Εγώ θα λάβω μια διαφορετική θέση, η οποία άπτεται σε κάποια σημεία της άποψης του έποτε.
Η δυσκολία του να διαχωριστεί η Τέχνη από την Πορνογραφία, έγκειται κατά βάση στο γεγονός πως ο διαχωρισμός αυτός δεν είναι αληθής και στηρίζεται σε ηθικολογικές προσεγγίσεις, σαν τα φύλλα συκής της πολύπαθης έκθεσης της δεκαετίας του '50. Όπως βλέπουμε και σε αυτό το χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο χαρακτηρισμός ενός έργου ως πορνογραφήματος, έχει σχέση όχι με την άποψη περί της τέχνης, αλλά με αυτήν περί της ηθικής.
Κατά την προσωπική μου γνώμη και ως λάτρης του είδους αυτού, η Πορνογραφία είναι μορφή τέχνης, ακόμη και εκείνη η "ωμή" πλευρά της, που ως μόνο σκοπό έχει να απεικονίσει την σεξουαλική συνεύρεση και να προκαλέσει τη διέγερση, πράγμα που δεν το βρίσκω καθόλου αμελητέο και δεν κατανοώ γιατί ακριβώς θεωρείται ποταπό και μάλιστα τίθεται ως κριτήριο και ορόσημο, που χαράσσει τη διαχωριστική γραμμή μεταξύ Τέχνης και μη Τέχνης.
Κατ' αρχάς, δεν θα ισχυριστώ πως κάθε πορνογράφημα είναι εξ ορισμού και έργο τέχνης. Όπως πολύ σωστά επισήμανε και ο έποτε, κάθε τραγούδι δεν είναι έργο τέχνης, αλλά και κάθε ανάγνωσμα δεν είναι λογοτεχνικό έργο. Το αν ένα τραγούδι, ένα βιβλίο, μια ζωγραφιά, μια φωτογραφία ή ένα πορνογράφημα αποτελούν έργα τέχνης, εξαρτάται από το ταλέντο και την άποψη του δημιουργού, όσο και από τη συναισθηματική και ηθική στάση του θεατή. Εδώ θα υποστηρίξω την άποψη πως δεν μπορεί ένα πορνογράφημα να εξοβελίζεται από τη χορεία της καλλιτεχνικής δημιουργίας, μόνο και μόνο επειδή είναι τέτοιο. Θα ήθελα να τονίσω δε, ότι η χρήση της ερωτικής διέγερσης στα πλαίσια της διαφήμισης με βρίσκει απολύτως αντίθετο, αφού τότε η κατ' εμέ τέχνη της Πορνογραφίας ζεύεται στο άρμα του καταναλωτισμού και χρησιμοποιείται ως μοχλός εξαπάτησης του πολίτη, αυξάνοντας ουσιαστικά την σεξουαλική πείνα και καλύπτοντάς την με την κατανάλωση άσχετων με τον ερωτισμό προϊόντων.
Σε πρώτη φάση, θα παρατηρήσει κανείς πως η ομορφιά και η συμμετρία δύο ή περισσότερων ανθρώπινων κορμιών, ανεξαρτήτως φύλου, είναι κάτι που διεγείρει τις αισθήσεις και κάνει το μάτι του καλλιτέχνη να στραφεί προς το μέρος της, γεννώντας μέσα στην καλλιτεχνική ψυχή τον πόθο να τα απεικονίσει. Τα ανθρώπινα ερωτικά συμπλέγματα που απεικονίζονται για παράδειγμα σε μια ταινία κατά το κοινώς λεγόμενο "πορνό", έχουν μια φυσική αισθητική κι έναν αισθησιασμό που δεν χρειάζεται να βρει δικαιολογίες για ν' αγγίξει το ανθρώπινο πνεύμα. Η τέχνη της πορνογραφίας δεν χρειάζεται προσχήματα, ούτε φύλλα συκής, δεν έχει ανάγκη τη νομιμοποίηση από λόγιους καθηγητές των Καλών Τεχνών, δεν ψάχνει για καταφύγιο στην οποιαδήποτε περίπλοκη θεωρία περί του αποδεκτού της αισθητικής, προκειμένου να εξυμνήσει το συνδυασμό φυσικής αρμονίας και φαντασίας που εμπεριέχει η σεξουαλική πράξη. Η Πορνογραφία είναι αυτή που είναι και μάλιστα στέκει περήφανη μπροστά στο έργο της, ειρωνευόμενη τους ηθικολόγους, ηθικοπλάστες και ηθικολάγνους της κάθε εποχής. Η Πορνογραφία δεν ζητά τον οίκτο τους, ούτε τη συναίνεσή τους, αλλά αντίθετα απολαμβάνει ως εύσημο την φρίκη και την αμηχανία που τους προκαλεί.
Η Πορνογραφία είναι ρηξικέλευθη, ανατρεπτική και αντιπαραβάλει τη δική της παιχνιδιάρικη φύση στη χυδαιότητα της εβραιοχριστιανικής και μουσουλμανικής σεμνοτυφίας. Αποτελεί μια ιδεολογική σύγκρουση με την κυρίαρχη κοινωνική πλατφόρμα που έχει θέσει εξ ορισμού οποιαδήποτε απεικόνιση του φυσικά γυμνού ανθρώπινου κορμιού και της σεξουαλικής πράξης υπό την αίρεση του μη αποδεκτού, ενοχικού, χυδαίου και αποτρόπαιου. Δεν είναι τυχαίο που μετά το Μάη του '68, πολλοί άνθρωποι του πνεύματος στράφηκαν προς αυτήν, με την ίδια πολιτική κι αισθητική άποψη που γέννησε το "Η φαντασία στην εξουσία" ή το "Απαγορεύεται ν' απαγορεύεται".
"
Δεν είναι οι ταινίες μου αισχρές κυρία μου, οι ερωτήσεις σας είναι", είπε ο Πορνογράφος στη δημοσιογράφο, στην ομώνυμη γαλλική ταινία τέχνης και συνέχισε: "
το μόνο που έκανα ήταν να κινηματογραφήσω απλό, ωμό σεξ, το βαθύτερο ανθρώπινο συναίσθημα".
Η υποτιθέμενη αισχρότητά της, οφείλεται στην αισχρότητα της δικής μας άποψης περί του ερωτισμού και της αισθητικής γενικότερα.
Η Πορνογραφία έχει το δικό της φανατικό κοινό, όλων των κοινωνικών τάξεων, μορφωτικών επιπέδων και πολιτικών αποχρώσεων, κινείται δε στα όρια του μη αποδεκτού και συχνά απαγορευμένου, όπως για παράδειγμα εδώ στο στέκι, πράγμα που της δίνει ακόμη μεγαλύτερη πίστωση στην τράπεζα της καλλιτεχνικής δημιουργίας, αφού ακόμη και σήμερα καταφέρνει να ενοχλεί, να προκαλεί και να διχάζει.
Η Πορνογραφία έχει διονυσιακό και μυσταγωγικό χαρακτήρα, διαθέτει επίσης τον δικό της Μύθο. Είναι εκείνη η μαγική ονειρική χώρα, όπου οι γυναίκες είναι πάντοτε πρόθυμες και οι άντρες πάντοτε ικανοί. Πολλά αρχαιοελληνικά αγγεία περιέχουν ερωτικές απεικονίσεις, χωρίς καμμία ενοχή για το αντικείμενό τους, προϊόντα μιας κοινωνίας, της οποίας η φιλοσοφία εκτιμούσε την ερωτική πράξη και τη γεννεσιουργό της δύναμη, λάτρευε Σατύρους με προτεταμένα τα μόριά τους ως σύμβολα γονιμότητας, είχε εισάγει το θεσμό της Ιεράς Πορνείας στα λατρευτικά της δρώμενα και αναγνώριζε την οργιαστική λαγνεία του Πάνα και του Διονύσου ως επίκεντρο θρησκευτικών μαζικών εορτασμών.
Δεν είναι τυχαίο που ο Μάνος Χατζηδάκις ονόμασε ένα από τα καλύτερα έργα της ύστερης εποχής του "Πορνογραφία",όπως το ίδιο ακριβώς έκανε και το συγκρότημα των Cure, ονομάζοντας "Pornography" το πλέον επιτυχημένο καλλιτεχνικά άλμπουμ του.
"
Για ένα σκηνοθέτη, η πεμπτουσία της τέχνης του είναι το τσι****κι", είπε ο Πορνογράφος σε ένα άλλο σημείο. "
Εκεί δεν έχεις να σκηνοθετήσεις δύο όργανα, αλλά ένα όργανο και ένα πρόσωπο. Μερικές φορές τα κορίτσια παίρνουν τέτοιες εκφράσεις, που μου έρχεται να βάλω τα κλάματα".
Πράγματι, αυτήν την έκφραση του πάθους και της έκστασης, που γεννά ένας οργασμός, το βλέμμα λατρείας προς έναν φαλλό, αρχέγονο σύμβολο δύναμης και γονιμότητας, δεν μπορεί κανείς ηθοποιός να τα υποδυθεί ή υποκριθεί, όσο ταλαντούχος κι αν είναι. Αυτός είναι πιθανώς και ο λόγος που πολλοί Ευρωπαίοι σκηνοθέτες, όπως για παράδειγμα ο Λαρς φον Τρίερ, υιοθέτησαν τη συνήθεια κατά τη δεκαετία του '90 ν' απεικονίζουν ρεαλιστικά τις ερωτικές σκηνές στις κατά τ' άλλα ποιοτικές ταινίες τους (πχ στο "οι Ηλίθιοι"), βάζοντας τους ηθοποιούς τους να το κάνουν πραγματικά και δείχνοντας ακόμη και τη διείσδυση. Προφανώς δεν συμμερίζονταν την αμερικάνικη προτεσταντική σεμνοτυφία, να γυρνάει η κάμερα προς ένα τζάκι, μετά το πρώτο φιλί, πράγμα που πολύ όμορφα σατιρίστηκε και στο "Άκρως τρελό κι απόρρητο" ("Top secret"), της δεκαετίας του '80.
Ας πάρουμε και μερικά ακόμη παραδείγματα, Πορνογραφίας ως μορφή Τέχνης:
"Ο
Μέγας Ανατολικός αποτελεί το έργο τού Εμπειρίκου που έχει γίνει δεκτό με τον πλέον άκρατο ενθουσιασμό ή την πλέον βίαιη επίκριση. Η έκδοση του συνδυάστηκε με αρκετές αντιδράσεις, εξαιτίας του τολμηρού περιεχομένου του. Το βιβλίο προκάλεσε εκτεταμένες ανταλλαγές απόψεων στον τύπο διχάζοντας τον πνευματικό κόσμο, αλλά όχι και την επέμβαση του εισαγγελέα παρότι αυτή είχε ζητηθεί μέσα από τις στήλες του περιοδικού «Πολιτικά Θέματα». Ειδικότερα, αντικείμενο αντιπαράθεσης υπήρξε ο χαρακτηρισμός ή μη του έργου ως «πορνογράφημα»"
"Η φιλοσοφία του Μαρκήσιου ντε Σαντ πρεσβεύει μία ακραία μορφή ελευθερίας, η οποία συνδέεται άμεσα με την ηθική ελευθεριότητα, και σκοπεί στην απεξάρτηση του ατόμου από κάθε κατεστημένη νομική, ηθική ή θρησκευτική αρχή με τελικό στόχο την επίτευξη της απόλυτης ατομικής ικανοποίησης, που θεωρεί ως την ανώτατη αξία.
Τα έργα του περιέχουν ακραίες μορφές ερωτικών πρακτικών και συχνά οι περιγραφές του κινούνται στα όρια της πορνογραφίας.
Εξ αιτίας της προκλητικής γραφής του και των ιδεών του πέρασε εικοσι εννέα χρόνια έγκλειστος σε άσυλα και σωφρονιστικά ιδρύματα. Το έργο του προκάλεσε και συνεχίζει να προκαλεί αντιμαχόμενες κριτικές ενώ κατέστη πόλος έμπνευσης για άλλους συγγραφείς και καλλιτέχνες διαχρονικά. Η δική του άποψη για το έργο του συμπυκνώνεται στην παρακάτω ρήση του:
"Ο τρόπος σκέψης μου είναι το αποτέλεσμα των στοχασμών μου. Είναι κομμάτι της εσώτερης ύπαρξής μου, του τρόπου που είμαι φτιαγμένος. Για το σύστημά μου, το οποίο αποδοκιμάζετε, είναι επίσης η μέγιστη παρηγοριά στη ζωή μου, η πηγή της ευτυχίας μου. Σημαίνει περισσότερα για μένα από ότι η ίδια μου η ζωή."
"Γαμώ, γαμώ σε ως τα πέρατα της γης,
γαμώ σε ως τ' αστέρια".
Άραγε σας έβρισα, ή σας απήγγειλα ποίηση; Ο θείος Μαρκήσιος και ο θεϊκός Εμπειρίκος, βγάζουν τη γλώσσα σε όσους έστω αγγίζει ένας τέτοιος ανίερος προβληματισμός...
