Άλλο το ένα βέβαια άλλο το άλλο. Η νίκη της Τουρκίας συνοδεύεται από γενοκτονίες σε βάρος άμαχων πληθυσμών που ήτο και πρώτοι ιστορικώς στις περιοχές αυτές.
Για την Τουρκία το 1821 δεν παίζει μεγάλο ρόλο καθώς ούτε η ίδια βλέπει με καλό μάτι το Οθωμανικό παρελθόν της. Προτιμάει την Κεμαλική Τουρκική Δημοκρατία. Αυτές οι κινήσεις καλής θελήσεως από μεριάς τους δυστυχώς επισκιάζονται από απειλές για το θα έρθουμε μία νύκτα, φωτογραφίες κυβερνητικών αξιωματούχων με χάρτες της Μεγάλης Τουρκίας που δείχνουν Θράκη και Ανατολικό Αιγαίο στα τουρκικά χρώματα κ.λπ. Ελληνοτουρκική φιλία δεν μπορεί να υπάρξει όσο και η Τουρκία δεν συνεργάζεται για την επίτευξή της.
Εντάξει, η αναφορά μου στις "ευχές" είχε χαρακτήρα αστείου. Είναι από αυτά τα "ωραία" που σκέφτεται κατά καιρούς ο ευφάνταστος Ταγίπ.
Τώρα, για τα υπόλοιπα που αναφέρεις, θα μου επιτρέψεις να διαφωνήσω κάθετα. Εκτιμώ πως έχει πάψει να ισχύει αυτό, πολλά χρόνια τώρα.
Από την εποχή που ήταν κιόλας δήμαρχος ο Ερντογάν είχε δείξει τις προθέσεις του σχετικά με το κοσμικό κράτος του Κεμάλ. Και όσο ανέβαινε στην "ιεραρχία" τόσο έκανε περισσότερο ξεκάθαρο πως ονειρευόταν ένα νεοθωμανικό κράτος που θα έχει επίκεντρο την θρησκεία. Ο Κεμάλ ήθελε την Τουρκία στην Δύση και ο Ταγίπ ήθελε όχι μόνο να την πάει περισσότερο "ανατολικά", αλλά να δημιουργήσει μια μουσουλμανική συμμαχία στην οποία θα είχε ηγετικό ρόλο. Καμία απολύτως σχέση λοιπόν με την "Κεμαλική τουρκική δημοκρατία" από πλευράς φιλοδοξίας.
Για να το πετύχει αυτό, ξεκίνησε με μικρά, αλλά "χειρουργικά" βήματα. Αναβάθμισε την επιρροή των θρησκευτικών κεφαλών (που είχε υπό τον έλεγχό του), υποβάθμιζε σταδιακά την πολιτική πολυφωνία, προσπάθησε να αναδείξει τα μεγάλα ιστορικά πρόσωπα της οθωμανικής αυτοκρατορίας (έδωσε τα ονόματα τους σε κάθε επίτευγμα, άλλαξε τα σχολικά βιβλία κλπ κλπ) για να υποβαθμίσει την λατρεία των τούρκων προς τον Κεμάλ (και πριν από την οικονομική κρίση, αυτή του η κρυφή εμμονή ήταν ο κύριος λόγος δυσαρέσκειας των τούρκων προς το πρόσωπό του) και προσπάθησε να επαναφέρει πράγματα που
ο ίδιος ο Κεμάλ είχε καταργήσει ή οριοθετήσει. Για παράδειγμα την μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, η την διδασκαλία και της αραβικής γραφής (για την οποία προσπαθεί ακόμη) που αν τα αναλύσει κάποιος διεξοδικά, θα καταλήξει στο συμπέρασμα πως δεν είναι για να προκαλέσει τον Δυτικό κόσμο, αλλά το κάνει για να σταθεί στην ιστορία ψηλότερα από την θέση του Κεμάλ. Και αυτή είναι η εμμονική του φιλοδοξία.
(Δεν χρειάζεται να σου μεταφράσω την παρουσίαση, η εικόνα τα λέει όλα)
Και για να το κάνει αυτό πιο εμφανές έδωσε τον χαρακτήρα υπερπαραγωγής σε κάθε εορτασμό που αφορά στην οθωμανική αυτοκρατορία, έφτιαξε παλάτι χιλίων δωματίων που ξεπερνάει σε χλιδή και το Ντολμά Μπαχτσέ και προσπάθησε να πείσει τον πλανήτη πως η Τουρκία μπορεί να είναι υπερδύναμη αποκλειστικά με τις δικές τις δυνάμεις, οπότε δεν την χρειάζεται και ιδιαίτερα την δύση. Μάλλον η δύση την έχει ανάγκη, αλλά δεν το έχει καταλάβει ακόμη.
Οπότε, όχι μόνο
η σημερινή Τουρκία σε πολιτικό επίπεδο βλέπει με πολύ καλό μάτι το Οθωμανικό της παρελθόν, αλλά είναι και ονείρωξη του ηγέτη της ένα οθωμανικό μέλλον, ένα νεο-σουλτανάτο που θα συγκαταλέγεται στις υπερδυνάμεις, με την θρησκεία να κρατάει τυφλά δεμένους στο όραμά του όλους τους μουσουλμανικούς λαούς. Σε όλο αυτό, για τον Κεμάλ και ότι εκπροσωπούσε, δεν έχει κρατήσει κάποια θέση. Δεν μπορεί να μοιραστεί με μια ανάμνηση αυτό που ονειρεύεται.
Μην πας μακριά, ακόμη και στη δική μας επταετία έγιναν ουκ ολίγες προσπάθειες να οδηγήσουν τον κόσμο στο "ένδοξο παρελθόν" και να κάνουμε skip στην εποχή μετά τον Μεταξά και τον εμφύλιο μέχρι την 21 Απριλίου του 1967. Έχουν αφήσει εποχή οι εορτασμοί στο παναθηναϊκό στάδιο με τις χλαμύδες και τα ακόντια, αλλά φυσικά και οι αμέτρητες ταινίες του Τζέημς Πάρις που βλέπουμε ακόμη και σήμερα για το έπος του 21 και του 40.
Τώρα, για την Ελληνοτουρκική φιλία που αναφέρεις. Επίτρεψε μου να πω δυο πράγματα.
Ναι, σε πολιτικό επίπεδο δεν νομίζω πως μπορεί να υπάρξει. Όχι μόνο γιατί είναι κακούλης ο Ερντογάν, αλλά γιατί με το αφήγημα που έχει τα τελευταία χρόνια έχει παρασύρει ολόκληρη την πολιτική σκηνή και όσο καλός και αν είναι στις κωλοτούμπες είναι αδύνατο να το ανατρέψει όλο αυτό. Το μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού, αυτό που "βγάζει τις κυβερνήσεις" έχει ποτιστεί με αυτές τις ιδέες και έχει εθιστεί στην "παραμύθα" αυτή. Δεν νομίζω πως κάποιος πολιτικός με διαφορετική ατζέντα θα μπορούσε να βρεθεί στο τιμόνι της Τουρκίας.
Σε κοινωνικό επίπεδο και ιδίως στην δυτική πλευρά της, νομίζω πως είναι εντελώς διαφορετικά τα πράγματα και είμαι σε θέση να το καταθέσω από πρώτο χέρι καθώς δυο δεκαετίες τώρα δραστηριοποιούμαι εκεί και συναναστρέφομαι με ανθρώπους πέραν από τους απασχολούμενους με τον τουρισμό. Και δε μιλάμε για φιλικές στα πλαίσια επαγγελματικής επαφής σχέσεις, αλλά για την καθημερινότητα.
Και μη φανταστείς πως μου ήταν εύκολο αυτό αρχικά, καθώς η πρώτη "επαφή" που είχα με την Τουρκία δεν θα έλεγες πως ήταν και η πιο ευχάριστη εμπειρία. Ξεκίνησε με τις χειρότερες δυνατές συνθήκες.
Παρ όλα αυτά όμως, το μεγαλύτερο σοκ που έπαθα ήταν όταν έβλεπα μέρα με την μέρα να καταρρέει το αφήγημα με το οποίο μεγάλωσα (και όχι μόνο εγώ), του "τούρκος καλός, μόνο νεκρός". Και κατά πως είπαμε και με τους μετανάστες του Έβρου, Τι θα απογίνουμε χωρίς βαρβάρους; Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις.
Φυσικά και δεν θα ισχυριστώ πως αν "πατηθούν τα κουμπιά" η βούληση του υγιώς σκεπτόμενου λαού τους θα εμποδίσει το κακό. Και εμείς και αυτοί θα κάνουμε αυτό που θα πρέπει να κάνουμε.
Είναι μεγάλο πράγμα όμως να φτάσεις σε ένα σημείο που να μπορείς να βλέπεις την ιστορία "γυμνή" και "αφτιασίδωτη". Νιώθεις απελευθερωμένος. Και αυτό στέκει πάνω και από το περήφανος, στο λέω εντίμως.
