Κρυφά σχολεία: Υπήρξαν τελικά;

[exc]

Μάλλον περιμένει να γράψει ο Ριζοσπάστης για να απαντήσει.

Ακόμα; Από το 2005 περιμένουμε απάντηση...

https://www.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=2776098

Ιστορικό ψέμα​

Σχολείο που να λειτουργούσε κρυφά από τις οθωμανικές αρχές τη νύχτα, σε εκκλησιά ή ερημοκλήσι, με δάσκαλο παπά, σχολείο που διωκόταν από τον Τούρκο κατακτητή, δηλαδή το κρυφό σχολειό, δεν υπήρχε, για τον αποδεικτικό λόγο γιατί κανένα ιστορικό τεκμήριο δεν υπάρχει για την ύπαρξή του. Η δήθεν ύπαρξη του κρυφού σχολειού είναι ιστορικό ψέμα, είναι απόκρυψη της ιστορικής αλήθειας, η αναζήτηση της οποίας είναι υποχρέωση για λόγους επιστημονικής δεοντολογίας και ιστορικής δικαιοσύνης, αλλά και γιατί η ιστορική αλήθεια μπορεί να συμβάλει στην καλλιέργεια ιστορικής συνείδησης, δηλαδή της ορθής αντίληψης για την κοινωνική πραγματικότητα και ορθής κρίσης για τα γύρω μας πολιτικά πράγματα. Μόνο η ιστορική αλήθεια διαπαιδαγωγεί σωστά και ωφελεί το Εθνος.
Μελετητές της ιστορίας μας ασχολήθηκαν κριτικά και με το κρυφό σχολειό και υπερασπίστηκαν την ιστορική αλήθεια γι' αυτό, που είναι η ανυπαρξία του.
Ο Γιάννης Βλαχογιάννης (1867 - 1945) λογοτέχνης, ιστοριοδίφης, ιστορικός ερευνητής, που ζωντάνεψε το 1821 και μας το παρουσίασε με αποκαλυπτική μορφή, που ίδρυσε και οργάνωσε τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, όπου ταξινόμησε πολλά ντοκουμέντα του απελευθερωτικού αγώνα και τιμήθηκε το 1923 με το Εθνικό Αριστείο Γραμμάτων, ασχολήθηκε και με το κρυφό σχολειό και έγραψε μελέτες του γι' αυτό. Είχε επισημάνει ότι δεν υπήρχε καμία μαρτυρία που να βεβαιώνει την ύπαρξη του «κρυφού σχολειού» στα χρόνια της τουρκοκρατίας, σχολείου δηλαδή που διωκόταν από τον κατακτητή ως θεσμός ανεπιθύμητος γι' αυτόν, ως θεσμός υπονομευτικός για την «κραταιά βασιλεία του Σουλτάνου», θεσμός αφυπνιστικός της συνείδησης των ραγιάδων. Και υποστήριξε: «Στην περίοδο αυτή (16ος αιώνας)... τοποθετήθηκε ο μύθος για το "κρυφό σχολειό". Οτι πρόκειται για μύθο αποδεικνύεται βασικά από το γεγονός ότι δεν υπάρχει καμία ιστορική μαρτυρία που να βεβαιώνει την ύπαρξη "κρυφού σχολειού"».

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 12 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[Mittenwald]

Ακόμα; Από το 2005 περιμένουμε απάντηση...

https://www.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=2776098

Ιστορικό ψέμα​

Σχολείο που να λειτουργούσε κρυφά από τις οθωμανικές αρχές τη νύχτα, σε εκκλησιά ή ερημοκλήσι, με δάσκαλο παπά, σχολείο που διωκόταν από τον Τούρκο κατακτητή, δηλαδή το κρυφό σχολειό, δεν υπήρχε, για τον αποδεικτικό λόγο γιατί κανένα ιστορικό τεκμήριο δεν υπάρχει για την ύπαρξή του. Η δήθεν ύπαρξη του κρυφού σχολειού είναι ιστορικό ψέμα, είναι απόκρυψη της ιστορικής αλήθειας, η αναζήτηση της οποίας είναι υποχρέωση για λόγους επιστημονικής δεοντολογίας και ιστορικής δικαιοσύνης, αλλά και γιατί η ιστορική αλήθεια μπορεί να συμβάλει στην καλλιέργεια ιστορικής συνείδησης, δηλαδή της ορθής αντίληψης για την κοινωνική πραγματικότητα και ορθής κρίσης για τα γύρω μας πολιτικά πράγματα. Μόνο η ιστορική αλήθεια διαπαιδαγωγεί σωστά και ωφελεί το Εθνος.
Μελετητές της ιστορίας μας ασχολήθηκαν κριτικά και με το κρυφό σχολειό και υπερασπίστηκαν την ιστορική αλήθεια γι' αυτό, που είναι η ανυπαρξία του.
Ο Γιάννης Βλαχογιάννης (1867 - 1945) λογοτέχνης, ιστοριοδίφης, ιστορικός ερευνητής, που ζωντάνεψε το 1821 και μας το παρουσίασε με αποκαλυπτική μορφή, που ίδρυσε και οργάνωσε τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, όπου ταξινόμησε πολλά ντοκουμέντα του απελευθερωτικού αγώνα και τιμήθηκε το 1923 με το Εθνικό Αριστείο Γραμμάτων, ασχολήθηκε και με το κρυφό σχολειό και έγραψε μελέτες του γι' αυτό. Είχε επισημάνει ότι δεν υπήρχε καμία μαρτυρία που να βεβαιώνει την ύπαρξη του «κρυφού σχολειού» στα χρόνια της τουρκοκρατίας, σχολείου δηλαδή που διωκόταν από τον κατακτητή ως θεσμός ανεπιθύμητος γι' αυτόν, ως θεσμός υπονομευτικός για την «κραταιά βασιλεία του Σουλτάνου», θεσμός αφυπνιστικός της συνείδησης των ραγιάδων. Και υποστήριξε: «Στην περίοδο αυτή (16ος αιώνας)... τοποθετήθηκε ο μύθος για το "κρυφό σχολειό". Οτι πρόκειται για μύθο αποδεικνύεται βασικά από το γεγονός ότι δεν υπάρχει καμία ιστορική μαρτυρία που να βεβαιώνει την ύπαρξη "κρυφού σχολειού"».

Κόκκινα γυαλιά, δυστυχώς.

Ευκαιρία για το Playboy να αποδείξει ότι είναι πιο αξιόπιστο απο το Ριζοσπάστη.

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 12 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[exc]

Κόκκινα γυαλιά, δυστυχώς.

Πάλι «κόκκινα γυαλιά»;
Δεν πειράζει, αγαπητέ, καλύτερα κόκκινα γυαλιά, παρά τυφλοί.

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 12 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[Νεογέννητος]

Όχι δε μπορώ να το δω πιο "πνευματικά". Προτιμώ να μιλάω με συγκεκριμένους ορους τέτοιους ώστε να σηκώνουν κριτική και όχι αόριστες έννοιες όπως πνευματική εκκλησία τι θα πει αυτό; Τελικά στα χρόνια εκείνα το πατριαρχείο ήταν επίσης διεφθαρμένο ή όχι; Όταν μιλάμε για τη συμβολή της εκκλησίας τι ακριβώς εννοούμε; όλους τους παπάδες; τους παπάδες ενός βαθμού και κάτω μόνο; τους παπάδες που δεν συνεργάστηκαν με τους Τούρκους ( να ταν και πολλοί );

Και όταν μιλούσα πριν για κακή επηρροή της εκκλησίας δεν αναφερόμουν μόνο σε οικονομικά σκάνδαλα μεγαλοδιοικητικών. Οι φανατισμένοι που πήγαν στο χυτήριο και έχυναν χολή απλοί άνθρωποι ήταν. Οι παπάδες που στις τοπικές εκκλησίες συχνά πυκνά βγάζουν πολιτικούς λόγους επίσης. Αναφερόμαστε σε ενέργειες "κάποιων" στο τότε, κάτω από το πέπλο ως ενός ολόκληρου θεσμού. Μόνο εγώ βλέπω εδώ μία αντίφαση;

Μιας και μίλησες για συμφέροντα πριν θα αναδείξω κι εγώ την άλλη πλευρά. Την πλευρά που λέει πως αυτή η εκδοχή του κρυφου σχολείου εξυπηρετεί συμφέροντα όχι κάποιας αόριστης αρχής, αλλά του μέσου Έλληνα. Γιατί παρουσιάζει τον πολιτισμό ο οποίος συμπεριλαμβάνει ενδυματικές συνήθειες, στοιχεία του τρόπου ζωής, γλώσσα, θρησκεία, νοοτροπία ως κάτι τόσο πολύτιμο που αξίζει να το διαφυλάξει κανείς με κάθε μέσο μόνο και μόνο λόγω του ότι κάποιοι άλλοι θέλουν αν το εξαλείψουν. Και αυτό σε κάνει να επαναπαύεσαι και να αισθάνεσαι σημαντικός όταν στην πραγματικότητα δεν διαφέρεις σε τίποτα από κάθε άλλο. Έτσι προωθούνται ιδέες περί δηλώσεις Κίσιγκερ και στοχευμένης αλοίωσης της γλώσσας, ή στοχευμένης εισροής μεταναστών και πάει λέγοντας. Στον Έλληνα αρέσει να ακούει πως ξεχωρίζει για κάτι που δεν προσπάθησε ποτέ.

Επειδή πάλι το βλέπεις πολύ πεζά και αδυνατείς να το δεις πνευματικά, θα σε παραπέμψω στην Καινή Διαθήκη, διότι μου κάνεις ερωτήματα τα οποία δεν έχουν σχέση με αυτό που προείπα. Η Εκκλησία είναι ο Λόγος του Θεού, απλά και λιτά. Και ο Λόγος του Θεού βρίσκεται στην Καινή Διαθήκη.

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 12 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[Rempeskes]

Η Εκκλησία είναι ο Λόγος του Θεού

η απάντηση του Πετρόχειλου

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 12 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[Mittenwald]

Πάλι «κόκκινα γυαλιά»;
Δεν πειράζει, αγαπητέ, καλύτερα κόκκινα γυαλιά, παρά τυφλοί.

Μα ακριβώς ο Καργάκος αναφέρει στο αναρτηθέν από εμένα βίντεο*,
ότι υπάρχει η μαρτυρία του Κανέλλου περί κρυφών σχολειών.
Και ο Ριζοσπάστης μας λέει ότι δεν υπάρχει καμμία μαρτυρία.
Κόκκινα γυαλιά, δυστυχώς.


*ζητώ συγγνώμη για τα βαρβαρικά στο κείμενο.

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 12 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[exc]

Μα ακριβώς ο Καργάκος αναφέρει στο αναρτηθέν από εμένα βίντεο*,
ότι υπάρχει η μαρτυρία του Κανέλλου περί κρυφών σχολειών.
Και ο Ριζοσπάστης μας λέει ότι δεν υπάρχει καμμία μαρτυρία.
Κόκκινα γυαλιά, δυστυχώς.


*ζητώ συγγνώμη για τα βαρβαρικά στο κείμενο.

Ο Ριζοσπάστης γράφει, ότι ο Βλαχογιάννης λέει πως ήταν μύθος, επειδή δεν υπήρξαν μαρτυρίες. Εσύ μου λες ότι υπάρχει, δηλαδή, ο εκπληκτικός αριθμός των ένα μαρτυριών. Χέστηκε η φοράδα στ' αλώνι. Δεν γράφεις ιστορία με μία μαρτυρία.
Δεν υπάρχει λόγος να θέλει να πει ο Ριζοσπάστης ότι το κρυφό σχολειό είναι ψέμα, άλλωστε αν όντως υπήρχε, θα ερμηνευόταν πολύ όμορφα από τις θέσεις μας περί πάλης για την εξουσία και θα αναδείκνυε ακόμη περισσότερο την αξία της γνώσης ως μέσου αφύπνισης και συνεπώς της στέρησής της ή της μείωσης της ποιότητάς της ως μέσο καταστολής-αποβλάκωσης του λαού.

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 12 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[Mittenwald]

Με μια διαφορά, την οποία αρνείστε να δείτε (για τον ίδιο λόγο):
Ο όγκος των πληροφοριών που έχουμε σήμερα είναι πολύ μεγαλύτερος από την εποχή του Βλαχογιάννη.
Προφανώς ο Βλαχογιάννης δεν είχε την πληροφόρηση που έχουμε σήμερα.

Επίσης, δεν υπήρχε κανένας λόγος για τον Κανέλλο να αναφέρει κάτι τέτοιο χωρίς στοιχεία.

Μικρά μαθήματα αριθμητικής:
Το κανένα σημαίνει μηδέν. ( нулевой ίσως το καταλάβετε καλλίτερα).
Το ένας, ένα ( один ) κ.τ.λ., δεν έχει καμμία σχέση με το μηδέν.

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 12 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[Rempeskes]

Επίσης, δεν υπήρχε κανένας λόγος για τον Κανέλλο να αναφέρει κάτι τέτοιο χωρίς στοιχεία.

νταξ

ας μην ξεχνάμε και τη μία αναφορά του Ιώσηπου για την ιστορικότητα του Χριστού,
τη μία αναφορά του Κούρτιου για το ότι οι αρχαίοι Μακεδόνες δεν μιλούσαν Ελληνικά,
τη μία αναφορά του Παττακού για το ότι δεν γίνονταν βασανισμοί στη Χούντα,
...

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 12 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[Mittenwald]

Μάλιστα.
Οπότε ο Ριζοσπάστης μας λέει ότι δεν υπάρχει καμμία αναφορά επειδη ο Παττακός είπε ότι δεν γίνονταν βασανισμοί στη χούντα.
Λογικό κι αυτό.

Φαντάζομαι μπορείτε να μας πείτε το τι κέρδος είχε να αναφέρει το κρυφό σχολειό.
Εκτός κι αν δεν καταλαβαίνετε το τι κέρδος είχε ο Παττακός.

Και δυστυχώς ζητάτε μνημεία από μια εποχή και ένα μέρος όπου οι μαρτυρίες και τα γραπτά ήταν εξαιρετικά περιορισμένα.


699

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 12 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[Rempeskes]

Μάλιστα.

Και δυστυχώς ζητάτε μνημεία από μια εποχή και ένα μέρος όπου οι μαρτυρίες και τα γραπτά ήταν εξαιρετικά περιορισμένα.

Και έγω εχω εδω μια αναφορά πως χοροπηδάς σαν το καγκουρώ γύρω γύρω απο το γεγονός ότι αποδείχθηκε ο Καργάκος λανθασμένος ξανά στο παρελθόν. Τεσπαλολ, δεν πειρά.


Λοιπόν μιας και το θέτεις.
Γιατί δεν υπήρχε φιλενάδες μου λογοτεχνική, επιστημονική ή οτιδήποτε άλλου είδους πενυματική παραγωγή στην υπόδουλη χώρα;

Μπορείτε να πείτε "εφταιγαν τα Τ-ορκ, που μας ηθελαν υποταγμένους και βλακες."
Πράγματι, αυτό είναι σωστό.
Γι' αυτό άφησαν την ...Εκκλησία να αναλάβει

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 12 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[fantasmenos]

Μπορείτε να πείτε "εφταιγαν τα Τ-ορκ, που μας ηθελαν υποταγμένους και βλακες."
Πράγματι, αυτό είναι σωστό.
Γι' αυτό άφησαν την ...Εκκλησία να αναλάβει

Τ-ορκ, ουγκ... χαχα

Ίσως το πιο αστείο πράγμα που διάβασα το τελευταίο καιρό στο νετ. εν. Τ-ορκ, πληθ. Τ-όρκοι ή Τ-όρκια;

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 12 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[Mittenwald]

Και έγω εχω εδω μια αναφορά πως χοροπηδάς σαν το καγκουρώ γύρω γύρω απο το γεγονός ότι αποδείχθηκε ο Καργάκος λανθασμένος ξανά στο παρελθόν. Τεσπαλολ, δεν πειρά.

Ποιος το λέει αυτό;

Α, ναι, ο zuqzuq. Που έγραψε στο Buzz.
Και μ'αρέσει το "αποδείχτηκε".
Οπότε, επαναλαμβάνω μιας και δεν το καταλάβατε την 1η φορά, πιστεύετε ότι λέει ψέμματα περί της αναφοράς του Κανέλλου.

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 12 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[metspanos]

https://www.antinews.gr/2013/03/27/210096/

Υπήρξε κρυφό σχολειό; Ο μύθος και η ιστορική αλήθεια

Οι ημέρες της εθνικής επετείου είναι πάντοτε οι ημέρες του πιο οργιώδους φωταδισμού: οι ημέρες όπου θεοί και δαίμονες ενσκήπτουν για να μας διαβεβαιώσουν πως «τα πράγματα δεν είναι όπως τα νομίζουμε, όπως μας τα μάθανε»: η παλέττα έχει μια εκπληκτική ποικιλία, από το ότι οι επαναστάτες ήταν κοινοί απατεώνες, φαύλοι και κυρίως και κατ’ εξοχήν ένοχοι εθνοκαθάρσεων, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, το ότι δεν υπήρχε 25η Μαρτίου και κρυφό σχολειό (διότι η οθωμανική διοίκηση σάρκωνε… κορυφώματα ανθρωπισμού και ανεκτικότητας) μέχρι το ότι δεν υφίστατο καμμία αντίληψη ελληνικής συλλογικότητας, ελληνικού έθνους, πριν από την επαναστατική περίοδο, αλλά ότι αυτή η αντίληψη ήρθε ως εισαγόμενη. Τέτοιες μέρες, η «αποδόμηση» κλίνεται σε όλες τις πτώσεις.
Βέβαια, συχνά οι αυτουργοί βυθίζονται στις ίδιες τους τις αντιφάσεις, με τον Τατσόπουλο της σειράς «1821» να δηλώνει με σαφήνεια πως «δεν υπήρξε φυσικά κρυφό σχολειό γιατί δεν υπήρχε ανάγκη γι’ αυτό» αλλά τον Βερέμη της ίδιας σειράς να δηλώνει αργότερα πως «κρυφό σχολειό υπήρξε σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους και γεωγραφικές περιοχές». Ή, στα πλαίσια της «απομάγευσης» της ημερομηνίας της 25ης Μαρτίου, η διαβόητη κ. Κουλούρη του Joint History Project να ομολογεί πως «η ημερομηνία της 25ης Μαρτίου είχε προεπιλεγεί συνειδητά από τους επαναστάτες».
Το πρόβλημα είναι πως σε όλην αυτήν την αναθεωρητική διάθεση προτάσσεται η απεριόριστη αυθεντία της ορθής επιστημονικής έρευνας: η μόνιμη επωδός είναι πως «αυτά που γνωρίζατε ήταν ιδιοτελείς μύθοι κοινωνικής συνοχής, τώρα που ωριμάζουμε ήρθε η ώρα να την αντικαταστήσουμε με την επιστημονική και ιστορική αλήθεια, η οποία είναι αυτή που θα σας πούμε εμείς». Τί γίνεται όμως όταν αποδεικνύεται ότι τα «νέα θέσφατα» έχουν τόση σχέση με την ορθή επιστημονική μέθοδο και την ιστορική αλήθεια όση ο φάντης με το ρετσινόλαδο; Όταν φανερώνεται πως αποτελούν απλώς θέσεις υπαγορευόμενες από ιδεολογικές τοποθετήσεις, ερήμην οποιασδήποτε ιστορίας ή επιστήμης;
Σε αυτό το άρθρο θα υπογραμμίσουμε την αναγκαιότητα να «απομαγευθεί» ο διαδεδομένος μύθος ότι –δεν- υπήρχε κρυφό σχολειό και να αντικατασταθεί από την ιστορική αλήθεια και την επιστημονική μέθοδο της παραπομπής στις πρωτότυπες πηγές της εποχής, οι οποίες επιβεβαιώνουν την παρουσία του. Κύριε Βερέμη, κύριε Τατσόπουλε, κυρία Ρεπούση, πρέπει επιτέλους να σταματήσουμε να ζούμε με μύθους, όσο κι αν αυτοί μας ηρεμούν ή μας ικανοποιούν – είναι συνάρτηση συλλογικής ωριμότητας και στοιχειώδους σεβασμού στην επιστημονική μέθοδο.

Spoiler

Σημειώνουμε εδώ ότι αποστρεφόμαστε όσους προτάσσουν την «επιστημονικότητα» για να προωθήσουν επιστημονικώς απαράδεκτες ιδεολογικές θέσεις, όμως σεβόμαστε απεριόριστα όσους είναι σαφείς και ξεκάθαροι ως προς τους σκοπούς τους, τα κίνητρα και τις μεθοδεύσεις τους και δεν υποκρίνονται χρησιμοποιώντας τέτοιους φερετζέδες: ας πούμε, η εφημερίδα «Αυγή», επίσημο κομματικό όργανο, καθιστά σαφές ότι ο άξονας των ιστορικών της αναζητήσεών της είναι πρωτίστως το να βρίσκεται στον αντίποδα της κρατικής παιδείας, του κυρίαρχου λόγου και του εθνωφελούς (όχι το να ανακαλύψει την ιστορική αλήθεια, αλλά να βρίσκεται σκοπίμως σε αντίθεση με τον κυρίαρχο λόγο, είτε αυτός είναι ψευδής είτε έγκυρος): «η νοητή γραμμή που συνδέει τα δεκάδες κείμενα που προηγήθηκαν των σημερινών, βρίσκεται σκοπίμως σε αντίθεση με μια εικόνα περί της επανάστασης, πλασμένη από σχολικά αναγνώσματα και τον κυρίαρχο λόγο. Μια νοητή γραμμή η οποία εμμένει ακριβώς πέρα από την εθνωφελή ρητορική, περί ηρώων κι ενδόξων μαχών σε μια μεγεθυμένη κι αποκομμένη στιγμή». Η ιδεολογική θέση ότι η Επανάσταση δεν έγινε για εθνικούς, αλλά για ταξικούς και οικονομικούς λόγους, εκφράζεται σαφέστατα, χωρίς περικοκλάδες και περιστροφές: ο ένοπλος της Επανάστασης είναι «προϊόν των οικονομικών προοπτικών που αυτή δημιουργούσε και των δυνατοτήτων που έδινε για την αναπαραγωγή της εξουσίας του παλιού κόσμου στο επαναστατικό σύμπαν. Στην οικονομική επιχείρηση λοιπόν του «ξεσηκωμού» μπήκαν οι ντόπιες αυθεντίες, οι καπεταναίοι, αυτοί που είχαν «το κεμέρι τους γιομάτο» ώστε να στρατολογούν και να πληρώνουν ανθρώπους». Αυτό, ναι, το σέβομαι: όχι προπετάσματα καπνού περί «επιστημονικότητας» και ιστορικής αλήθειας, αλλά ξεκάθαρα πράγματα: αυτή είναι η ιδεολογική μας θέση εδώ στην «Αυγή», αυτήν την ιστορική εκδοχή υπαγορεύει η ιδεολογική μας θέση, την εκθέτουμε, το ξεκαθαρίζουμε και δεν κοροϊδεύουμε κανέναν. Σταράτα πράγματα.
Δεν ισχύουν όμως τα ίδια για την συνήθη ρητορική περί κρυφού σχολειού, η οποία είναι τόσο διαδεδομένη, ώστε πλέον η «πολιτική ορθότητα» επιβάλλει να αρνείται κανείς σώνει και ντε την ύπαρξή του. Εδώ παίζεται αδιαλείπτως το βιολί της «επιστημονικότητας». Το κυρίως επιχείρημα είναι ότι η κεντρική οθωμανική διοίκηση της Κωνσταντινούπολης δεν μοιάζει να εξέδωσε κάποια γενική απαγόρευση της εκπαίδευσης ή της λατρείας – παρατήρηση που «κουμπώνει» με την βεβαιότητα ότι τους Οθωμανούς τους ενδιέφερε σχεδόν αποκλειστικά η φορολόγηση των υποδούλων. Ενώ υπήρξαν επισήμως και σχολεία των υποδούλων, όπως η «Μεγάλη του Γένους Σχολή». (Αγνοούν συνειδητά ότι τα περιθώρια αυθαιρεσίας κάθε Τούρκου τοπάρχη, πασά, μπέη κλπ. προσέγγιζαν το άπειρο.) Με βάση αυτήν την επωδό γράφτηκαν ποταμοί άρθρων, εξεδόθησαν βιβλία, στήθηκαν εκπομπές, με ετερο-αλληλο-αναφορές και κοινό χαρακτηριστικό την πολύ περιορισμένη χρήση πρωτότυπων πηγών (όπως στην περίπτωση του βιβλίου του Άλκη Αγγέλου, «Κρυφό Σχολειό – Το Χρονικό ενός Μύθου», όπου οι πρωτότυπες πηγές μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού – αυτό δεν το εμπόδισε να συμπεριληφθεί στην πολύτομη «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους»).
Μέχρι που συμβαίνει το απροσδόκητο, αυτό που κανείς δεν ανέμενε. Από τις «Εναλλακτικές Εκδόσεις» του Γιώργου Καραμπελιά εκδίδεται ένα βιβλίο με την παράθεση εκπληκτικής πληθώρας πρωτότυπων πηγών που καταδεικνύουν την παρουσία του «κρυφού σχολειού», για την ακρίβεια πολλών «κρυφών σχολειών», στην ζωή του υπόδουλου ελληνισμού και σε διάφορες περιόδους της τουρκοκρατίας. Το βιβλίο του Γιώργου Κεκαυμένου, «Κρυφό Σχολειό – το Χρονικό μιας Ιστορίας» παρουσιάζεται σήμερα στην πλατεία Συντάγματος, στον νέο χώρο του «Άρδην» (Ξενοφώντος 4, στον 6ο όροφο). Κυκλοφορεί εδώ και αρκετούς μήνες.
Τί γίνεται όμως; Θα ανέμενε κανείς από όλους αυτούς που τόσο κόπτονται για την επιστημονικότητα, για τις πηγές και την ιστορική αλήθεια, να ασχοληθούν εκτενέστατα με τη δημοσιευμένη μονογραφία, με την πληθώρα πηγών που παραθέτει, με τα συμπεράσματα στα οποία αναπόφευκτα οδηγείται. Να συγγράψουν, να αρθρογραφήσουν, να δημοσιο-λογήσουν με ζέση και επανειλημμένα για τις νέες εξελίξεις σε ένα ζήτημα που τόσο προσπαθούσαν να μας πείσουν ότι τους απασχολεί. Αντ’ αυτού, άχνα, άκρα του τάφου σιωπή. Ακόμη και ο… με το ζόρι νεοδιδάσκαλος του γένους, ο Θου-Βου του «ΣΚΑΪ» και της «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ», δεν βρήκε μια λέξη να πει ή να γράψει. Οι επαγγελματίες της ιστορικής αναθεώρησης δεν θεώρησαν ότι μια τέτοια εξέλιξη είναι άξια σχολιασμού. Μόνον η «Ελευθεροτυπία», προς τιμήν της, έγραψε για το βιβλίο: μια εφημερίδα που τόσο έχει προτάξει την αποδόμηση είχε την συγκρότηση και την αξιοπρέπεια να δημοσιεύσει την επιστημονική αναίρεση και της δικής της παλαιότερης ρητορικής. Εδώ χωρίζουν τα πρόβατα από τα ερίφια, εδώ διαπιστώνεται ποιοί διαθέτουν τσίπα και ποιοί την ξέχασαν στο… ιστορικό αναγνωστήριο.
Παραθέτουμε κατά χρονολογική σειρά μια ενδεικτική λίστα κάποιων από τις μαρτυρίες περί του κρυφού σχολειού ή της αναγκαιότητάς του, δηλαδή της de facto απαγόρευσης της εκπαίδευσης, από τις πρωτότυπες πηγές, παρμένη από τον πρόλογο του βιβλίου. Θα παρατηρήσετε ότι ξεκινούν από την επαύριον της Αλώσεως και φθάνουν, διατρέχοντας όλην την Τουρκοκρατία, μέχρι την Επανάσταση και τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια:
Περί απαγόρευσης της παιδείας και της θρησκευτικής ελευθερίας από τους Τούρκους

• 1460, Πατριάρχης Γεννάδιος. Επιστολή του παραθέτει ο Θεοδόσιος Ζυγομαλάς προς τον Μαρτίνο Κρούσιο, περίπου 100 χρόνια αργότερα.
• 1570-1580, Θεοδόσιος Ζυγομαλάς αρχιγραμματέας του Οικ. Πατριαρχείου. Πλειάδα διαφορετικών επιστολών του αρχινοτάριου προς τον Γερμανό καθηγητή, Μαρτίνο Κρούσιο. Οι δυο τους είχαν τακτική επικοινωνία. Ο Γερμανός εξέδωσε έναν τόμο μυριάδων επιστολών, στοιχείων και ντοκουμέντων, το 1584, με τον τίτλο Turcograecia, το οποίο αποτελεί ζωτικής σημασίας πρωτότυπη ιστορική πηγή για την εποχή εκείνη. Ολόκληρο το βιβλίο είναι διαθέσιμο στο διαδίκτυο και είναι δίγλωσσο: γραμμένο στα λατινικά και στα ελληνικά.
• · 1598, Μελέτιος Πηγάς, Πατριάρχης Αλεξανδρείας.
• · 1607, Χριστόφορος Άγγελος λόγιος. Το βιβλίο του εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο του πανεπιστημίου της Οξφόρδης, το 1617.
• · 1610, George Sandys, Άγγλος περιηγητής.
• · 1620, Κύριλλος Λούκαρης, Οικουμενικός Πατριάρχης.
• · 1627, Μητροφάνης Κριτόπουλος, Πατριάρχης Αλεξανδρείας. Επιστολή στον Γερμανό καθηγητή Bernegger.
• · 1631, Γεράσιμος Α΄, Πατριάρχης Αλεξανδρείας. Αλληλογραφία με Αρχιμανδρίτη Αρσένιο.
• · 1650, François Richard, Ιησουΐτης ιερωμένος.
• · 1660, Νεκτάριος, Πατριάρχης Ιεροσολύμων.
• · 1675, Σουλτανικό φιρμάνι.
• · 1678, Sir Paul Rycaut, Άγγλος Διπλωμάτης. Επίσημη αναφορά προς τον Βασιλιά Κάρολο Β΄ για την κατάσταση στην περιοχή.
• · 1680, Thomas Smith, Άγγλος Θεολόγος, Κοσμήτορας και αντιπρόεδρος του Magdalen College της Οξφόρδης.
• · 1688, Ηλίας Μηνιάτης, Επίσκοπος Κερνίκης και Καλαβρύτων.
• · 1760, Γεώργιος Φατζέας, μητροπολίτης Φιλαδελφείας (στη Βενετία).
• · 1801, Αδαμάντιος Κοραής.
• · 1866, Κρήτες Επαναστάτες.

Πηγές σχετικές με σχολεία τα οποία έκλεισαν οι Τούρκοι

• · 1777, Κωνσταντίνος Κούμας, από τους πιο πιστούς μαθητές του Κοραή.
• · 1820, Noehden, Άγγλος καθηγητής κλασικής φιλολογίας (άρθρο του στο The Classical Journal, το 1820).
• · 1821, Κωνσταντίνος Οικονόμος ο εξ Οικονόμων.
• · 1821, Αλληλοδιδακτικά Σχολεία Χανίων και Ρεθύμνου.
• · 1856, Σουλτανικό φιρμάνι Χάττι Χουμαγιούν και νεώτερο, το 1867.

Μαρτυρίες για κρυφό σχολειό πριν το 1821

• · 1743, Μακάριος Χριστιανόπουλος (Μαριδάκις), ιεροκήρυκας Οικουμενικού Πατριαρχείου.
• · 1771, Ευγένιος Βούλγαρις.
• · 1785, Μάρκος Δραγούμης.

Μαρτυρίες για το κρυφό σχολειό από το 1821 έως την απελευθέρωση

• · 1821, Κωνσταντίνος Οικονόμος ο εξ Οικονόμων.
• · 1822, Στέφανος Κανέλλος. Επιστολή στον Γερμανό λόγιο, C. Iken.
• · 1826, Ιάκωβος Ρίζος-Νερουλός.

Μαρτυρίες για κρυφό σχολειό μετά την απελευθέρωση

• · 1837, Μισαήλ Αποστολίδης, καθηγητής Θεολογικής σχολής.
• · 1849, Γεώργιος Μαυροκορδάτος, καθηγητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
• · 1863, Κωνσταντίνος Φρεαρίτης, καθηγητής Νομικής.
• · 1873, Φώτιος Χρυσανθόπουλος (Φωτάκος), πρώτος υπασπιστής του Κολοκοτρώνη.
• · 1881, Γεώργιος Χασιώτης, ιστορικός της εκπαίδευσης.
• · 1913, René Puaux (Πυώ), Γάλλος δημοσιογράφος και περιηγητής (στην Ήπειρο).

Οφείλουμε να υπενθυμίσουμε στους κουρελουργούς «αναθεωρητές», στους μαιτρ της αποδόμησης ερήμην της ιστορίας και ερήμην της επιστημονικής μεθόδου, το σπάραγμα του Διονυσίου Σολωμού που τόσο αρέσκονται στο να επαναλαμβάνουν νομίζοντας ότι τους συμφέρει: «το Έθνος πρέπει να μάθει να θεωρεί εθνικό ό,τι είναι αληθινό»…
Σωτήρης Μητραλέξης

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 12 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[transcendence]

Κρυφά σχολεία: Υπήρξαν τελικά;

Εξ ορισμού, καθετί κρυφό....υπάρχει

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 9 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.