Όπως και να το δεις, υπάρχουν δύο βασικές πιθανότητες για τον τρόπο λειτουργίας του κόσμου:
α) αιτιοκρατία
β) τυχαιότητα
Στην πρώτη πιθανότητα (αυτή που πιστεύω εγώ), αυτό που ζούμε τώρα είναι το αποτέλεσμα μιας ατελείωτης αλυσίδας αιτίου - αποτελέσματος που ξεκίνησαν από μία πρώτη αιτία (το Αριστοτελικό «πρώτο κινούν») η οποία είναι ο Θεός, η δημιουργός οντότητα ή όπως το αντιλαμβάνεται ο καθένας. Στη δεύτερη πιθανότητα, η δημιουργία και η εξέλιξη του σύμπαντος οφείλεται σε έναν τυχαίο συνδυασμό γεγονότων και αλληλουχιών.
Είτε το ένα ισχύει είτε το άλλο, το ανθρώπινο είδος λειτουργεί όπως λειτουργεί επειδή, απλά, έτσι διαμορφώθηκε να λειτουργεί. Η διαφορά έγκειται ότι στην αιτιοκρατία ο λόγος δεν θα αποκαλυφθεί επειδή λανθασμένα τον ψάχνουμε μικροσκοπικά (στη ζωή μας, την εποχή μας, ακόμα και στον πλανήτη μας) ενώ στη δεύτερη γιατί δεν υπάρχει κάποιος λόγος.
Σε κάθε περίπτωση, αντιλαμβανόμαστε δύο πράγματα:
1. Η ελεύθερη βούληση δεν υπάρχει, τουλάχιστον στον βαθμό που νομίζουμε ότι υπάρχει, μιας και είμαστε κατασκευασμένοι, ρυθμισμένοι, πες το όπως θες, να λειτουργούμε με τον τρόπο που λειτουργούμε και
2. Η ηθική και ο Λόγος αποτελούν ευχή και κατάρα. Ευχή γιατί μας επιτρέπουν να ανακαλύπτουμε τον κόσμο και τον τρόπο λειτουργίας του, κατάρα γιατί είναι περιορισμένες και δεν μας επιτρέπουν να δούμε το «ευρύτερο σχέδιο» ή την παντελή απουσία αυτού και να μην απογοητευόμαστε για το είδος μας.
Τα υπόλοιπα όντα απλώς ζουν και βιώνουν. Εμείς αναρωτιόμαστε γιατί και πώς για το κάθε τι. «Κατασκευαστικό λάθος;» Δεν ξέρω, αλλά δεν το νομίζω κιόλας. Κάποια στιγμή θα το μάθουμε.