Η μυθολογία πίσω από την ονομασία των αστερισμών...
Οι πρώτοι Έλληνες αστρονόμοι,περιορισμένοι στη δια γυμνού οφθαλμού έρευνα,είχαν εντοπίσει μόνο 5 πλανήτες στους οποίους λόγω της συμπεριφοράς τους,έδωσαν τα ονόματα αντίστοιχων θεών.Ανακάλυψαν τον Ερμή που κινούνταν γρήγορα,τον κόκκινο σαν το αίμα Άρη,την Αφροδίτη που έλαμπε,τον Δία που κινούνταν με μεγαλοπρέπεια κατά μήκος του ουρανού και τέλος τον Κρόνο που ήταν αμυδρός,απόμακρος και αργοκίνητος.
Λόγω του πλήθους των αστερισμών θα αναφέρω κάποιους από αυτούς τους πιο γνωστούς.Για την ακρίβεια θα αναφερθώ σε μύθους που μιλούν για την ύπαρξη τους...
ΚΡΙΟΣ:Βασιλιάς του Ορχομενού στην Βοιωτία ήταν ο Αθάμαντας ,ένας από τους πιο άτυχους ανθρώπους που έζησαν ποτέ.Με την πρώτη του γυναίκα,την Νεφέλη απέκτησαν τον Φρίξο και την Έλλη.Δεύτερη σύζυγος του ήταν η Ινώ,η οποία,θέλοντας να δει κάποιους από τους γιους της να διαδέχονται τον Αθάμαντα στη βασιλεία σχεδίασε το θάνατο του Φρίξου. Έτσι έπεισε τις γυναίκες της Βοιωτίας πριν σπείρουν το σιτάρι,να το ψήσουν,με αποτέλεσμα να μην καρποφορήσει.Ο Αθάμαντας έστειλε αγγελιαφόρους στο μαντείο των Δελφών.Όταν αυτοί επέστρεψαν,η Ινώ τους δωροδόκησε για να πουν ότι,για να αποφευχθεί ο λιμός,έπρεπε να θυσιαστεί ο Φρίξος.Απρόθυμος,ο Αθάμαντας οδήγησε τον γιο του στον βωμό του Δία.Την στιγμή όμως που θα γινόταν η θυσία εμφανίστηκε ένα κριάρι που πήρε στην πλάτη του τον Φρίξο και την Έλλη και πέταξε προς την Ανατολή.Στην διάρκεια του ταξιδιού,το κριάρι το οποίο είχε ανθρώπινη φωνή και χρυσό δέρας ,τους αφηγήθηκε διάφορες ιστορίες.Καθώς όμως πετούσαν πάνω από τα στενά της Μαύρης Θάλασσας όπου ενώνεται με την Μεσόγειο,η Έλλη έχασε την ισορροπία της και έπεσε στην θάλασσα και έτσι τα στενά αυτά ονομάστηκαν Ελλήσποντος.Τελικά ο Φρίξος έφτασε στην Κοχλίδα στην άλλη άκρη της Μαύρης Θάλασσας.Εκεί,το κριάρι του ζήτησε να το θυσιάσει και να κρεμάσει το χρυσόμαλλο δέρας από μια βελανιδιά σε ένα άλσος αφιερωμένο στον Άρη.Ο Φρίξος παντρεύτηκε μια ντόπια πριγκίπισσα και έζησε μέχρι τα βαθιά του γεράματα χωρίς να ξεχάσει ποτέ το κριάρι που του έσωσε την ζωή και που πέρασε στην αθανασία ως αστερισμός του Κριού.Τα άστρα του λάμπουν αμυδρά,επειδή το χρυσόμαλλο δέρας ,το οποίο αργότερα αναζήτησε ο Ιάσονας με τους αργοναύτες παρέμεινε στην Γη.
ΚΑΡΚΙΝΟΣ:Ο Καρκίνος ζούσε σε ένα έλος μαζί με την τερατώδη Ύδρα.Όταν ο Ηρακλής πήγε να την σκοτώσει,ο κάβουρας την βοήθησε δαγκώνοντας το πόδι του ήρωα.Η Ήρα αντάμειψε τον κάβουρα γι'αυτή την βοήθεια μεταμορφώνοντας τον στον αστερισμό του Καρκίνου.
ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ:Ο Πάνας ήταν γιος του Δία και μιας κατσίκας.Κατά την Τυφωνομαχία,ο Τυφώνας έκλεψε και έκρυψε τους τένοντες του Δία.Ο Πάνας και ο Ερμής πήραν πίσω τους τένοντες του Δία ,αλλά ο Τυφώνας τους καταδίωξε μέχρι την Αίγυπτο,όπου κρύφτηκαν αλλάζοντας μορφές.Ο Πάνας μετέτρεψε το κάτω μέρος του σώματος του σε ουρά ψαριού για να διαφύγει από την θάλασσα.Ο Δίας του έδειξε την ευγνωμοσύνη του μετατρέποντας τον στον αστερισμό του Αιγόκερω.
ΔΙΔΥΜΟΙ:Πιστεύεται ότι ο αστερισμός απεικονίζει τους Διόσκουρους,τον Κάστορα και τον Πολυδεύκη,γιους της Λήδας και αδερφούς της Κλυταιμνήστρας και της ωραίας Ελένης.Η ονομασία τους <<Διόσκουροι>> σημαίνει γιοι του Δία,παρόλο που ο Κάστορας ήταν γιος του Τυνδάρεου,ενώ μόνο η Ελένη και ο Πολυδεύκης είχαν πατέρα τον Δία.Τα πρώτα ηρωικά κατορθώματα των δυο αδερφών πραγματοποιήθηκαν κατά την Αργοναυτική εκστρατεία.Αργότερα,διέσωσαν την αδερφή τους Ελένη μετά την αρπαγή της από τον Θησέα,ο οποίος επιθυμούσε να παντρευτεί μία κόρη του Δία.Φαίνεται ότι την εποχή εκείνη οι πριγκίπισσες σε ηλικία γάμου δεν ήταν αρκετές,γι'αυτό οι Διόσκουροι έφυγαν σε αναζήτηση συζύγων,καταλήγοντας στις δυο όμορφες κόρες του θείου τους Λευκίππου,την Φοίβη και την Ιλάειρα. Επειδή αυτές ήταν ήδη παντρεμένες με ξαδέρφους τους Λυγκέα και Ίδα,τις πήραν με την βία.Ανάμεσα στα τέσσερα ξαδέρφια ξέσπασε μάχη κατά την οποία σκοτώθηκε ο Κάστορας.Ο Πολυδεύκης ικέτευσε τότε τον πατέρα του,τον Δία,να τον αφήσει να μοιραστεί την αθανασία του με τον αγαπημένο του αδερφό.Έτσι,λοιπόν,περνούσαν διαδοχικά τις μέρες τους στον Όλυμπο και στον Άδη.Επιπλέον,καταστερίστηκαν σχηματίζοντας τον διπλό αστερισμό των Διδύμων.Οι Διόσκουροι θεωρούνται προστάτες των ναυτικών,γιατί αν κατά την διάρκεια καταιγίδας εμφανιστούν στον ουρανό δύο πύρινες σφαίρες,οι ναυτικοί πιστεύουν ότι είναι οι Διόσκουροι που θα τους βοηθήσουν.Αν όμως εμφανιστεί μία μόνο πύρινη σφαίρα τα πράγματα θεωρούνται δύσκολα,γιατί πιστεύεται πως είναι η Ελένη ,η αιτία του Τρωικού πολέμου.
ΛΕΩΝ:Ο αστερισμός αυτός δημιουργήθηκε από την Ήρα σε ανάμνηση του λιονταριού της Νεμέας,το οποίο σκότωσε ο Ηρακλής.
ΖΥΓΟΣ:Εάν η γειτονική παρθένος αναπαριστά την θεά της δικαιοσύνης Δίκη,ίσως ο αστερισμός αυτός να είναι η ζυγαριά της.
ΙΧΘΥΕΣ:Μετά τη μάχη των θεών με τους Τιτάνες,η Γαία,σε μια τελευταία της προσπάθεια να υποτάξει τους θεούς,γέννησε τον Τυφώνα.Παρόλο που ο Δίας τελικά κατάφερε να τον νικήσει, οι υπόλοιποι θεοί τράπηκαν σε φυγή.Ο Τυφώνας συνάντησε τον Έρωτα και την Αφροδίτη στις όχθες του Ευφράτη ποταμού και εκείνοι , για να σωθούν,μεταμορφώθηκαν σε ψάρια και πήδηξαν στο νερό.Από τότε,οι δύο θεοί εμφανίζονται ως ζεύγος ψαριών στον ουρανό.
ΣΚΟΡΠΙΟΣ:Αν και εμφανίζεται στην άλλη πλευρά του ουρανού σε σχέση με τον Ωρίωνα,ο αστερισμός αυτός αναπαριστά τον πελώριο σκορπιό που έστειλε η Γαία να σκοτώσει τον Γίγαντα που απείλησε να εξοντώσει όλα τα ζώα της γης.
ΤΑΥΡΟΣ:Ο Δίας μεταμορφώθηκε σε λευκό ταύρο σε περιπτώσεις:για να συνευρεθεί με την Ιώ,όταν εκείνη ήταν μεταμορφωμένη σε αγελάδα , και για να αρπάξει την πριγκίπισσα της Τύρου Ευρώπη,την ώρα που εκείνη έπαιζε με τις φίλες της στην ακρογιαλιά.Ο ταύρος ήρθε και ξάπλωσε στα πόδια της κοπέλας και εκείνη,θεωρώντας ότι ήταν ασυνίθηστα γλυκός και ήρεμος,κάθισε στην πλάτη του.Τότε ο ταύρος έτρεξε και κολύμπησε στην θάλασσα έχοντας μαζί του την νέα του ερωμένη.Μαζί έφτασαν στην Κρήτη και η Ευρώπη απέκτησε πολλά παιδιά με τον Δία,μεταξύ αυτών και τον Μίνωα.Ο Ταύρος τοποθετήθηκε στον ουρανό πάνω από τον Ωρίωνα,ο οποίος,σύμφωνα με μία άποψη, κυνηγά τον Ταύρο και όχι τον ταπεινό Λαγό.
ΠΑΡΘΕΝΟΣ:Οι αρχαίοι συγγραφείς διαφωνούν ως προς το τι αναπαριστά ο αστερισμός αυτός,ίσως να πρόκειται για την Δίκη(Δικαιοσύνη ),που πιθανόν να κρατά την Ζυγαριά του γειτονικού αστερισμού Ζυγού.Σύμφωνα με μία άλλη εκδοχή είναι η Δήμητρα,παρόλο που η θεά αυτή είχε πολλά παιδιά.
ΜΙΚΡΗ & ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ:Ο Δίας έσμιξε με την Καλλιστώ,την Νύμφη της Αρκαδίας και φίλη της Άρτεμης,την οποία η Ήρα,τυφλωμένη από ζήλια,μεταμόρφωσε σε αρκούδα.Γιος της Καλλιστώς και του Δία ήταν ο Αρκάδας,ο οποίος μεγάλωσε στα δάση και μια μέρα λίγο έλειψε να σκοτώσει την ίδια του την μητέρα.Ο Δίας τότε χάρισε και στους δύο την αθανασία καταστερίζοντας τους :η Καλλιστώ έγινε η Μεγάλη Άρκτος και ο Αρκάδας έγινε η Μικρή Άρκτος.Βλέποντας τον Δία να προβάλει απροκάλυπτα την απιστία του, η Ήρα οργίστηκε ακόμα περισσότερο και ζήτησε από τον Ωκεανό να μην επιτρέψει στους δύο αστερισμούς να κατεβαίνουν στα νερά του,όπως κάνουν τα άλλα αστέρια όταν δύουν.Έτσι,οι δύο αστερισμοί είναι καταδικασμένοι να είναι πάντα ορατοί στον νυχτερινό ουρανό.
**Πηγή**Ελληνική Μυθολογία,ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΜΠΕΛΙΝΓΚΧΑΜ,Εκδόσεις Σαββάλας,2004.
