Γιατί με παραπέμπεις σε σελίδες επί σελίδων που δεν αφορούν το παρόν και το θέμα; Σε ρωτάω κάτι πολύ πρακτικό. Είσαι ο Κυριάκος Μητσοτάκης και στις 28/3/2020 ο Ερντογάν ανακοινώνει ότι θα αφήσει 3.7 εκατομμύρια μετανάστες να περάσουν τα σύνορα παραβιάζοντας την δήλωση ΕΕ-Τουρκίας. Τι κάνεις;
Μέσα σε αυτές τις σελίδες είναι αρκετές προτάσεις για την ευρύτερη διαχείριση του προσφυγικού, των οποίων μέρος οφείλει να είναι και κάθε αντίδραση σε μια ειδική περίσταση. Τέλος πάντων, ας πιάσουμε και τα "φλέγοντα". Αρχικά, στην τρέχουσα κατάσταση θεωρώ εσφαλμένη την απόφαση του ΚΥΣΕΑ να ανασταλλεί η εξέταση αιτήσεων ασύλου - έχει αναλυθεί παραπάνω - καθώς, μόνο πρόβλημα μας δημιουργεί. Όπως, εν συνόλω, και την άνευρη αντίδραση Μητσοτάκη στην υπόθεση.
Να τα πιάσουμε με τη σειρά. Τα ελληνικά σύνορα είναι σύνορα της Ευρώπης και πρέπει να φυλαχθούν, το έχουμε εμπεδώσει αυτό. Ωστόσο, ο μοχλός πίεσης που χρησιμοποιεί ο Ερντογάν είναι ανθρώπινες ψυχές - το αν ισχύουν οι φήμες ότι είναι "ποινικοί" ας το αφήσουμε στην άκρη αφού δεν είναι μόνο τα τουρκικά ΜΜΕ που διασπείρουν ψευδείς ειδήσεις. Ενισχύσαμε την περιφρούρηση των συνόρων. Δεκτό, μιας και είτε θέλαμε να εμποδίσουμε εξ ολοκλήρου την εισροή είτε απλώς να επιβάλλουμε μία λελογισμένη ροή προσφύγων, θα έπρεπε κάπως να είναι παρόν το κράτος στα σύνορα. Από εκεί και πέρα, το γαϊτανάκι που έχει στηθεί με τον "υβριδικό" πόλεμο και όλα αυτά, απλώς εξυπηρετεί στο να ικανοποιήσει ένα μεγάλο μέρος το εγχώριου ακροατηρίου.
Από εκεί και πέρα, έχουμε αρκετά ευρεία δυνατότητα πίεσης σε διπλωματικό επίπεδο. Κατά πρώτον, η Γαλλία έχει ξεκάθαρη θέση υπέρ μας - λόγω Τοτάλ κ.λπ. - την οποία και επιδεικνύει - μιας και ο Μακρόν προσπαθεί διακαώς να κερδίσει το κεντροδεξιό και δεξιό ακροατήριο της χώρας του λόγω της μεγάλης δημοτικότητας της Λεπέν - που φάνηκε ξεκάθαρα στα αποτελέσματα των ευρωεκλογών. Επόμενο σημείο υπέρ μας είναι ότι έχουμε τον Σχοινά σε άμεσα σχετική θέση - πράγμα που αξιοποιήθηκε για να γίνει αυτή η επίσκεψη και η βόλτα πάνω από τα σύνορα, αλλά σίγουρα μπορούμε και καλύτερα - καθώς και ότι η φον ντερ Λάιεν προέρχεται και εκπροσωπεί έναν ιδεολογικά συγγενή χώρο με αυτόν της ΝΔ. Μην ξεχνάμε, όμως, ότι εξελέγη στη θέση της με στήριξη ευρύτερη από αυτή του ΕΛΚ, πράγμα που βάζει στο κάδρο τον Τσίπρα. Ο ίδιος δήλωσε σήμερα ότι "η ΝΔ είναι τυχερή που έχει απέναντί της μία υπεύθυνη αντιπολίτευση". Όπως ο Μητσοτάκης έφερε τον ΣΥΡΙΖΑ σε θέση να πρέπει να υπερασπιστέι την προοδευτική του ταυτότητα με την επιλογή Σακελλαροπούλου, έτσι θα μπορούσε - σύμφωνα και με τη ρητορική της αναζήτησης συναινέσεων στη βουλή - να ζητήσει στήριξη και επιπλέον πίεση προς την κομισσιόν. Ακόμα καλύτερα, θα μπορούσε να ζητήσει στήριξη σε μέτρα διαχείρισης λελογισμένων ροών προσφύγων από τον Έβρο - π.χ. είσοδος μόνο σε οικογένειες κ.λπ..
Από τα παραπάνω, είναι σαφές ότι έχουμε επιλογές σε διπλωματικό επίπεδο πέρα από το να κλείσουμε τα σύνορα και να υιοθετήσουμε την ρητορική της προεδρεύουσας Κροατίας. Αρχικά, ας αναγνωρίσουμε - πέρα από το συναισθηματικό κόστος - ότι από τη στιγμή που έγινε το "statement" και η Τουρκία πίεσε με τους πρόσφυγες στα σύνορα, σίγουρα δε θα βγει μόνο ζημιωμένη από αυτήν την κατάσταση. Το ζήτημα είναι, τι όφελος θα της δώσουμε. Με πίεση από την ΕΕ - με ή χωρίς τη Μέρκελ - το πιο εύλογο σενάριο είναι περαιτέρω χρηματοδότηση, πιο ευρεία από την προηγούμενη, με υποχρέωση, όμως, να εξετάζονται και στη γείτονα αιτήσεις ασύλου - άλλωστε, διαχειριζόμαστε το 11% των αιτήσεων που φτάνουν στην ΕΕ μόνοι μας, δυσανάλογο από σκοπιάς ΑΕΠ σε σχέση με τα άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Εναλλακτικό στο να παραδώσουμε τη διαχείριση αιτήσεων ασύλου στην αναξιόπιστη γείτονα - όχι ότι τα έχουμε καταφέρει καλύτερα, αλλά πιο πιθανό το βρίσκω να τα πάμε καλά εμείς παρά εκείνοι σε αυτό το ζήτημα - είναι να διευθετήσουμε τις ροές και να μοιράσουμε τους πρόσφυγες εντός ΕΕ με την Τουρκία στο παιχνίδι. Η Τουρκία, εκ των πραγμάτων, δε γίνεται να κρατά 3,7 εκ, ανθρώπους για πολύ ακόμα. Όχι μόνο γιαι η οικονομία της καταρέει, αλλά και γιατί υπάρχει ένα τεράστιο ανθρωπιστικό κόστος και, γιατί, όπως βλέπουμε, είναι ένα ακόμα όπλο στα χέρια του Ερντογάν. Είναι επομένως, αναγκαίο, οι περισσότεροι από αυτούς να φύγουν από εκεί. Αυτό, από μόνο του, δίνει στον Ερντογάν το αφήγημα που θέλει για να δείξει ότι έχει τον έλεγχο και ότι δεν είναι όλα χαμένα στο εσωτερικό του - άλλωστε, οι ήττες στο Ιντλίμπ και οι νεκροί φαντάροι έχουν αποτελέσει αναμφίβολα πλήγμα για τον ίδιο στο εσωτερικό του. Οπότε, ίσως αυτό και μόνο - η άμεση αλλά ελεγχόμενη αποσυμφόρηση της Τουκρίας - να αποτελεί αρκετό αντίβαρο για τον Ερντογάν, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.
Η κατανομή προσφύγων στην Ευρώπη, βέβαια, δημιουργεί προβλήματα σε διάφορα κράτη-μέλη της ΕΕ. Εδώ, είμαστε σε καλύτερη κατάσταση από ότι τα προηγούμενα χρόνια. Η Γαλλία, όπως είπαμε, μας χρειάζεται και μέρος του Ευρωπαϊκού βορρά - π.χ. Σουηδία - έχει ήδη υποστηρίξει αρκετά και συντάσσεται με την κατανομή προσφύγων και σε άλλες χώρες της ΕΕ. Μπορούμε να πιέσουμε, ακριβώς όπως η Ισπανία κατάφερε να έχει μία απόφαση - κατόπιν, μάλιστα, έφεσης - κόντρα σε κάθε σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Προφανώς, δε θα καταφέρουμε να δεχτούν όλα τα μέλη της ΕΕ αυτό που θα τους αναλογούσε, αλλά η πίεση σίγουρα θα φέρει αποτελέσματα.
