Ο κυνισμός είναι φιλοσοφικό ρεύμα πατρικό του στωικισμού. Οι κυνικοί ως κέντρο της φιλοσοφίας τους είχανε την πεποίθηση πως ο άνθρωπος θα πρέπει να ζει εν αρμονία με την φύση του, απαλλαγμένος από τα πλούτη, την φήμη, την δόξα, την κοινωνική καταξίωση και λοιπές κοσμικές επιθυμίες. Το επίκεντρο της φιλοσοφίας τους, το οποίο είναι πολύ κοντά με αυτό του Βουδισμού είναι πως ο άνθρωπος υποφέρει, διότι έχει επιθυμίες και συνεπώς το να απαλλαγείς από τις επιθυμίες σου είναι ο δρόμος προς μια ευτυχισμένη ζωή. Πιστεύανε πως η ευτυχία προέρχεται από την αρετή η οποία είναι ικανή και αναγκαία προϋπόθεση για την απόκτηση της.
Οι κυνικοί περιφρονούσανε τις κοινωνικές συμβάσεις (ο Διογένης αυνανιζόταν και έχεσε δημόσια) και από εκεί προερχόταν και η ωμότητα της έκφρασης, καθώς ο ευπρεπισμός είναι μια κοινωνική σύμβαση.
Ένας σημερινός άνθρωπος που δηλώνει κυνικός θα έπρεπε να εξετασθεί πρώτα εάν όντως χρησιμοποιεί την λέξη με την ορθή της σημασία ή με την ευτελισμένη μοντέρνα σημασία που περιέγραψες από το λεξικό. Αυτό είναι σημαντικό, διότι αν την χρησιμοποιεί με την πρώτη σημασία, αυτή του ανθρώπου που ασπάζεται και ζει σύμφωνα με την κυνική φιλοσοφία, τότε δεν σου μιλά ωμά επειδή θέλει κάτι από εσένα αλλά επειδή περιφρονεί τις κοινωνικές συμβάσεις. Φυσικά ένας τέτοιος άνθρωπος ασπάζεται και τα υπόλοιπα κομμάτια της φιλοσοφίας και άρα απαρνιέται τα πλούτη, την κοινωνική καταξίωση κτλ, ειδάλλως δεν μιλάμε για κυνικό αλλά για άνθρωπο που απλά μιλά ωμά για τους δικούς του λόγους.
Ας βγάλουμε λοιπόν εντελώς τους κυνικούς από την κουβέντα διότι αφενός τα κίνητρα τους δεν έχουν σχέση με αυτά που περιγράφεις και αφετέρου αποτελούν μια τραγικά μικρή μειοψηφία των ατόμων που μιλούν ωμά και ας επικεντρωθούμε στους μη κυνικούς που μιλούν ωμά. Αφήνω εκτός επίσης τον μη ορθό λόγο, δηλαδή τα ψέμματα και κάνω λόγο μόνο για τον ειλικρινή ωμό/εκλεπτυσμένο λόγο.
Όταν χρυσώνεις το χάπι το κάνεις επειδή:
- Θέλεις να πείσεις κάποιον και κρίνεις ότι η θετική προδιάθεση του απέναντι σου η οποία θα προκύψει από τον όμορφο λόγο σου θα συμβάλει σε αυτό, διότι το συγκεκριμένο άτομο έχει κάποια χαρακτηριστικά προσωπικότητας όπως επιρρέπεια στην κολακεία, επιρρέπεια στην οργή, χαμηλή αυτοεκτίμηση κ.ο.κ.
- Δεν θέλεις να πληγώσεις τα συναισθήματα (τον εγωισμό δηλαδή) κάποιου επειδή κρίνεις ότι είναι άτομο με χαμηλή αυτοεκτίμηση που δεν μπορεί να διαχειριστεί ωμά την αλήθεια.
- Θες να δημιουργήσεις μια ατμόσφαιρα για κάποιο λόγο, η οποία δεν γίνεται να δημιουργηθεί όταν περιγράφεις λιτά και κοφτά την πραγματικότητα.
Όταν μιλάς ωμά το κάνεις επειδή:
- Δεν σε ενδιαφέρει να πείσεις κάποιον, θες απλά να μεταδόσεις την πληροφορία.
- Δεν σε ενδιαφέρει το πως θα εκλάβει ο άλλος αυτό που λες.
- Θέλεις να πείσεις κάποιον και κρίνεις πως εκτιμά τον ωμό τρόπο έκφρασης της πραγματικότητας.
- Θες να είσαι σίγουρος πως δεν θα υπάρξουν παρανοήσεις, καθώς όσο πιο πολλές λέξεις χρησιμοποιείς τόσο αυξάνεται η πιθανότητα κάποιος να καταλάβει κάτι λάθος και να αλλοιωθεί το νόημα της εκπομπής.
- Θέλεις να δείξεις εχθρικότητα απέναντι σε κάποιον (εδώ δεν αρκεί η ωμότητα αλλά συνδυάζεται με την προσβλητική ωμότητα).
- Θέλεις σκοπίμως να εκθέσεις τον άλλο στον ωμό λόγο για να μάθει να διαχειρίζεται το εγώ του.
Ανάλογα με τα κίνητρα που έχει λοιπόν κανείς και φυσικά ανάλογα με την περίσταση μπορεί να χρησιμοποιήσει είτε τον ωμό, είτε τον εκλεπτυσμένο λόγο. Και αυτό κάνουμε συνήθως.
Όσοι χρησιμοποιούν μόνο τον ωμό λόγο μπορούμε να πούμε πως έχουν κάποια θέματα, όπως έλλειψη κατανόησης των κοινωνικών περιστάσεων, αρνητική προδιάθεση προς όλους κτλ, αλλά φυσικά το ίδιο ισχύει και με όσους χρησιμοποιούν πάντα τον εκλεπτυσμένο λόγο. Δείχνει χαμηλή αυτοπεποίθηση και φόβο σύγκρουσης.
Για τους εναλλακτικούς αριστερούς δεν γνωρίζω πως εκφράζονται και πως έβγαλες αυτό το συμπέρασμα αλλά η δική μου κρίση λέει πως μάλλον ισχύει το αντίθετο καθώς η αριστερά χρησιμοποιεί πολύ συχνά τον εκλεπτυσμένο (και πολλές φορές ψευδή) λόγο για να πείθει άτομα με χαμηλή αυτοεκτίμηση.
Μπορεί φυσικά πάντα να πέσεις σε κυνικό και να μη ισχύει κάτι από τα παραπάνω, αλλά αυτό θα το καταλάβεις άμεσα αν δεις πως ζει σε καλύβα, προτιμά να κάνει παρέα με το σκύλο του και μπορεί να σε ταπώσει σε όλα λες.
Bonus points αν τον πετάξει έξω εκεί που μιλάτε.
