Το ταφικό έθιμο των Ποντίων, γνωστό και ως «του Θωμά σα ταφία», αναβιώνει την Κυριακή του Θωμά, όπου οι Πόντιοι επισκέπτονται τα νεκροταφεία για να γιορτάσουν την Ανάσταση μαζί με τους νεκρούς τους. Πρόκειται για ένα πανάρχαιο έθιμο που συμβολίζει τη νίκη της ζωής, τη μνήμη των προγόνων και την ένωση των ζωντανών με τους κεκοιμημένους, με κοινό γεύμα πάνω στους τάφους.
Βασικά Χαρακτηριστικά του Εθίμου:
- Χρόνος: Τελείται την Κυριακή του Θωμά (πρώτη Κυριακή μετά το Πάσχα), σε ανάμνηση της Ανάστασης.
- Περιεχόμενο:Οι Πόντιοι επισκέπτονται τους τάφους των συγγενών τους, τους περιποιούνται, ανάβουν κεριά και στρώνουν τραπέζι με φαγητά (συχνά κόκκινα αυγά, τσουρέκια, πίτες)
.
- Συμβολισμός: Η παρουσία στους τάφους δεν έχει πένθιμο χαρακτήρα, αλλά γιορτινό, καθώς οι Πόντιοι πιστεύουν ότι την περίοδο αυτή οι ψυχές «χαίρονται» την Ανάσταση μαζί με τους ζωντανούς.
- Αναβίωση: Το έθιμο διατηρείται ζωντανό από τους Ποντιακούς συλλόγους, με πιο γνωστή την αναβίωση στα Σούρμενα Αττικής, όπου τηρείται για πάνω από 100 χρόνια.
- Ιστορικότητα: Το έθιμο έχει ρίζες που φτάνουν έως και την αρχαιότητα, με απεικονίσεις επισκέψεων σε τάφους σε αττικές λευκές ληκύθους.
Σύμφωνα με την Ένωση Ποντίων Σουρμένων και σχετικές αναφορές, το έθιμο αυτό αποτελεί μια γέφυρα μεταξύ της χριστιανικής πίστης και της αρχαιοελληνικής παράδοσης, διατηρώντας ζωντανή τη συλλογική μνήμη.