Ξανά διαβάζοντας το θέμα, έπεσα και σε αυτό το χωρίο. Επειδή με ενδιαφέρει κι εμένα προσωπικά να μάθω περί αυτού, θα ήθελα να ρωτήσω: Πως η ομοφυλοφιλία βοηθάει στην ευρωστία του πληθυσμού; Γενικά σε τι ωφελεί η ομοφυλοφιλία την ανθρώπινη κοινωνία ή και γενικά ένα οικοσύστημα, αποτελώντας τμήμα της ποικιλομορφίας του;
-petros
Η συμβολή της Ποικιλομορφίας στην ευρωστία των πληθυσμών
Ορθή η απορία σου!
Η ωφέλεια ωστόσο, την οποία παρέχει η γενετική ποικιλομορφία μέσα στον πληθυσμό, δεν είναι απαραίτητο ότι είναι άμεσα εμφανής. Η ποικιλομορφία βρίσκεται εκεί για να υπάρχει, για καβάντζα όπως θα λέγαμε κοινώς. Με δεδομένο ότι το περιβάλλον είναι εξ ορισμού ρευστό και υφίσταται ταχείες και απρόβλεπτες συχνά αλλαγές, τα ποικιλόμορφα γονίδια αυξάνουν τις πιθανότητες ο πληθυσμός να επιβιώσει, ανεξάρτητα από τις όποιες αλλαγές μπορεί να συμβούν.
Όσο μεγαλύτερη η ποικιλομορφία, τόσο μεγαλύτερη και η βιωσιμότητα, η "ευρωστία" του πληθυσμού.
Ας φέρω όμως μερικά παραδείγματα, για να γίνω καλύτερα κατανοητός.
Ας πούμε ότι έχουμε έναν πληθυσμό εντόμων, τα οποία τρέφονται αποκλειστικά από τη γύρη ενός και μόνο είδους λουλουδιού (υπαρκτό παράδειγμα) το οποίο θα ονομάσουμε "λουλούδι Α".
Έστω ότι ο πληθυσμός αυτός, δεν διαθέτει την παραμικρή ποικιλομορφία σε σχέση με τούτο του το χαρακτηριστικό. Αν λοιπόν στον βιότοπό τους ξαφνικά μειωθεί η βροχόπτωση, με αποτέλεσμα τα λουλούδια Α να μην μπορούν να επιβιώσουν πλέον, τότε, με την εξαφάνιση των λουλουδιών Α, ο πληθυσμός των εντόμων μας πρόκειται σίγουρα να εξαφανιστεί από εκείνον το βιότοπο. Ακόμη κι αν μετά από δέκα χρόνια (πολύ μικρός χρόνος στην βιολογική κλίμακα) οι βροχές επανέλθουν και τα λουλούδια Α ξαναφυτρώσουν, επειδή ας πούμε είχαν αφήσει σπόρους τους στο έδαφος, τα έντομα θα έχουν ήδη εξαφανιστεί. Θα επανέλθουν μόνο εφόσον κάποιος άλλος πληθυσμός τους βρίσκεται σχετικά κοντά και μεταναστεύσει εκεί.
Έστω ότι αντίθετα, ο πληθυσμός των εντόμων περιείχε μια απλή ποικιλομορφία. Ας πούμε ότι ένα ποσοστό 0,01% των εντόμων, είχε τη δυνατότητα να τραφεί από ένα άλλο διαφορετικό λουλούδι, το "λουλούδι Β", άσχετα εάν προτιμά το Α υπό κανονικές συνθήκες. Τότε,
με την εξαφάνιση του λουλουδιού Α, όλος ο πληθυσμός των εντόμων θα εξοντώνονταν, εκτός από εκείνο το 0,01%. Σύντομα, ο πληθυσμός θα αποκαθίστατο στους αρχικούς του αριθμούς, τρεφόμενος πλέον από το λουλούδι Β.
Εάν μετά από λίγα χρόνια έχουμε πάλι αλλαγή του κλίματος και επανέλθει το λουλούδι Α, τότε μετά από μερικές γενιές μπορεί να δούμε πάλι όλα τα έντομα να τρέφονται αποκλειστικά απ' αυτό ή πλέον να τρέφεται κι από τα δύο, Α και Β. Η επιστροφή στην αποκλειστική κατανάλωση του λουλουδιού Α θα συμβεί εφόσον δεχτούμε ότι κάτι τέτοιο παρείχε ανέκαθεν στον πληθυσμό κάποιο σημαντικό εξελικτικό πλεονέκτημα, όπως για παράδειγμα έλλειψη ανταγωνισμού για τροφή με πολλά άλλα είδη του ίδιου οικοσυστήματος.
Ας πάρουμε ένα άλλο παράδειγμα. Στον πληθυσμό υπάρχει ένα σχετικά μικρό ποσοστό ανθρώπων τυφλών "εκ γενετής" ή στην πορεία (δεν αναφέρομαι σε όσους τυφλώνονται από ασθένεια ή ατύχημα, αλλά σε γενετικά αίτια). Φυσικά, στο δικό μας περιβάλλον τούτοι οι άνθρωποι είναι χειρότερα προσαρμοσμένοι από εκείνους που έχουν όραση, άρα έχουν μικρότερη βιωσιμότητα και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο βρίσκονται στον πληθυσμό μας σε σχετικά μικρά ποσοστά και θεωρούνται ως ΑΜΕΑ.
Ας πούμε τώρα, ότι βρίσκαμε μια τεράστια σπηλιά, όπου θα μπορούσε να ζήσει ένας μεγάλος πληθυσμός κάποιου είδους ζώων. Ξαφνικά, η είσοδος της σπηλιάς καταρρέει, εγκλωβίζοντας μέσα έναν πληθυσμό αυτού του ζώου.
Αμέσως τα ελάχιστα τυφλά άτομα που υπήρχαν στον πληθυσμό, αποκτούν εξελικτικό πλεονέκτημα και μάλιστα σημαντικό. Μεταφέροντας τούτο το συσχετισμό και πάλι στις ανθρώπινες κοινωνίες αναρωτήσου, εάν βρισκόσουν μέσα σε μια σκοτεινή σπηλιά, παρέα με ένα τέτοιο "ΑΜΕΑ", ποιος απ' τους δύο θα έπιανε απ' το χέρι τον άλλον για να τον καθοδηγήσει...
Μετά την πάροδο αρκετών γενεών, η συντριπτική πλειοψηφία των ατόμων του πληθυσμού μας θα είναι εντελώς τυφλά, ίσως δεν θα έχουν καν μάτια. Εάν δεν υπήρχε αυτή η ποικιλομορφία μέσα στον πληθυσμό, πριν συμβεί το γεγονός της κατάρρευσης της εισόδου του σπηλαίου, ο πληθυσμός θα μπορούσε να είχε εξαφανιστεί, ενώ η παρουσία τούτης της "ανωμαλίας" υπήρξε ζωτικής σημασίας για την τελική του επιβίωση. Επίσης υπαρκτό παράδειγμα. Όταν οι ερευνητές άνοιξαν μια τέτοια σπηλιά, όπου επί πολλές χιλιάδες χρόνια κυριαρχούσε σκοτάδι,
βρήκαν όλα τα είδη ζώων να είναι χωρίς καν μάτια κι εντελώς λευκά (albino), ενώ τα άτομα των ίδιων ειδών, που όμως ζούσαν έξω από τη σπηλιά -λίγα μέτρα μακριά, όμως πολύ διαφορετικά μεταξύ τους περιβάλλοντα-, έβλεπαν κι είχαν χρώματα που ταίριαζαν με το περιβάλλον (η διδασκαλία της Προσαρμογής, στην πράξη).
Το τι είναι γενετική ανωμαλία και τι απλή ποικιλομορφία, είναι εντελώς σχετικό.
Συμβατικά, ένα γονίδιο το οποίο μειώνει ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ τη βιωσιμότητα στο συγκεκριμένο περιβάλλον, ή σε πληθώρα παραπλήσιων, το θεωρούμε ως γενετική ανωμαλία. Συνήθως τα ποσοστά τέτοιων γονιδίων στον πληθυσμό κρατιούνται σε πολύ χαμηλά επίπεδα, της τάξης του 1/100.000 και κάτω. Πολλές φορές, γονίδια που προκαλούν βαριές βλάβες, παραμένουν στον πληθυσμό σε μεγαλύτερα ποσοστά, 1/1000, 1/500 η και περισσότερο, επειδή
μπορεί σε ετερόζυγη κατάσταση, όταν δηλαδή συνδυάζονται με μια "φυσιολογική" παραλλαγή (αλληλόμορφο), να έχουν θετικό αποτέλεσμα και να προσφέρουν μεγαλύτερη βιωσιμότητα απ' ό,τι το φυσιολογικό αλληλόμορφο από μόνο του. Εδώ ήδη αρχίζουμε να μιλάμε για ποικιλομορφία, παρά το γεγονός ότι το μειονεκτικό αλληλόμορφο από μόνο του -ή σωστότερα η γενετική πάθηση (φαινότυπος) την οποία προκαλεί- χαρακτηρίζεται ακόμη ως "ανωμαλία". Τέτοιο παράδειγμα είναι η περίπτωση της Μεσογειακής Αναιμίας (β-θαλασσαιμία), όπως και της Δρεπανοκυτταρικής Αναιμίας. Όσοι έχουν το λεγόμενο "στίγμα" για τούτες τις ασθένειες, δηλαδή έχουν το γονίδιο της αναιμίας ΜΑΖΙ με τη φυσιολογική αιμοσφαιρίνη, αντέχουν πάρα πολύ στην ελονοσία. Έτσι, σε περιβάλλοντα στα οποία δεν υπήρξε ποτέ η ελονοσία, όπως η Βόρεια Ευρώπη, η παρουσία των γονιδίων της Μεσογειακής και της Δρεπανοκυτταρικής Αναιμίας κυμαίνεται σε ποσοστά κάτω του 1/100.000. Αντίθετα, σε περιοχές όπως η Ινδία, η Αφρική, η Ελλάδα (παλαιότερα), η Τουρκία κλπ,
όπου η ελονοσία θερίζει ή θέριζε μέχρι πριν από λίγες δεκαετίες, η παρουσία του γονιδίου φτάνει ακόμη και στο 1/40 (Χαλκιδική, Θεσσαλικός κάμπος) ή και περισσότερο.
Ως προς το ζήτημα της ομοφυλοφιλίας, το γεγονός ότι εμφανίζεται στους πληθυσμούς σε όλες τις εποχές, σε όλες τις κοινωνίες και μάλιστα σε ποσοστά της τάξης του 5-10%, παρά τους διωγμούς, την καταπίεση, την κατακραυγή κλπ, σίγουρα την εξαιρεί από την τυπική περίπτωση της "ανωμαλίας", τουλάχιστον από βιολογικής άποψης. Η αρκετά διαδεδομένη άποψη περί "ανωμαλίας" έχει αποκλειστικά κοινωνικό-θρησκευτικό υπόβαθρο, αν και υπάρχει σίγουρα και μια Οντολογική-ψυχολογική πλευρά, η οποία συνήθως δεν συγκεντρώνει τα φώτα της δημοσιότητας των φορουμικών συζητήσεων .
Η παρουσία της δε σε τόσο υψηλά ποσοστά, υποδεικνύει ότι θα πρέπει να έχει κάποια χρησιμότητα για τον πληθυσμό, ακόμη κι αν εμείς δεν την κατανοούμε, άλλωστε δεν είναι απαραίτητο ότι η δική μας κατανόηση ταυτίζεται μ' εκείνη της φύσης.
Μια απόπειρα ερμηνείας ήταν ότι το ίδιο γονίδιο, το οποίο στους άντρες προκαλεί ΤΑΣΗ προς ομοφυλοφιλία, στις γυναίκες προκαλεί αυξημένη γονιμότητα, ωστόσο δεν έχει αποδειχτεί τούτο πέραν πάσης αμφισβήτησης, παρά το γεγονός ότι βρέθηκαν δεδομένα που υποστηρίζουν τούτη την άποψη. Θα μπορούσαμε επίσης να υποθέσουμε ότι καθώς μειώνεται η αναπαραγωγική ικανότητα των ομοφυλόφιλων ανδρών (λόγω σεξουαλικής προτίμησης), μειώνεται και η μεταβίβαση κάποιων μειονεκτικών από ορμονικής φύσεως γονιδίων, επιτρέποντας τη διατήρηση της ευρωστίας του αρσενικού φύλου, όμως και πάλι τούτο αποτελεί απλώς μια υπόθεση. Καταλαβαίνεις ότι η μελέτη ενός θέματος τόσο πολύ "Ταμπού", φορτωμένου με χιλιάδες προκαταλήψεις, από αμφότερες -επίτρεψέ μου- τις πλευρές, δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την έρευνα και η αξιοπιστία των αποτελεσμάτων αυτής αμφισβητείται περισσότερο απ' ό,τι σε άλλες, πιο "ουδέτερες" ηθικά περιπτώσεις.
