Η περίοδος από 1960 μέχρι το 2002 που μπήκαμε στο ευρώ (με μελανό σημείο την περίοδο της δικτατορίας όπου η μισή Ελλάδα καλοπερνούσε και η άλλη μισή ήταν στις φυλακές) ήταν περίοδος με δυναμική.
Εκεί χτίστηκε η μισή Αθήνα, τα τσιμέντα τη δεκαετία του 1970 ήταν πάμφθηνα, έριχνε μπετά ο κόσμος αβέρτα. Υπήρχε πληθωρισμός, ναι μεν, αλλά ένας ελεγχόμενος πληθωρισμός είναι σχεδόν πάντα δημιουργικός. Οι επενδύσεις στα ακίνητα ήταν η πιο προσφιλής πρακτική για να διατηρήσεις τα κεφάλαια ανέπαφα. Ο καπιταλισμός ακόμα δούλευε με κάποιους κανόνες.
Οι γονείς μου είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Με καλά αγγλικά και ένα ευρωπαϊκό πτυχίο γινόσουνα ανάρπαστος. Σταδιακά ανέβηκε το βιοτικό επίπεδο όλων των Ελλήνων. Αλλά και πιο μετά, θυμάμαι εποχές στα μέσα του 90', πήγαινες σε ένα ταβερνάκι και έτρωγες με σκάρτο χιλιάρικο (3 ευρώ). Πηγαίναμε σε ροκ κλαμπάκια, η μπύρα το μεγαλοπότηρο έκανε πεντακοσάρικο (1.5 ευρώ). Αυτά που ήταν κάπως ακριβά ήταν τα εισαγόμενα, πλυντήρια, κουζίνες, τηλεοράσεις αλλά δεν χαλούσαν εύκολα κιόλας.
Από τότε που μπήκαμε στο ευρώ άρχισε η κατάρρευση του βιοτικού επιπέδου, όχι γιατί έφταιγε το ευρώ - ίσως καλώς μπήκαμε - αλλά γιατί η εθνική οικονομία μετατράπηκε σε ντίλερ πολυεθνικών συμφερόντων και του χρηματιστηρίου. Ξεκίνησε η αποβιομηχάνιση της χώρας με τις συνέπειες που βλέπουμε σήμερα. Ήταν αναμενόμενο θα πει κάποιος (ΟΝΕ, ΕΟΚ, ΝΑΤΟ, ανήκουμεν εις τη Δύσιν, κλπ), άλλωστε ο κανόνας συναλλαγματικών ισοτιμιών (Bretton Woods) είχε καταργηθεί από το 1971, ο καπιταλισμός καζίνο ήταν ήδη θεσμοθετημένος. Βλέπεις όμως στον αντίποδα την Τουρκία με τρελό πληθωρισμό μεν, αλλά δικό της νόμισμα και δική της εθνική πολιτική, να μετατρέπεται σε παγκόσμιο γεωπολιτικό παίκτη.
Για να είμαστε στο θέμα όμως, κάθε εποχή έχει τις δικές της συνθήκες. Αυτό που παραμένει σταθερός δείκτης είναι ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων και τα κεφάλαια που έχουν συσσωρεύσει. Θυμάμαι πριν αρκετά χρόνια σε μια εκπομπή τον Πάγκαλο να ωρύεται όταν κατηγορούσαν κάποιον ότι "έφαγε" 2 δις. Ξέρετε τι σημαίνει "2 δις;" έλεγε, είναι τρελά λεφτά. Και τώρα τα δις για κάποιους είναι στραγάλια.
Από ποιον τα πήραν όμως; Απ' την υπεραξία των εργατών και την καταλήστευση των φυσικών πόρων. Στον Νίγηρα π.χ. που γίνεται στρατιωτική επανάσταση, μόλις το 5% των πόρων καταλήγουν στο λαό. Το υπόλοιπο 95% τσεπώνεται από τους αποικιοκράτες. Τα ίδια γίνονται σχεδόν σε όλες τις αφρικανικές χώρες. Που καταλήγει όλος αυτός ο πλούτος;
Σε μεμονωμένους υπερπλούσιους που φτιάχνουν λέσχες για να διασκεδάζουν την πλήξη τους και σενάρια για την νέα μετανθρωπική εποχή.
