"Εσύ καλέ μου φίλε δεν ξέρεις τι είναι καλό για σένα. Εγώ όμως ξέρω. Για αυτό, επειδή μόνος σου δεν θα επιβιώσεις, άσε με εμένα να παίρνω αποφάσεις για τη ζωή σου, ώστε να ζήσεις και να μην πεθάνεις από τις μαλακίες που θα κάνεις, αν σε αφήσω να επιλέξεις μόνος σου. Κατάλαβες, το γεγονός ότι σου στερώ το δικαίωμα της επιλογής το κάνω για το καλό σου, δεδομένου ότι εσύ δεν γνωρίζεις ποιο είναι αυτό, αλλά εγώ το γνωρίζω."
Σου θυμίζει κάποιο συγκεκριμένο πολιτικό ρεύμα? Κάτι σε κόκκινες, ας πούμε, αποχρώσεις, με δύο ωραία εργαλεία πάνω, ένα σφυρί και μια αγροτική δρέπανο? Κάτι που στο όνομα του "κοινού καλού" καταστέλλει ατομικές ελευθερίες, γιατί "η μάζα ξέρει καλύτερα, το άτομο σαν μονάδα είναι ηλίθιο".
Oh, well. Αυτό είναι τόοοοοοοοοοοοσο σχετικό και επεκτείνεται σε πολλούς τομείς. Δεν είναι όλοι ειδικοί πάνω στα πάντα. Ωστόσο, κάποια πράγματα είναι αντικειμενικά ορθά, και είναι εντελώς παράλογο να σταθεί κάποιος και να διαφωνήσει. Όταν λέω αντικειμενικά, εννοώ ότι έχει αποδειχθεί με έρευνες, με μελέτες, με στατιστικές κτλ. Αυτό το αναφέρω για πολλοστή φορά όχι για κανένα άλλο λόγο, αλλά επειδή έχουμε εκείνους που αυτοαποκαλούνται "ρεαλιστές" και "υπέρμαχοι του ορθού λόγου", οι οποίοι όταν αναφέρεις αρκετές μελέτες που αποδεικνύουν ότι σε ένα συγκεκριμένο ζήτημα έχουν λάθος οπτική, τότε το γυρνάνε και γίνονται ιδεολόγοι στο όνομα της ελευθερίας. Υπάρχει κάποια αντίφαση εδώ, ή είναι ιδέα μου;
Ας πιάσουμε όμως ένα άλλο ζήτημα. Σε ποιο βαθμό είναι ο καθένας μας ελεύθερος, έτσι ώστε να είναι απόλυτα υπεύθυνος για τις επιλογές του; Πολύ μεγάλο, τεράστιο ρόλο παίζει η εκπαίδευση και γενικότερα η μόρφωση. Όσο λιγότερο μορφωμένος είναι κάποιος, τόσο πιο εύκολο είναι να τον πείσεις για μια οποιαδήποτε ιδεολογία, χωρίς ιδιαίτερα επιχειρήματα. Και βέβαια, αυτό δεν το βλέπουμε μόνο στην πολιτική. Δείτε για παράδειγμα πόσο εύκολα έχει πειστεί μια μερίδα των πολιτών να αγοράζει κολλαγόνο ή πόση απήχηση έχει το αντιεμβολιαστικό κίνημα.
Κατά την άποψή μου, αυτά τα άτομα βάζουν σε κίνδυνο, από άγνοια, όχι μόνο τον εαυτό τους αλλά και τους άλλους. Εδώ λοιπόν έρχεται το (ηθικό) δίλημμα: Θέλουμε μια κοινωνία που θα αφήνει αυτά τα άτομα να γίνονται έρμαια εκμετάλλευσης από τον οποιοδήποτε (είτε μιλάμε για οικονομία, πολιτική ή ακόμα και για την υγεία τους και την υγεία των παιδιών τους); Ή θέλουμε μια κοινωνία που θα προστατεύει τους ίδιους και τους άλλους από την αφέλεια των επιλογών τους;
Όπως είναι φανερό, έχουμε δύο άκρα. Από τη μία πλευρά, έχουμε εκείνους που υποστηρίζουν πως πρέπει να αφεθεί κανείς να ζήσει με τις συνέπειες των επιλογών του, ενώ από την άλλη πλευρά είναι εκείνοι που λένε ότι το κράτος πρέπει να επεμβαίνει σε κάθε περίπτωση. Η λύση βρίσκεται μάλλον κάπου στη μέση. Όταν μιλάμε για επιλογές που επηρεάζουν μόνο το άτομο που τις λαμβάνει, τότε το κράτος οφείλει να ενημερώνει με επιχειρήματα και χρησιμοποιώντας πειθώ για ποιο λόγο οι επιλογές αυτές είναι λάθος, χωρίς ωστόσο να επεμβαίνει με κάποιον άλλον τρόπο. Αυτό όμως αλλάζει στην περίπτωση που υπάρχει παραπληροφόρηση, υποκρύπτοντας συγκεκριμένα συμφέροντα: εκεί η πολιτεία έχει λόγο να προστατέψει τα άτομα. Επίσης, το κράτος οφείλει να προστατέψει τα δικαιώματα των πολιτών εκείνων, που ίσως να υποστούν τις συνέπειες των καταστροφικών επιλογών άλλων.
