταν το πιο αναπτυγμένο κράτος, από πνευματικής άποψης( και όχι μονο), όλης της Ευρώπης και της Μ. Ανατολής, τον μεσαίωνα. Μπορεί να μην εβγαλε νεους αριστοτεληδες και πλατωνες, αλλά τουλάχιστον γνωστά εκατοντάδες λόγιους, χωρίς τους οποίους ούτε οι Άραβες αλλά ούτε και τα ευρωπαϊκά βασιλεια δεν θα είχαν υποστεί αυτή την πολιτιστική ζύμωση, η οποία άρχισε ν αλλαζει τον κόσμο σταδιακα.
Αποκεφαλισμοί, ακρωτηριασμοί και σφαγές συνέβαιναν ακομα και στις πιο λαμπρεσ σελίδες της ελληνικης ιστορίας, ακομα και σε περιόδους με τεράστια πνευματική, πολιτιστική και οικονομική ανάπτυξης. Αυτο δεν αλλαζει το γεγονός ότι το Βυζάντιο έπαιξε σημαντικό ρολο στην φυγή απο τον μεσαίωνα, και ας ειναι παραμελημένο αυτο στην σύγχρονη δυτική ιστοριογραφία λόγω παρελθοντικών ιδεολογικών και πολιτικών αντιπαραθέσεων.