Δεν μπορώ να ξέρω (ούτε εσύ φαντάζομαι, ούτε κανένας από μας) ποιες ακριβώς είναι οι συνθήκες με τις οποίες διαπραγματευτήκαμε για το όνομα. Μέχρι πού μπορούσαμε να διεκδικήσουμε. Σίγουρα το να μην υπάρχει καθόλου ο όρος Μακεδονία ήταν αδύνατο. Από εκεί και πέρα εγώ είπα τι έπρεπε να γίνει για την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας.
Η ζημιά έγινε με την απάθεια της ελληνικής κυβέρνησης όλα τα προηγούμενα χρόνια όσο γινόταν η μακεδονική προπαγάνδα στα Σκόπια. Ο λαός τους τώρα νομίζει ότι είναι μακεδονικός και το ακόμα χειρότερο είναι ότι το έχουν αποδεχθεί και κορυφαίοι ηγέτες στον κόσμο.
Από εκεί και πέρα, ο Κοτζιάς είπε πολλές φορές ότι στη διπλωματία κάτι δίνεις και κάτι παίρνεις. Υπό αυτή τη λογική, τους δώσαμε εθνικότητα και γλώσσα για να πάρουμε μία υπόσχεση (?) ότι θα σταματήσει ο αλυτρωτισμός στα Σκόπια. Πάνω σε αυτό έχω δύο προβληματισμούς.
Kαι πήραμε και δώσαμε. Κερδίσαμε τον γεωγραφικό προσδιορισμό ''Βόρεια'', που δείχνει ότι η πΓΔΜ συνδέεται γεωγραφικά και μόνο με τη Μακεδονία, όχι ιστορικά. Υπονοείται, επίσης, πως υπάρχει κι άλλη Μακεδονία, η νότια(της Ελλάδας).
Ναι, η εθνικότητα και η γλώσσα θα χαρακτηρίζονται μακεδονικές. Υπάρχει, όμως, ειδική ρήτρα που ξεκαθαρίζει ότι ουδεμία σχέση έχουν οι κάτοικοι της πΓΔΜ και η γλώσσα τους με την αρχαία Μακεδονία και την πολιτιστική της κληρονομιά. Αυτό δε θέλαμε; Τι μας νοιάζει αν ο κάθε ανιστόρητος Σκοπιανός συνεχίσει να θεωρεί τον εαυτό του απόγονο του Φιλίππου; Όλοι οι συνειδητοποιημένοι ξένοι γνωρίζουν πολύ καλά την ιστορική αλήθεια, όπως φαίνεται και στα σχόλια στο youtube πχ, σε σχετικά με το θέμα βίντεο. Εφόσον, λοιπόν, υπάρχει αυτή η ρήτρα στη συμφωνία, και εφόσον η τελευταία φέρει την υπογραφή του Προέδρου της γείτονος(και πιθανότατα και του ίδιου του λαού της, αν τελικά επικυρωθεί η συμφωνία στο δημοψήφισμα) είμαστε τυπικά καλυμμένοι και θα μπορούμε πάντα να παραπέμπουμε στα χαρτιά τον κάθε ανιστόρητο.
Δεσμεύονται, επιπλέον, οι Σκοπιανοί να αφαιρέσουν τις αλυτρωτικές διατυπώσεις από το Σύνταγμά τους και τα σχολικά εγχειρίδια, όπως και να μετονομάσουν τις κρατικές υποδομές που φέρουν αρχαιοελληνικά μακεδονικά ονόματα. Δεν είναι υπόσχεση, είναι δέσμευση. Ειδική επιτροπή θα εξετάζει την πρόοδο της γείτονος στα ζητήματα αυτά, ενώ η Ελλάδα έχει το δικαίωμα να ασκήσει βέτο, αν δει ότι τα συμφωνηθέντα δεν υλοποιούνται.
Πρώτον, το ότι τα Σκόπια θα έμπαιναν σε ΕΕ και Νάτο χάρη σε αλλαγή του ονόματός τους δεν ήταν ήδη ένα μεγάλο αντάλλαγμα που θα τους προσέφερε η Ελλάδα, από τη στιγμή που αυτή ήταν τόσα χρόνια που μπλόκαρε τη διαδικασία; Δεν θα έπρεπε αυτό να χρησιμοποιηθεί ως μοχλός πίεσης προκειμένου να υποχωρήσουν παραπάνω σε ορισμένα ζητήματα;
Το ότι ασκήσαμε βέτο ως προς την ένταξη των Σκοπιανών στην Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ τελικά δε λειτούργησε υπέρ μας, αλλά υπέρ τους. Θεωρήθηκε πρωτοφανές στην ιστορία των διεθνών σχέσεων, η Ελλάδα φάνηκε ο κακός(και ο τρελός) της υπόθεσης και η πΓΔΜ το εκμεταλλεύτηκε, για να παρουσιαστεί ως το θύμα. Τελικά, δε λειτούργησε ως μοχλός πίεσης των Σκοπιανών, αλλά της Ελλάδας. Οι Αμερικάνοι θέλουν να τελειώνει η όλη ονοματολογική υπόθεση(την οποία, ως ρεαλιστές, θεωρούν ανούσια και επιβλαβή), ώστε να μπει επιτέλους η χώρα στο ΝΑΤΟ, κάτι που δε θέλουν οι Ρώσοι. Το ίδιο θέλουν και τα κράτη της Ε.Ε. Επιδιώκουν τη μεγέθυνση της ενιαίας αγοράς, τώρα που την εγκαταλείπει το Ηνωμένο Βασίλειο. Όλα αυτά, σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση, επέτρεψαν στους ξένους να μας ασκήσουν πίεση για την ταχεία λύση του προβλήματος. Τελικά, το βέτο αποδείχτηκε αδυναμία, όχι διπλωματικό όπλο.
Δεύτερον, εφόσον το να δεχθούν οι Σκοπιανοί το όνομα "Σλαβομακεδονία" κινείται στο χώρο της ουτοπίας, το ίδιο θα ισχύει στο να παραδεχθούν ότι δεν έχουν σχέση με την αρχαία Μακεδονία και να περιοριστεί ο αλυτρωτισμός τους. Υποτίθεται ότι συμφώνησαν στο να γίνουν αλλαγές στα βιβλία κτλ. Πιστεύει κανείς όντως ότι κάτι τέτοιο θα ισχύσει; Εγώ είδα μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ο πρωθυπουργός τους να συμπεριφέρεται ακριβώς όπως πριν, να πετά ατάκες για τη Μακεδονία κτλ. Θα μου πεις είναι κόλπα για να πείσει τους πολίτες να ψηφίσουν υπέρ. Θα συμφωνήσω αλλά ποιος μου εγγυάται ότι δεν θα κρατήσει την ίδια (ή και χειρότερη) στάση μετά την επικύρωση της συμφωνίας; Ποιος εγγυάται ότι αυτές οι αλλαγές σε βιβλία και η εξάλειψη των αλυτρωτικών τάσεων θα ισχύσουν, από τη στιγμή που υπάρχει ένας τόσο φανατισμένος λαός; Και αν όντως γίνουν, ποιος εγγυάται ότι θα είναι στην κατεύθυνση και τον βαθμό που επιθυμούμε; Επίσης κι άλλοι κορυφαίοι ηγέτες συνεχίζουν να αποκαλούν τη χώρα Μακεδονία μετά την υπογραφή της συμφωνίας.
Επίσης, είχα δει κι αυτό.
Δεν ξέρω αν μπορούσαμε πρακτικά να διεκδικήσουμε κάτι καλύτερο, μιας και δεν είμαι διπλωμάτης. Ωστόσο μου φαίνεται ότι η αυτή η συμφωνία εξακολουθεί να αφήνει πολλά πράγματα στον αέρα κι αυτά αύριο μεθαύριο μπορεί να τα βρούμε μπροστά μας. Και σίγουρα όχι για καλό.
Στη συμφωνία παραδέχονται ότι δεν έχουν σχέση με την αρχαία Μακεδονία. Το ότι δεν δέχονται το ''Σλαβομακεδονία'' είναι λογικό. Προτιμούν να υπάρχει μια ρήτρα σε ψιλά γράμματα, παρά στο συνταγματικό τους όνομα. Κανένας Σκοπιανός δε θα συμφωνούσε στο ''Σλαβομακεδονία''. Πολλοί όμως αγνοούν τώρα την ύπαρξη της ρήτρας αυτής και, επομένως, είναι πιο δεκτικοί στο να ψηφίσουν υπέρ της συμφωνίας. Έπειτα, δεν είναι όλοι οι Σκοπιανοί Σλάβοι. Το 25% είναι Αλβανοί, έχουν δικό τους κόμμα στο Κοινοβούλιο και φυσικά απορρίπτουν το ''Σλαβομακεδονία''.
Οι αλλαγές στα βιβλία κλπ θα γίνουν. Διαφορετικά, δε θα προχωρήσει η εφαρμογή της συμφωνίας. Το θέμα του εθνικισμού είναι άλλο. Μια χώρα δίχως μέλλον και δίχως αξιόλογο παρόν θα στραφεί εξ ανάγκης στο παρελθόν. Τα παλιά τους μεγαλεία είναι η μόνη τους παρηγοριά και καμιά συφωνία δεν πρόκειται να εξαλείψει το φανατισμό τους. Εμείς χρειάστηκε να βιώσουμε τη μεγαλύτερη εθνική τραγωδία(Μικρασιατική Καταστροφή) από την εποχή της άλωσης της Κωνσταντινούπολης, για να εγκαταλείψουμε τη Μεγάλη Ιδέα. Και ακόμα και τώρα υπάρχουν κύκλοι που την απηχούν. Οπότε, όχι, ο αλυτρωτισμός δε θα εξαλειφθεί, αλλά τουλάχιστον θα μειωθεί(με λιγότερο εθνοκεντρικά σχολικά βιβλία και με την ενσωμάτωση στην ευρωπαϊκή οικογένεια). Αλλά και πάλι, είναι δυνατόν να φοβόμαστε ένα κρατίδιο των 2 εκ., με ισχνή οικονομία και ασήμαντο στρατό; Και το οποίο κρατίδιο ψάχνουν όλοι οι γείτονές του την αφορμή να του κατασπαράξουν τα εδάφη;
Η συμφωνία δεν είναι πανάκεια, είναι ωστόσο η καλύτερη δυνατή που μπορεί να υπάρξει τη δεδομένη στιγμή. Δε θα ξαναβρεθεί τόσο διαλλακτική σκοπιανή κυβέρνηση. Και καλύτερα να κλείσει το ζήτημα σύντομα. Η ένταξη των Σκοπίων στην Ε.Ε. θα διευκολύνει τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ μας και θα αποφέρει περαιτέρω οικονομικά κέρδη.