Έχω πάρα πολλές αναφερθεί στα αρνητικά του σύγχρονου κόσμου. Ένα εκ των βασικότερων αρνητικών είναι η επικράτηση του θετικιστικού τρόπου σκέψης που συνεπάγεται άκρατο υλισμό και η ταυτόχρονη αποκοπή του υπερβατικού στοιχείου. Ο σύγχρονος κόσμος, τουλάχιστον στη Δύση, έχει «απομαγευτεί.» Πολύ μεγάλο ποσοστό δεν πιστεύει στην ύπαρξη ενός Θεού, μίας ανώτερης τέλος πάντων νοημοσύνης, έχοντας μπλεχτεί στα δίχτυα της τυχαιότητας. Φυσικά αυτό επέφερε τεράστιες αλλαγές στη συλλογική συνείδηση, στον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα. Και ο τρόπος που βλέπουμε τα πράγματα, επηρεάζει τα ίδια τα πράγματα. Η σχέση μας με τον κόσμο δεν είναι μονόπλευρη, αλλά αμφίδρομη. Δεν επηρεάζει μόνον ο κόσμος εμάς, αλλά και εμείς τον κόσμο. Θεωρώ και διατείνομαι ότι η οπτική μας, ειδικά όταν είναι μαζική, μορφοποιεί τον ίδιο τον κόσμο.
Κάπου εδώ, όμως, θέλω να μιλήσω για το κορυφαίο μεταφυσικό ζήτημα μετά το ερώτημα της ύπαρξης του Θεού. Αυτό δεν είναι άλλο από το τι συμβαίνει μετά τον θάνατό μας. Είναι τόσο μεγάλης σημασίας, γιατί αφενός η πίστη ή μη περί μεταθανάτιας ύπαρξης καθορίζει σε τεράστιο βαθμό τη ζωή μας, αφετέρου γιατί είναι και πρακτικό το ζήτημα: Τι θα κάνουμε, όταν έρθει αυτή η ώρα; Στο συγκεκριμένο κείμενο θα θεωρήσω δεδομένη τη συνέχεια της ύπαρξής μας, ώστε να γίνει συζήτηση περί αυτού.
Όλες οι θρησκείες πιστεύουν σε μία συνέχεια. Χονδρικά, οι αβρααμικές (Χριστιανισμός, Ιουδαϊσμός, Μουσουλμανισμός) πρεσβεύουν ότι υπάρχει μία ψυχή, η οποία ζει μία ζωή και πάνω κάτω κρίνεται για αυτή. Αντίθετα, οι ανατολικές θρησκείες (Βουδισμός, Ινδουϊσμός, Ταοϊσμός) πιστεύουν στον νόμο του Κάρμα, την αιώνια επαναγέννηση. Ουσιαστικά, επειδή ο πολύς κόσμος δεν γνωρίζει, το Κάρμα είναι αρνητική έννοια. Αποτελεί την ενσάρκωση, ξανά και ξανά, αναρίθμητες φορές στην ύπαρξη του ανθρώπου και η λύτρωση για τον άνθρωπο είναι να σπάσει αυτά τα δεσμά, να φωτιστεί και να μην ξαναενσαρκωθεί, αφού ενωθεί με το όλον. Να γίνει, δηλαδή, Βούδας.
Αυτά, προφανώς, ακούγονται αιρετικά, ειδικά από έναν Χριστιανό σαν κι εμένα. Όμως, αν δούμε προσεκτικά τον Λόγο του Ιησού, δεν μπορούμε να πούμε με ακρίβεια ότι αποκλείει την μετενσάρκωση. Η ψυχή στον Χριστιανισμό είναι αθάνατη και αιώνια. Άρα, δεν έχει τέλος, όμως δεν έχει ούτε αρχή. Που είναι, λοιπόν, η ψυχή πριν τη γέννηση; Γνωρίζω ότι έχουν ειπωθεί αρκετά περί αυτού από Άγιους Πατέρες, παρόλα αυτά, να με συγχωρέσει ο Θεός, πιστεύω πως έκαναν λάθος και μπλεχτήκαμε σε μία πλάνη. Πιστεύω πως υπάρχει όντως η αιώνια επαναγέννηση. Αυτό εξηγεί πάρα πολλά, όπως, για παράδειγμα, γιατί γεννιούνται άνθρωποι που υποφέρουν στη ζωή τους τόσο άδικα. Δεν είναι τύχη, είναι κάτι άλλο.
Επίσης, πέρα από τους Ανατολικούς, για τη μετενσάρκωση μίλησαν πολλοί μεγάλοι φιλόσοφοι. Ο Πλάτωνας πίστευε ότι οι ψυχές ξαναγεννιούνται και πριν το κάνουν, πίνουν από το νερό της λήθης, ώστε να μην θυμούνται τίποτα περί αυτού. Ο Σωκράτης έλεγε ότι η γνώση, η συλλογική γνώση της ανθρωπότητας βρίσκεται εντυπωμένη μέσα μας και η μάθηση δεν είναι τίποτα άλλο από το να θυμόμαστε αυτά που ξέρουμε ήδη. Ο Γιουνγκ, ο πατέρας της αναλυτικής ψυχολογίας, πίστευε στην ύπαρξη του συλλογικού ασυνείδητου, περιγράφοντάς το περίπου όπως ο Σωκράτης. Η Θιβετιανή βίβλος των Νεκρών, τέλος, έλεγε πως, ο άνθρωπος, μετά τον θάνατό του, τριγυρνά για κάτι πάνω από σαράντα μέρες στον κόσμο (οι σαράντα μέρες βρίσκονται σχεδόν σε όλες τις μυθολογίες/θρησκείες) και στο τέλος τον τραβάει ένα φως. Το φως αυτό είναι το μαιευτήριο, ο τόπος τέλος πάντων που ξαναγεννιέται. Σύμφωνα βέβαια με αυτούς, αυτή είναι η παγίδα. Η αιώνια φυλάκισή μας στον κόσμο της ύλης και η αέναη επιστροφή μας σε αυτή...
Τι πιστεύετε;
