Η υπόθεση του ίλιντεντ δεν περίμενε τον Βελόπουλο για να γίνει γνωστή, είναι μια υπόθεση πασίγνωστη με όσους ελάχιστα ασχολούνται με την ιστορία.
Η επικρατούσα άποψη ομως για το
Ιλιντεν είναι διαστρεβλωμένη, υποβιβαζομενη από την ελληνική προπαγάνδα ως μια «σλαβική/βουλγαρική εξεγερση»
<<.......Όσον αφορά τον Κωττα, αρχικά πολεμούσε για την εξαρχικη(βουλγαρική) πλευρά, η οποία λόγω οικονομικών προβλημάτων δεν είχε την δυνατότητα να εξοφλήσει τα χρέη της προς αυτον , και ήταν ο κυρίως λόγος που άλλαξε πλευρό, πολεμώντας τελικά για τα ελληνικά συμφέροντα. Αυτός ήταν και ο κύριος λόγος που ο Καραβαγγελης δεν τον εμπιστευόταν, και τελικά τον πρόδωσε με αποτέλεσμα να αιχμαλωτιστεί και να κρεμαστεί....>>
Τι είναι αυτά που γράφονται για τον καπετάν Κώττα θα τρελαθούμε εντελώς; Ο καπετάν Κώττας ήταν βασικός συνεργάτης του Καραβαγγέλη....
Στις 27 Μαΐου , ο Έλληνας πρόξενος του Μοναστηρίου λαμβάνει μια αινιγματική, σχεδον ανεξήγητη επιστολή από τον Γερμανό Καραβαγγελη σχετικά με τον Κωττα. Ο Καλλέργης είχε ζητήσει, μετά από εντολή του υπουργείου εξωτερικών, να δώσει ο μητροπολίτης μέσω των πρακτόρων του και για λογαριασμό της ελληνικής κυβέρνησης, χρήματα στον Κώττα. Ο μητροπολίτης είπε πως αρκετά έδωσε προς αυτον επι δυόμιση χρόνια, πως τωρα ο Κωττας ζει απελπισμένος και δεν θέλει να εργαστεί , πως σκέφτεται να τον αντικαταστήσει με τον Σιμο,και πως τελικά ακομα ισως να χρειαστεί να πέσει
υπο σπαθην(1).
Ο Καλλέργης συλλέγει ειδήσεις προκειμένου να ερμηνεύσει την στα στροφή του καραβαγγελη κατά του Κωττα. Ο Καστοριανός τραπεζίτης Τσάκαλης τον πληροφορεί ότι ο μητροπολίτης «μενεα πνέει εναντίον του Κωτε» γιατί ο τελευταίος βρίσκεται «εις συννενόησεις» με τον Κωλέττη .(2).
Ο Καλλέργης είχε διατέλεσει υποδιοικητής Καστοριάς . Ο μητροπολίτης έμαθε την επικοινωνία Κωττα-Καλλεργη , και πίστεψε ότι θα προδοθουν στους Οθωμανούς οι σχέσεις του με την ελληνική κυβερνηση(3), καθώς και τα της πρόσφατης επιστολής του σώματος των Ελλήνων αξιωματικών.Για να υποστήριξη την πίστη του στην υψηλή πύλη, αποφασίζει να καταδώσει τον Κωττα. Ο Καραβαγγελης ανακοινώνει ότι έχει πληροφορίες για το κρησφύγετο και προσφέρεται να τους δώσει άτομο της εμπιστοσύνης του που θα τους οδηγήσει εκει.
Ξημερωματα 9 Ιουνίου 1904, ο Κωττας κοιμάται σπίτι του στη Ρουλια. Μαζί του βρίσκεται ο Βασίλης Τσιλης, και δυο ακομα άντρες, ο φυγόδικος για φόνο στην Κορυτσά, Κώστας Μαλοβεσης και ο Πισοδερίτης Λαάζαρος Κίζας.Το οθωμανικό απόσπασμα που έρχεται από την Καστοριά σταλμένο από τον Καραβαγγελη, τους πιάνει στον ύπνο. Οδηγός του αποσπάσματος είναι ο φίλος κι συμπολεμιστής του Κωττα, ο Ζελοβίτης Παύλος Κύρου(4).
Ο Κωττας μεταφέρεται διαδοχικά στις φυλακές Καστοριάς, Κορυτσάς και Μοναστηρίου(5). Ο Καραβαγγελης του προτείνει να τον αποφυλακίσει μ αντάλλαγμα να μπει στην υπηρεσία των Οθωμανών , σαν οδηγός των οθωμανικών αποσπασμάτων (6). Ο Κωττας αρνείται και οδηγείται στην κρεμάλα, στις 27 Σεπτεμβρίου 1905.
(1):Επιστολή του Καραβαγγελη (27/05/1904) και έκθεση Καλλέργη προς τον Έλληνα πρωθυπουργό , προξενείο Μοναστηρίου (28/06/1904), έγγραφο 647.
(2): Προξενείο Μοναστηρίου, (28/06/1904), έγγραφο 647,
(3): Επιστολή Δ.Καλλέργη προς τον Έλληνα πρωθυπουργό , προξενείο Μοναστηρίου (17/07/1904),έγγραφο 713.
(4),(6):Αλέξανδρος Κοντούλης, Βιογραφία Καπετάν Κώττα, Φλώρινα 1931, σελ. 42-43.
(5): Προξενείο Μοναστηρίου,(17/07/1904),έγγραφο 714
Η γενοκτονία όμως παραμένει γενοκτονία και κανείς δεν μπορεί να την αρνηθεί. Είτε πιστεύεις ότι είναι κάτι αισχρό και απαράδεκτο, είτε το εκλαμβάνεις ως "αναγκαίο κακό" η αλήθεια είναι μία. Η γενοκτονία έγινε. Δεν αρνούμαι ότι υπάρχουν διαφορετικές οπτικές για ένα γεγονός. Το ιστορικό γεγονός όμως παραμένει γεγονός από οποιαδήποτε οπτική και να το δεις. Γι αυτό και εγώ λέω ότι δεν μπορεί να αποτελεί "προσωπική άποψη" κάποιου ότι η γενοκτονία δεν έγινε, όπως δεν αποτελεί "προσωπική άποψη" το να πεις ότι δεν υπήρχαν στρατόπεδα συγκέντρωσης και γενοκτονία Εβραίων από τους ναζί.
Υπήρχε μεγάλη διαφορά επίσης από το να σκοτώσεις κατά τη διάρκεια πολέμου τον αντίπαλο με τη μετά μανίας καταδίωξη και εκτέλεση ατόμων κάποιας εθνικής ή φυλετικής ομάδας με σκοπό τον αφανισμό της. Και το τελευταίο είναι αυτό που έγινε με τους Έλληνες του Πόντου.
Δεν είπα να καταργήσουμε "απόψεις". Είπα απλά πως δεν πρέπει να θεωρούμε "προσωπικές απόψεις" τη διαστρέβλωση ιστορικών γεγονότων και την προπαγάνδα, θεωρώντας τη μάλιστα σεβαστή άποψη. Έτσι δίνουμε βήμα στην προπαγάνδα. Η ανακάλυψη της ιστορικής αλήθειας είναι πάντα ο στόχος, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα δικαιολογήσουμε το ψέμα και τη προπαγάνδα, ιδιαίτερα όταν έχει πέσει φως σε κάποια ιστορικά γεγονότα και μπορούμε να πούμε πως είμαστε πολύ κοντά στην ιστορική αλήθεια.
Το είπε ο Paskmak το λες κι εσύ. Εγώ απορώ πώς βλέπετε τους Έλληνες νικητές σε όλη αυτή την ιστορία. Ήταν οι Έλληνες νικητές της Μικρασιατικής Καταστροφής; Επινόησαν γενοκτονία που δεν υπάρχει; Ωραία αυτά τα τσιτάτα, αλλά δεν σε βλέπω να αναρωτιέσαι πχ αν οι ναζί έκαναν όντως γενοκτονίες Εβραίων ή αθίγγανων. Κι εκεί οι νικητές δεν έγραψαν την ιστορία; Όπου μας αρέσει πετάμε τις ατάκες μας.
Άλλο το να αποδεχτούμε σαν αλήθεια τις απόψεις ενός ναζιστη η ενός κεμαλιστή η να τις θεωρούμε «σεβαστες»(που δεν είναι σε καμία περίπτωση), και άλλο να αφήνουμε τον καθένα να λεει ότι θέλει που είναι επιθυμητό για την διαδικασία ανεύρεσης της αλήθειας, όπως προείπα και παραπανω, αλλά θεωρω ότι αυτο πρέπει να ελέγχεται νομικά, για να μην γίνονται αυτές οι προπαγάνδες «αλήθειες». Οσον φορά την «προσωπική άποψη» εννοούσα αυτο που Εσυ ονομασες οπτική .
Δεν κατάλαβες γιατί είπα το τσιτάτο. Στην περίπτωση της δίκης μας γενοκτονίας, οι Τούρκοι ήταν οι νικητές και αν δεις σε παγκόσμια κλίμακα , η γενοκτονία μας δεν έχει την αντίστοιχη εμβέλεια και αναγνώριση και η τουρκική προπαγάνδα είναι πιο ισχυρή σ αυτο το θέμα. Αυτην την προπαγάνδα , κατάφεραν να υπερνικήσουν οι Αρμένιοι με αποκορύφωμα την αναγνώριση της δίκης τους γενοκτονίας από πολλά κράτη.
Στο παράδειγμα με τους ναζί, μια πιθανή νίκη τους πιθανώς να υποβίβαζε ακομα και να απέκρυπτε το γεγονός (δίκη τους «οπτική») , ενώ στην πραγματικότητα έγινε και ήταν η μαζική δολοφονία αμάχων.
