Δεχόμενοι τους “ειδικούς” και τον τρόπο ερμηνείας της τέχνη -για κάθε έργο τέχνης-, τότε απλά θα παπαγαλίζουμε υιοθετώντας τον ένα ή άλλο τρόπος σκέψης.
Σε μια έκθεση μοντέρνας τέχνης ο εκεί υπεύθυνος μου είπε κοντολογίς πως μπορεί να μου εξηγήσει καλύτερα από τον δημιουργό των έργων το νόημά που σε αυτά υπάρχουν...!
Πως πρέπει να βλέπουμε τελικά την Τέχνη;
Ως Τέχνη, ή όπως θέλουν οι διάφοροι της κουλτούρας ως τέχνη για την τέχνη; Αλήθεια ο άνθρωπος τι ρόλο κρατά σε αυτή την περίπτωση;
Υπάρχει όμως μια σωστή βάση απ' όπου μπορούμε να τα δούμε όλα. Μια αφετηρία απ' όπου θα βρούμε τα μέτρα και τα σταθμά, τα ζύγια με άλλα λόγια.
Είναι το σώμα μας.
Πριν αναφερθώ για την τέχνη σε σχέση με εμάς και το σώμα μας, θα πως δυο λόγια για τον τρόπο που έμαθα να το συγκρίνω και με πιο γενικά “προβλήματα” και προβληματισμούς που είχα στην εφηβική μου ηλικία.
Στις γενιές του 50-70, οι περισσότεροι φοιτητές ήσαν κατά κανόνα αριστεροί, αφού αυτό εμπεριείχε από τη φύση του τότε κάτι το επαναστατικό. Το λυπηρό ήταν η άμεση μεταστροφή τους στον καπιταλισμό μόλις αποκτούσαν δουλειά, όνομα και λεφτά.
Κάνοντας τη σύγκριση με το σώμα μου, έβλεπα πως το στομάχι μου για παράδειγμα δεν μπορούσε να είναι κουμουνιστής εάν δεν γίνει πρώτα καπιταλιστής.
Δηλαδή, έπρεπε πρώτα να Φάει, να καλό φάει μάλιστα, να αποκτήσει δηλαδή όλα αυτά που στη συνέχεια θα μπορούσε να προσφέρει στο σώμα μου.
Δεν μπορεί να είσαι κομουνιστής και κρατάς τη χούφτα σου στραμμένη προς τα πάνω...!
Είσαι απλά ένας ζήτουλας.
Καλό είναι να αποκτάς πρώτα αυτά που πρέπει, -καπιταλισμός-, και στη συνέχεια μοιράζεις -ποτέ το ίδιο το κεφάλαιο- στο κόσμο γύρο σου.
Οι τότε φοιτητές δεν ήταν παρά θλιβερές φιγούρες που είχαν την αυταπάτη του αγωνιστή, και βέβαια δεν μιλώ για όλους, γι όσους δηλαδή ακολούθησαν με συνέπεια τα νεανικά τους πιστεύω και αργότερα, όταν έγιναν κι αυτοί κάποιοι.
“...Μη ξεχνάτε πως το σώμα μας είναι η ορατή πλευρά της ύπαρξής μας, πως πίσω και βαθύτερα κρύβει άπειρες δυνατότητες.
Ο εσωτερικός μας πλούτος, είναι σαν τα υπόγεια νερά, που όσο τα κρατάς υπόγεια, δε διαφέρει από το να μην τα έχεις καθόλου. Όταν μέσα από τη γνώση, ή τη διάθεση να δημιουργήσουμε, ανοίξουμε κάποιες διεξόδους, τότε γινόμαστε κι εμείς πηγή προσφοράς στην ανθρωπότητα.
Υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να συμβούν και άσχημα, όταν ερμηνεύσουμε λάθος αυτήν μας την προσφορά. Βγάζοντας το καινούριο στην επιφάνεια, αν το τσιγκουνευόμαστε και δεν το μοιράσουμε ολόγυρά σε πολλούς "διψασμένους", δε θα είναι τίποτε άλλο από στάσιμα νερά, όπου σύντομα θα γεννήσουν αβγά τα κουνούπια, ανάμεσα σε πράσινες λειχήνες που θα καλύπτουν την παγερή τους επιφάνεια.
Αντίθετα, όταν απλόχερα τα μοιράσεις στον περίγυρό, θα είσαι κι εσύ μια πηγή ζωντανή, καθώς από τα σπλάχνα σου θα βγαίνει καθαρό και γάργαρο και κρυστάλλινο και ζωογόνο το νερό.
Το παράδοξο, αυτό που δεν μπορούμε να καταλάβουμε οι άνθρωποι σήμερα, είναι πως εμείς ήμαστε απλώς η πηγή.
Δεν είμαστε το νερό.
Αν πεισματικά κλείσουμε και δεν επιτρέψουμε την έξοδό του, αυτό θα βγει από μια άλλη πηγή, διπλά μας, ή ακόμη χειρότερα, μακριά μας.
Ανοίγοντας όμως διάπλατα τη δική μας πηγή, τόσο πιο πλούσια και η προσφορά μας στον κόσμο, τόσο μεγαλύτερα τα δικά μας οφέλη από το ζωντανό νερό που γίνεται ο δικός μας εσωτερικός πλούσιος κόσμος.
Ας μη κάνουμε κι εμείς το λάθος να κρατήσουμε για μας αυτά τα νερά. Λίμνη με όψη θολή, γεμάτη γυρίνους κι έντομα...
Αφήστε το νερό της δικής σας πηγής να τρέξει ελεύθερα. Μην ανησυχείτε. Δεν πάει χαμένο. Η Γη γύρω μας διψά κι αν ξεδιψάσει μας ανταμείβει πλουσιοπάροχα, γιατί η πηγή είναι η ίδια η ζωή.
Οι άνθρωποι φυτεύουντα δέντρα της αρεσκείας τους και μετά αναζητούν την πηγή, ανοίγοντας εδώ κι εκεί τρύπες στη γη, αναζητώντας την "αγάπη" που θα τα κρατήσει στη ζωή....”
Με άλλα λόγια, νομίζω πως ο άνθρωπος είναι Τριαδικός. Έχει το νου που τα θέλει ξεκάθαρα, τα σύκα-σύκα και τη σκάφη-σκάφη, αλλά έχει και το συναίσθημα που δε γνωρίζει από σχήματα και περιγράμματα.
Οι “φωτογραφικοί” δημιουργοί στην τέχνη ανήκουν περισσότερο στη πρώτη μερίδα των ανθρώπων δηλαδή που λειτουργούν περισσότερο με το νου, με καθαρά σχήματα και πιστότητα ως προς το πρωτότυπο.
Οι μοντέρνοι ανήκουν περισσότερο στη δεύτερη μερίδα, αυτών που λειτουργούν μόνο με το συναίσθημα, αδιαφορώντας για σχήματα και λογικές ερμηνείες.
Όμως η τελειότητα δεν μπορεί παρά να είναι η πληρότητα και όχι να είναι Μέρος μόνο του όλου.
Αν λοιπόν το ανθρώπινο σώμα είναι τέλειο με τη λογική -την εικόνα- και το συναίσθημα – το ανεικονικό-, τότε στην Τέχνη θα πρέπει να αναζητούμε και το σχήμα και την έκφραση όπου αυτή υπάρχει μέσα κι ανάμεσα από τις γραμμές και τα χρώματα.
Οι παραστατικοί δημιουργοί είναι χαμηλών τόνων άνθρωποι. Εκεί που εκνευρίζομαι, είναι στους αφηρημένους δημιουργούς που γενικά και δίχως εξαιρέσεις σνομπάρουν τους πάντες και πάντα που είναι πέρα από τον εαυτούλη τους...
Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 16 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.