Νεογέννητε μια φιλική συμβουλή: αν θες να μη σε παίρνουν στην πλάκα και να σου απαντούν με επιχειρήματα διάλεγε πιο σεμνούς τίτλους. Το να ισχυρίζεσαι ότι καταρρίπτεις μια οποιαδήποτε θεωρία με ένα ποστ δύο σελίδων σε ένα φόρουμ είναι απλά υπερφίαλο.
Όποιος θέλει να γίνεται αρεστός στους άλλους, σίγουρα θα καθίσει και θα τους πει ό,τι θέλουν να ακούσουν. Όμως, αυτό δεν τιμά την αλήθεια ή μάλλον, την αναζήτηση της αλήθειας. Σκοπός δεν είναι να προσέχουμε την ακρίβεια των τίτλων, όσο το να εκθέτουμε τις απόψεις μας, άφοβα και ειλικρινά. Επίσης, όταν ανοίγω εγώ ή οποιοσδήποτε ένα νήμα, δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να γίνει διάλογος που θα αντικρούει το αρχικό θέμα του νήματος. Είμαι ανοιχτός σε κάθε διάλογο, όπως αυτός που ξεκίνησες εσύ με επιχειρήματα. Τα τρολάκια θα είναι πάντα τρολάκια, ό,τι τίτλος κι αν βάλεις, ό,τι θέμα κι αν ανοίξεις. Δεν πρόκειται να συζητήσουν σοβαρά, ειδικά σε ένα θέμα με το οποίο δεν συμφωνούν. Θα το γελοιοποιήσουν, θα εκτρέψουν την συζήτηση κ.λπ.
Το "μερικές ακατέργαστες σκέψεις πάνω στον αναρχισμό" θα ανταποκρίνονταν πιο πολύ στην πραγματικότητα.
Αυτό είναι πολύ υποκειμενικό.
Επί της ουσίας τώρα: Ο αναρχισμός δεν είναι ιδεολογία. Η ιδεολογία είναι ένα κλειστό σύστημα ιδεών ο αναρχισμός δεν αποδέχεται αυθεντίες και ενέχει μια ανοικτότητα. Ο Γιόχαν Κάσπαρ Σμίτ ( πιο γνωστός με το ψευδώνυμο Μαξ Στίρνερ ) δεν αυτοπροσδιορίσθηκε ποτέ ως αναρχικός ,ήταν υποστηρικτής του ατομικισμού. Οι μαρξιστές είναι αυτοί που τον ενέταξαν στο ρεύμα του αναρχισμού για να συκοφαντήσουν τους αναρχικούς.
Η ιδεολογία είναι ένα αξιακό σύστημα με σαφείς κανόνες. Ακόμη κι ο αναρχισμός έχει κάποιους κανόνες που αν καταργούνταν, θα μπορούσε να αλλάξει και ολόκληρο το νόημα του αναρχισμού. Ειδάλλως δεν μιλάμε για ένα αναρχισμό, αλλά για πολλούς. Το γεγονός ότι επιδέχεται κάποιων αλλαγών, δεν σημαίνει ότι δεν έχει συγκεκριμένες βάσεις.
Ο εξεγερσιακός αναρχισμός είναι πρόσφατο ρεύμα του Αναρχισμού και αν θέλουμε να βρούμε χαρακτηριστικούς "θεωρητικούς" αυτού του ρεύματος μπορούμε να αναφέρουμε τον κοινωνιολόγο Αλφρέντο Μπονάνο. Ο Μπακούνιν παρότι σαφώς εξεγερσιακό πνεύμα που επηρέασε μεταξύ άλλων και τους εξεγερσιακούς μάλλον ως εκπρόσωπο του αναρχοσυνδικαλισμού και του αναρχοκομμουνισμού μπορούμε να τον θεωρήσουμε μέσα από τη σύγκρουση του με το Μαρξ στην Α'Διεθνή.
Αυτό που λες δεν είναι ευρέως αποδεκτό και μάλλον αποτελεί προσωπική σου γνώμη. Ναι μεν, είχαν διαφορετικές απόψεις σε πολλά σημεία όπως π.χ. ο Marx προέβλεπε ένα μεταβατικό στάδιο μεταξύ της κεφαλαιοκρατίας και μια πλήρως ώριμη κομμουνιστική κοινωνία, που περιλάμβανε ένα κράτος υπό την μορφή της δικτατορίας του προλεταριάτου (δηλ., ένα κράτος των εργαζομένων), ο Bakunin απέρριψε σθεναρά την καθιέρωση οποιουδήποτε είδους κράτους, συμπεριλαμβανομένου ενός κράτους των εργαζομένων. Ωστόσο, το γεγονός ότι ο Μπακούνιν αποβλήθηκε από τη Διεθνή Ένωση Εργαζομένων, μάλλον οφείλεται σε προσωπικές βλέψεις κι όχι τόσο ιδεολογικές διαφορές μεταξύ Μαρξ - Μπακούνιν.
Οι αναρχικοί δε θεωρούν ότι το σύνολο καταπιέζει τα δικαιώματα του ατόμου. Αντίθετα θεωρούν ότι η κοινωνία προηγείται του ατόμου και άρα ακόμα και η ίδια η έννοια του ατόμου όπως και της ελευθερίας δεν νοούνται εκτός κοινωνίας. Σε αντίθεση με το γνωστό φιλελεύθερο ρητό ότι η ελευθερία του ενός σταματά εκεί που αρχίζει η ελευθερία του άλλου ο Μπακούνιν απαντά ότι η ελευθερία του ενός προϋποθέτει και επομένως μεγαλώνει όσο μεγαλώνει η ελευθερία του άλλου. Η κοινωνία δεν είναι ένα άθροισμα ατόμων που υπογράφουν ένα κοινωνικό συμβόλαιο για να ζήσουν όλοι μαζί όπως αφελώς πιστεύουν οι φιλελεύθεροι από το Ρουσσώ μέχρι το Στίρνερ. Ο άνθρωπος σημειώνει ο Μπακούνιν θυμίζοντας τον Αριστοτέλη είναι εκ φύσεως ζώο κοινωνικό. Το άτομο γίνεται “ελεύθερο άτομο” μόνο εντός του κοινωνικού πλαισίου. Αν πάρεις ένα μωρό και το αφήσεις στη ζούγκλα δε θα γίνει ελεύθερο άτομο, δε θα γίνει καν άνθρωπος, θα γίνει θηρίο. Σε καμιά περίπτωση η αναρχικοί δεν υπερασπίζονται μια άνομη κοινωνία χωρίς κανόνες που ο καθένας θα κάνει ότι θέλει. Αντίθετα μιλούν για κανόνες που θα θεσπίζονται από τα ίδια τα μέλη της κοινωνίας μέσα από διαδικασίες άμεσης δημοκρατίας. Το σύστημα οργάνωσης που οι τα περισσότερα ρεύματα του προτείνουν είναι το φεντεραλιστικό (ομοσπονδιακό).
Ωραία αυτά που λες, αλλά αυτές δεν είναι θέσεις των αναρχικών. Σαφώς ο Μπακούνιν υποστήριζε ότι οι άνθρωποι οφείλουν να υπακούν στους φυσικούς νόμους και σύμφωνα με αυτούς να δομήσουν την κοινωνία τους, αλλά δεν προσδιόρισε με σαφήνεια τον τρόπο, ούτε επίσης αποσαφήνισε ποιοι είναι οι φυσικοί νόμοι και ποιοι οι επίκτητοι! Ο Μπακούνιν ήταν ενάντια σε κάθε μορφή κράτους, όπως και οι ίδιοι αναρχικοί είναι ενάντια σε κάθε μορφή εξουσίας, ακόμη κι αν αυτή έχει στελεχωθεί υπό ιδανικές συνθήκες, άμεσα και δημοκρατικά από τα μέλη της κοινωνίας και υπερασπίζονται τα συνολικά συμφέροντα και μόνον. Αυτό πηγάζει από την λανθασμένη αντίληψή τους, ότι η εξουσία αποτελεί μέσο ελέγχου των μαζών και καταργεί ελευθερίες και δικαιώματα. Ωστόσο, ο πραγματικός σκοπός της εξουσίας δεν είναι αυτός. Δεν ξέρουμε καν την πραγματική ετυμολογική έννοια του "εξουσιάζω".
Έχω εξηγήσει τους λόγους που δεν εφαρμόζεται ο πραγματικός ρόλος της εξουσίας.
Ο όρος αυτοδιαχείριση έχει να κάνει με τις σχέσεις παραγωγής. Στη σημερινή καπιταλιστική κοινωνία λοιπόν τα καφενεία ΔΕΝ είναι αυτοδιαχειριζόμενα! Υπάρχει ο ιδιοκτήτης του καφενείου που παίρνει τις αποφάσεις σε ο,τι αφορά τη λειτουργία του καθώς και τα πιθανά κέρδη που προκύπτουν από αυτό και οι εργαζόμενοι στο καφενείο που εκτελούν τις εντολές του αφεντικού και πληρώνονται με μισθό.
Στα αυτοδιαχειριζόμενα καφενεία που αναφέρουν οι αναρχικοί αντίθετα δεν υπάρχει η διάκριση ανάμεσα σε αφεντικό και εργαζόμενους, σε διευθύνοντες και εκτελεστές. Όλες οι αποφάσεις για τη λειτουργία του παίρνονται συλλογικά και τα πιθανά έσοδά του επίσης ανήκουν στη συλλογικότητα που το διαχειρίζεται. Υπάρχει επομένως ουσιαστικός λόγος που μπαίνει το επίθετο “αυτοδιαχειριζόμενο” μπροστά από το καφενείο...
Από αρχαιοτάτων χρόνων, είτε έμπαινες σε πανδοχείο, είτε σε οινοποιείο κ.λπ. υπήρχε ο ιδιοκτήτης. Δεν είναι καπιταλιστικό φαινόμενο. Κι εφόσον ο ιδιοκτήτης είναι αυτός που βάζει το κεφάλαιο, συνήθως με δάνειο από τράπεζα, είναι κι αυτός που το διαχειρίζεται. Γι' αυτό στο κείμενό μου τονίζω ότι το καφενείο αυτο-διαχειρίζεται από τον ιδιοκτήτη. Ο υπάλληλος δεν άνοιξε το καφενείο, δεν πρόσφερε μερίδιο για το κεφάλαιο, έχει συγκεκριμένο ρόλο και γι' αυτόν αμοίβεται. Εάν, όπως λες, πρέπει να μοιράζονται ισότιμα τα έσοδα, τότε θα πρέπει να μοιράζονται και ισότιμα τα έξοδα. Τότε μιλάμε για συνεργάτες.
Η ερμηνεία σου στον αναρχισμό είναι εντελώς απλουστευτική. Αν θες να δεις πως πραγματικά ερμηνεύει ο αναρχισμός τη δημιουργία της εξουσίας των εθνών και των πολιτισμών διάβασε το Εθνικισμός και Κουλτούρα του Ρούντολφ Ρόκερ ( έργο το οποίο μεταξύ άλλων έχουν εκθειάσει ο Αϊνστάιν και ο Τόμας Μαν )
Μπήκε στη λίστα.
Πρώτο μεγάλο μειονέκτημα της ερμηνείας σου είναι ότι προσπαθείς να ερμηνεύσεις το κοινωνικό με όρους βιολογικού. Ο πολιτισμός δεν προκύπτει ενστικτωδώς από τη φύση. Μάλλον το αντίθετο ο πολιτισμός είναι αυτός που διαρρηγνύει τη σχέση των ανθρώπων από τη φύση και κάνει τον άνθρωπο να ξεχωρίσει από τα υπόλοιπα ζώα.
Τραγικό λάθος. Οι ανθρώπινες κοινωνίες φέρουν πολλά κοινά, με αυτές των ζώων, με τη διαφορά ότι ο άνθρωπος λόγω ανώτερης νοημοσύνης δημιουργεί πιο πολύπλοκες και οργανωμένες κοινωνίες. Ο κάστορας φτιάχνει μία κατασκευή - φράγμα, διότι μέχρι εκεί δύναται. Ο δε άνθρωπος, λόγω της ανώτερης νοημοσύνης του δημιουργεί πολύ πιο πολύπλοκες κατασκευές, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι τον διαχωρίζει από την φύση.
Επειδή ο άνθρωπος έχει περάσει στη φάση της δημιουργίας πολιτισμού έχει μάθει να χαλιναγωγεί τα ένστικτά του. Για αυτό το λόγο οι άνθρωποι δεν έχουν ένστικτα αλλά ενορμήσεις. Η διαφορά ανάμεσα στο ένστικτο και στην ενόρμηση είναι η εξής: όταν ένα είδος ζώου υπακούει σε ένα ένστικτο το σύνολο των ζώων αυτού του είδους λειτουργεί με τον ίδιο ακριβώς τρόπο χωρίς δυνατότητα παρέκκλισης. πχ. αν παρατηρήσεις τα μυρμήγκια να μάχονται για να υπερασπίζουν τη φωλιά τους μένουν όλα στη μάχη μέχρι θανάτου. Ποτέ στην ιστορία των μυρμηγκιών δεν υπήρξε κάποιος “λιποτάκτης” για αυτό το λόγο όμως δεν υπήρξε ποτέ και κανένας ήρωας. Στις ανθρώπινες κοινωνίες μιλάμε για ήρωες στις μάχες ακριβώς επειδή ο άνθρωπος μπορεί μέσω της νόησης να επιλέξει αν θα ακολουθήσει τις ορμές του ή όχι στα ζώα αυτή η δυνατότητα επιλογής δεν υπάρχει για αυτό μιλάμε για ένστικτα.
Όταν ο άνθρωπος λιποτακτεί, το κάνει λόγω ενστίκτου επιβιώσεως. Είναι κατακριτέο, βεβαίως, γιατί εγκαταλείπει την προσπάθεια της συνολικής επιβίωσης της κοινότητας για την προσωπική του επιβίωση.
Αυτό που λες, αναιρεί αυτό που υποστηρίζεις παραπάνω, ότι ο πολιτισμός είναι η φάση που ο άνθρωπος διαρρηγνύει τη σχέση του με τη φύση. Μα, ο πολιτισμός αναπτύχθηκε μέσα στα πλαίσια της κοινωνίας. Ο κάθε λαός μέσα στην κοινωνία που δόμησε, δημιούργησε τις παραδόσεις του και τον πολιτισμό του. Το ιστορικό παράδοξο σε αυτή την περίπτωση, είναι το γεγονός ότι σε όλους τους λαούς υπάρχουν θεμελιώδη κοινά, ακριβώς γιατί υπάρχουν έμφυτα στο ανθρώπινο είδος.
Η ανθρωπολογία έχει αποδείξει ότι έχουν υπάρξει κοινότητες ανθρώπων χωρίς θρησκεία και χωρίς αρχηγό.
Μπορείς να δώσεις ένα παράδειγμα;
Ακόμα και αν δεν είχαν υπάρξει όμως αυτό και πάλι δε θα σήμαινε τίποτα.
Κατά τη γνώμη σου. Για πολλούς άλλους, σημαίνει πολλά...
Μέχρι την ανακάλυψη του αυτοκινήτου πουθενά σε ολόκληρο τον κόσμο και ποτέ σε ολόκληρη την ιστορία της ανθρωπότητας δεν είχε υπάρξει το αυτοκίνητο. Να όμως που κάποια στιγμή υπήρξε και με την πάροδο των χρόνων μάλιστα διαδόθηκε τόσο πολύ που σήμερα θεωρείται αυτονόητο στοιχείο της καθημερινότητας εκατομμυρίων ανθρώπων.
Αυτό είναι ένα πολύ ειδικό παράδειγμα κι έχει να κάνει με την τεχνολογική εξέλιξη, απόρροια των επιστημονικών ανακαλύψεων. Ο σύγχρονος άνθρωπος θεωρεί δεδομένο το αυτοκίνητο, όμως μπορεί να ζήσει και χωρίς αυτό. Υπάρχουν και σήμερα φυλές που ζουν χωρίς αυτοκίνητα και κινητά τηλέφωνα, αλλά έχουν ακριβώς τα ίδια βασικά ένστικτα με τους ανθρώπους των αναπτυγμένων κρατών. Η τεχνολογία τιθάσευσε κάποια ένστικτά μας, όμως αυτά σε περίπτωση που η τεχνολογία χαθεί, θα επανέλθουν άμεσα, γιατί δεν χάνονται, είναι έμφυτα. Έχει αποδειχθεί σε πολλές περιπτώσεις, όπως σε ανθρώπους που εγκλωβίστηκαν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε περιοχές με ακραίες συνθήκες.
Αν για να επιβεβαιώσουμε τι είναι ρεαλιστικό και τι ουτοπία κοιτάγαμε τι έχει κάθε φορά ήδη υπάρξει θα είχαμε μείνει ακόμα στα δέντρα να μαζεύουμε μπανάνες. Αν κάτι αποδεικνύει η ιστορία είναι ότι η “ουτοπία” του σήμερα είναι η πραγματικότητα του αύριο.
Και πάλι αναφέρεσαι στην ουτοπία σχετικά με την εξέλιξη του σήμερα. Σίγουρα, η ύπαρξη υποβρυχίων και τα πλανητικά ταξίδια να φάνταζαν αδιανόητα πριν 100 χρόνια, όμως δεν μιλάμε για την τεχνολογική εξέλιξη, αλλά για ιδεολογίες. Σε προκαλώ να μου πεις ποια ιδεολογία έως τώρα κατάφερε να εφαρμόσει όλα όσα ευαγγελίζεται. Ποια; Σε απαλλάσσω από τον κόπο:
Καμία.
Όσο ανοικτές και ευπροσάρμοστες κι αν είναι κάποιες ιδεολογίες, δεν παύουν να έχουν ένα σκληρό πυρήνα, αλλιώς αν δεν υπήρχε αυτός ο πυρήνας δεν θα μιλούσαμε για μία συγκεκριμένη ιδεολογία. Όσες παραλλαγές κι αν έχει ο αναρχισμός, γίνονται πάνω σε κάποιες βασικές θέσεις.
Κι αν ο αναρχισμός έχει κανόνες, τότε φίλε καλό θα είναι να αλλάξει όνομα (αυτό σχετικά για την εμμονή σου στον τίτλο μου).
Σε κάθε μια από τις κοινωνίες που περιγράφεις υπήρχε σύγκρουση μεταξύ εξουσιαστών και εξουσιαζόμενων που μακροπρόθεσμα οδήγησε στην ανατροπή τους. Ελεύθερος και δούλος, πατρίκιος και πληβείος, γαιοκτήμονας και δουλοπάροικος, μάστορας και κάλφας, αφεντικό και εργάτης.
Και πάντα οι κυρίαρχες απόψεις σε κάθε κοινωνία έτειναν να θεωρούν ως φυσική τη δομή της δικής τους κοινωνίας. Έτσι μπορούμε να δούμε πχ. τον Αριστοτέλη να ισχυρίζεται ότι η δουλεία είναι έμφυτο χαρακτηριστικό κάποιων ανθρώπων. Σήμερα φυσικά ξέρουμε ότι αυτό δεν ισχύει εξαιτίας της ιστορικής εξέλιξης τότε όμως θεωρούνταν ως αυτονόητη αλήθεια.
Δεν είχε άδικο, φίλε μου. Πόσα παραδείγματα ανθρώπων έχουμε, όπου οι ΙΔΙΟΙ προτιμούν να είναι υποταγμένοι σε έναν αφέντη παρά να πολεμήσουν για την ελευθερία τους. Λίγοι ήταν οι προδότες, οι λιποτάκτες, οι παρατρεχάμενοι της εκάστοτε νέας εξουσίας;
Κι όταν ο Κάλβος έλεγε ότι "η ελευθερία θέλει αρετή και τόλμη" σε κάποιους ηχεί ρηχό και ρατσιστικό, όμως είναι η πραγματικότητα. Το υπέρτατο αγαθό του ανθρώπου, η ελευθερία, κερδίζεται με αγώνα.
Αυτό μας διαχωρίζει από τους ανθρώπους αυτούς:
Εμείς ρομαντιστές, αυτοί πραγματιστές.
Δεν υπάρχουν λοιπόν κάποια έμφυτα χαρακτηριστικά σε όλους τους ανθρώπους και όλες τις εποχές που νομοτελειακά οδηγούν σε μια συγκεκριμένη οργάνωση της κοινωνίας. Αντίθετα κάθε κοινωνία έχει τη δυνατότητα να επιλέξει τον αν θα οργανωθεί έτσι ή αλλιώς. Με αυτή την έννοια καμιά θεωρία δεν μπορεί να καταρριφθεί και κανένα κοινωνικό κίνημα δεν μπορεί να απορριφθεί με βάση την επίκληση σε κάποια αναλλοίωτη φύση του ανθρώπου.
Σαφώς και υπάρχουν έμφυτα χαρακτηριστικά, τα οποία είναι κοινά σε όλους τους λαούς και πολιτισμούς της ανθρώπινης ιστορίας. Ο κάθε άνθρωπος οφείλει να αγωνίζεται για δικαιοσύνη, ελευθερία, αξιοπρέπεια, πολιτισμό.
Και πάντοτε πίστευα ότι ο κομμουνισμός, όπως και ο αναρχισμός ως ιδεολογίες πολλές φορές λυτρώνονται και τροφοδοτούνται από τον καπιταλισμό. Την ορθότητά τους την στηρίζουν στα εγκλήματα του καπιταλισμού. Άπαξ και καταρρεύσει διεθνώς ο καπιταλισμός, στην ουσία θα χαθούν και οι εν λόγω ιδεολογίες. Στην ουσία ο κομμουνισμός αποτελούσε μία μορφή αντίδρασης στο καπιταλιστικό σύστημα. Όσες φορές συζήτησα με κομμουνιστή, τα επιχειρήματά του περιορίζονταν στο σημερινό άθλιο καπιταλιστικό σύστημα για να δικαιώσει τις απόψεις του.
