Δε νομίζω ότι είναι τόσο απλή ερώτηση, ούτε ότι όσοι έχουν την επιλογή φεύγουν από την Ελλάδα.
Καταρχάς πιστεύω πολύ στην ιδέα ότι είμαστε μυθιστορηματικά πλάσματα, νοηματοδοτούμε τη ζωή μας μέσα από την ένταξή μας σε ιστορίες και την ανάληψη ρόλων. Η Ελλάδα, ως πατρίδα, τόπος των παιδικών χρόνων κλπ έχει ιδιαίτερη μυθολογική σημασία που βαρύνει στο ασυνείδητό μας. Δεν είναι εύκολο να την αποβάλεις, εκτός αν έχεις πολύ τραυματικές εμπειρίες.
Πέρα από αυτό, έχει καταπληκτικό καιρό, που, όπως μου έχουν πει πολλοί που βγήκαν έξω για χρόνια, είναι τεράστιο πλεονέκτημα σε σύγκριση με το εξωτερικό. Και ένας από τους κύριους λόγους που πολλοί επιστρέφουν είναι αυτός. Σε ένα βαθμό το κατάλαβα κι εγώ, καθώς ο φετινός χειμώνας ήταν πολύ μακρύς, μέχρι τέλη Απρίλη νομίζω ήταν περιέργα, και με είχε πιάσει μελαγχολία, ώστε όταν ψιλοκαλοκαίριασε κατάλαβα πως έφταιγε η έλλειψη ήλιου και οι μικρές μέρες.
Επίσης, η συντριπτική πλειοψηφία παραδειγμάτων παιδιών που ξέρω και που βγήκαν έξω επέστρεψαν ή σκοπεύουν να επιστρέψουν, μολονότι είχαν τρομερές δουλειές σε Λονδίνο, Ζυρίχη, εξέλιξη στο MIT κλπ. Ίσως απλά έτυχε να είναι αυτοί οι γνωστοί μου βέβαια.
Πάντως, νομίζω είναι αρκετά άτοπη η ιεροποίηση του εξωτερικού. Κι εκεί υπάρχουν πολλά προβλήματα, απλώς άλλου είδους ίσως. Παρακολουθούσα πολύ τις εξελίξεις στη Γαλλία τον τελευταίο χρόνο επειδή έδινα κάτι πτυχία, κι εκεί μπουρδέλο είναι. Θεωρείται βέβαια τελευταία ως παρακμάζουσα, αλλά στους ελλαδίτες νομίζω έχει εντυπωθεί σα χώρα ευτεταγμένη και με κύρος. Άλλα όπως την είδα εγώ δεν ισχύει και τόσο. Έπειτα υπάρχουν άλλα θέματα σε διάφορες χώρες, στη Βιέννη που πήγα πρόσφατα τα πάντα έκλειναν από τις 7 και οι δρόμοι άδειαζαν, που θα το θεωρούσα ανυπόφορο αν ζούσα εκεί, στη Γερμανία εισέπραξα αστική ευγένεια μεν αλλά πολλή ψύχρα, στην Ισπανία σχέδον όλοι ήταν αγενείς, στην Αμερική μου έχουν πει κλικοποιούνται οι εθνότητες κλπ. Επίσης τα dating apps, τα κοινωνικά δίκτυα κλπ έχουν εισβάλει περισσότερο έξω, έχουν κάνει τους ανθρωπους πιο κλειστούς και επιφυλακτικούς στην πραγματική ζωή, τη στιγμή που υπάρχει το comfort zone της οθόνης. Περνάνε, δηλαδή, άλλου είδους πολιτισμική και ταυτοτική κρίση. Μπορεί βέβαια να είναι κάπως γενικόλογο αυτό που λέω, άλλα από φίλους ερασμίτες αυτά ακούω.
Και πάλι, βέβαια, μπορεί η ζώη έξω εν τέλει να αξίζει περισσότερο. Δεν αντιλέγω, απλά το θέμα παρουσιάζεται πολύ συχνά με απόλυτους όρους. Ελλάδα κόλαση, εξωτερικό παράδεισος. Τα πράγματα είναι πολύ πιο σχετικά, έστω κι αν στο τέλος της ημέρας το εξωτερικό κερδίζει στη στάθμιση μειονεκτημάτων-πλεονεκτημάτων.
Όσο για μένα, μετά το στρατό θέλω να φύγω έξω για μερικά χρόνια για σπουδές και δουλειά(μάλλον για Γαλλιά), επειδή το θέλω σαν εμπειρία πρώτα και όχι για τα λεφτά, και στη συνέχεια βλέπουμε. Σε 10-20 χρόνια ίσως έχει αναπτυχθεί πλήρως το concept της εξ αποστάσεως εργασίας και άρα τα δεδομένα της συζήτησης να έχουν επαναπροσδιοριστεί πλήρως.
