Πολλές φορές διαμαρτυρόμαστε για το επίπεδο της μη-δημοκρατίας των πολιτικών που μας κυβερνάνε. Ως επί το πλείστον, κάθε χρόνο βλέπουμε να περνάνε νόμοι ή και αλλαγές στο Σύνταγμα αντίθετα με την κοινή γνώμη. Στη σημερινή μνημονιακή εποχή, αξίζει να εξετάσουμε ένα άλλο πολίτευμα, την Άμεση Δημοκρατία της Ελβετικής Συνομοσπονδίας.
Περιληπτικά, η
Ελβετία είναι μία ομοσπονδιακή χώρα, η οποία υποδιαιρείται σε
26 ημιαυτόνομα καντόνια , τα οποία απολαμβάνουν ένα μεγάλο βαθμό ελευθερίας στο πώς θα διαμορφώνουν την πολιτική τους. Κάθε καντόνι υποδιαιρείται σε δήμους, οι οποίοι με την σειρά τους έχουν την δικιά τους αυτονομία σε ποικίλα θέματα.
Στη συνέχεια ακολουθεί ένα video στα Αγγλικά, μαζί με μία ελεύθερη μετάφραση στα Ελληνικά. Διορθώσεις είναι ευπρόσδεκτες.
Ποια είναι η γνώμη σας για ένα τέτοιο πολιτικό σύστημα; Πιστεύετε ότι θα ταίριαζε στα Ελληνικά δεδομένα ή θα επιβράδυνε τον ήδη αργό κρατικό μηχανισμό;
VIDEO
Το κλειδί που κάνει την Ελβετία διαφορετική είναι η άμεση δημοκρατία, καθώς αρκετά συχνά γίνονται δημοψηφίσματα, τόσο σε τοπικό όσο και σε εθνικό επίπεδο για ποικίλα θέματα που αφορούν την χώρα. Οι πολίτες μπορούν να αποφασίσουν αν θα χτιστεί ένα νέο σχολείο, αν δεν θα πρέπει να περάσει κάποιος νόμος ή και αν θα εγκριθεί κάποια αλλαγή στο Σύνταγμα.
Σε μία χώρα με άμεση δημοκρατία, ο λαός μπορεί να συμμετέχει άμεσα στην πολιτική. Όλοι μπορούν να βοηθήσουν στην οργάνωση της χώρας, των καντονιών και των δήμων.
Μία από τις παλαιότερες εκφάνσεις της άμεσης δημοκρατίας είναι το αποκαλούμενο "
Landsgemeinde " {σ.σ. Εκκλησία του Δήμου}. Το
Appenzell Innerrhoden και το
Glarus είναι τα δύο τελευταία καντόνια όπου οι κάτοικοι που έχουν δικαίωμα ψήφου συγκεντρώνονται κάθε άνοιξη σε ανοιχτό χώρο για να αποφασίσουν για τους νόμους και τις δαπάνες τους.
Σε όλη την Ελβετία, οι πολίτες ψηφίζουν κατά μέσο όρο τέσσερις (4) φορές τον χρόνο σε ποικίλα θέματα που αφορούν τον δήμο τους, το καντόνι τους, αλλά και όλη την χώρα. Για παράδειγμα, μπορούν να ψηφίσουν αν θα χτιστεί ένα νέο σχολείο στο χωριό τους, ή πώς το Καντόνι τους θα παράγει ηλεκτρική ενέργεια, ή αλλαγές στο εθνικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα.
Επιπροσθέτως, κάθε τέσσερα χρόνια οι πολίτες εκλέγουν τα 246 μέλη της Εθνικής Βουλής, η οποία αποτελείται από δύο τμήματα: την
Βουλή των Αντιπροσώπων (200 μέλη) που εκπροσωπεί τον λαό και την
Γερουσία (46 μέλη) που εκπροσωπεί τα Καντόνια. Αυτό το σύστημα παρέχει στα αραιοκατοικημένα Καντόνια μεγαλύτερη πολιτική ισχύ. Η Βουλή θεσπίζει νόμους και εκλέγει την
εθνική κυβέρνηση , η οποία αποτελείται από 7 μέλη από διάφορα κόμματα.
Οι πολίτες μπορούν να ανατρέψουν νόμους που προτείνει η Βουλή, διενεργώντας δημοψήφισμα. Αν καταφέρουν να συγκεντρώσουν 50,000 υπογραφές εντός 100 ημερών, ο νόμος θα πρέπει να ψηφιστεί από τον λαό. Τα
λαϊκά κινήματα επιτρέπουν στους πολίτες να εισάγουν αλλαγές στο Ελβετικό Σύνταγμα. Για να προωθηθεί ένα κίνημα σε επίπεδο δημοψηφίσματος, θα πρέπει να συγκεντρωθούν 100,000 υπογραφές εντός 18 μηνών.
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα αυτού του συστήματος; Το βασικό πλεονέκτημα είναι ότι δίνει στους Ελβετούς πολίτες μεγάλη ισχύ στην λήψη αποφάσεων. Έτσι, μπορούν πολλές φορές τον χρόνο να λαμβάνουν σημαντικές αποφάσεις, όχι μόνο στο ποιος κυβερνά την χώρα αλλά και σε απτές προτάσεις. Ένα απ' τα βασικά μειονεκτήματα είναι πως η διαδικασία λήψης αποφάσεων γίνεται πιο αργή και συμπεριλαμβάνει πολλά επίπεδα σε αυτήν: την βουλή, τις διοικήσεις, την κυβέρνηση, ομάδες συμφερόντων, αλλά και τον λαό, με αποτέλεσμα να μην είναι εμφανές στο τέλος ποιος είναι υπεύθυνος.
Κάποιοι επικρίνουν το σύστημα γιατί επιτρέπει στους πολίτες να δέχονται ζητήματα τα οποία συγκρούονται με το Σύνταγμα ή με διεθνείς συστάσεις. Τα επόμενα δύο παραδείγματα προσφάτων δημοψηφισμάτων πόλωσαν τους πολίτες της Ελβετίας και του εξωτερικού.
Τον Νοέμβριο του 2009, ένα λαϊκό κίνημα για την απαγόρευση των μινεράδων στην Ελβετία έγινε δεκτό από το 58% των ψηφοφόρων, παρά τις ξεκάθαρες συστάσεις τόσο της Βουλής όσο και της Κυβέρνησης ότι θα απορριπτόταν.
Ένα χρόνο αργότερα, ένα λαϊκό κίνημα για την απέλαση των αλλοδαπών εγκληματιών έγινε δεκτό με πλειοψηφία 53%.
Κατά συνέπεια, η απαγόρευση των μινεράδων και ο νόμος της απέλασης προστέθηκαν στο Ελβετικό Σύνταγμα. Είναι ευθύνη της Βουλής να προσαρμόζει τους νόμους ώστε να συμφωνούν με διεθνείς νόμους και συστάσεις. Έχουν εκφραστεί διάφορες απόψεις σχετικά με το κατά πόσον αυτό είναι εφικτό, ανάλογα με τις πολιτικές πεποιθήσεις του κόσμου.
Πόσο καλά δουλεύει δημοκρατία στην Ελβετία; Λαμβάνοντας υπ' όψιν τις ποικίλλες δυνατότητες για πολιτική εκπροσώπηση σε αυτή τη χώρα, θα μπορούσε να υπάρξει ένα πιο δημοκρατικό σύστημα; Στις αρχές του 2011, πολιτικοί αναλυτές του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης αλλά και το ερευνητικό κέντρο κοινωνικών επιστημών στο Βερολίνο της Γερμανίας ανέπτυξαν ένα δημοκρατικό βαρόμετρο για 30 χώρες. Προς έκπληξη, η Ελβετία κατετάχθη μόλις 14η. Η μελέτη είναι αμφιλεγόμενη, ωστόσο εξετάζει και άλλα κριτήρια που ορίζουν την δημοκρατία, πέρα από την ενεργή συμμετοχή στις πολιτικές διαδικασίες.
Στην Ελβετία παρατηρούνται ελλείψεις, για παράδειγμα η έλλειψη Συνταγματικού Δικαστηρίου, η επιχορήγηση των κομμάτων, η οποία δεν είναι διαφανής αλλά και η ασθενής συμμετοχή σε δημόσιες ψηφοφορίες και εκλογές. Κατά μέσο όρο, μόνο δύο (2) στους πέντε ψηφοφόρους εξασκούν τα πολιτικά τους δικαιώματα.
Παρά τις ορισμένες ελλείψεις, η άμεση δημοκρατία της Ελβετίας είναι μοναδική. Η Ελβετία είναι η μοναδική χώρα με άμεση δημοκρατία. [...]
Μαζί με το Ομοσπονδιακό Σύστημα και την ουδετερότητα, η άμεση δημοκρατία αποτελεί τμήμα της Ελβετικής Εθνικής Ταυτότητας. Πόσο μάλλον, που το ιδιαίτερο αυτό πολιτικό σύστημα, συμβάλλει στην ενότητα διαφορετικών γλωσσών, θρησκειών και πολιτισμών στην Ελβετία.
