Η καφεΐνη (τριμεθυλοξανθίνη) μπερδεύει τα κύτταρα ότι πρόκειται για την αδενοσίνη (η όποια αποτελεί τον σημαντικότερο φορέα βιολογικής ενέργειας με ιδιαίτερο αποφασιστικό ρόλο στο μεταβολισμό.). Επειδή η καφεΐνη έχει περισσότερη "ενέργεια" από την αδενοσίνη, τα νευρικά κύτταρα επιτυγχάνουν τις λειτουργίες (για αυτό οι λάτρες του καφέ είναι νευρικά άτομα).Επίσης η καφεΐνη προκαλεί συστολή των αιμοφόρων αγγείων, μπλοκάροντας τη δράση της αδενοσίνης που τα διαστέλλει.
Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι η πυροδότηση των νευρικών κυττάρων. Ο οργανισμός αντιλαμβάνεται αυτή τη δραστηριότητα ως κατάσταση 'έκτακτης ανάγκης' και έτσι απελευθερώνει ορμόνες, όποιες είναι εφικτό να παράγουν αδρεναλίνη (επινεφρίνη).
Η αδρεναλίνη έχει τις ακόλουθες επιπτώσεις::
- τα μάτια διαστέλλονται,
- οι σφυγμοί της καρδιάς αυξάνονται
- τα επιφανειακά αγγεία συστέλλονται για να μειώσουν τη ροή στην επιφάνεια του δέρματος και να αυξηθεί η ροή προς τους μυς,
- η αρτηριακή πίεση του αίματος αυξάνεται
- η ροή του αίματος προς το στομάχι μειώνεται (για αυτό μας χαλάει ο καφές όταν ήμαστε νηστικοί)
- το ήπαρ απελευθερώνει γλυκόζη στο κυκλοφορικό σύστημα για περισσότερη ενέργεια και αυξάνεται η συσταλτικότητα των μυών.
Εκτός από αυτά, η καφεΐνη αυξάνει τα επίπεδα της ντοπαμίνης (λόγο αυτής της δραστηριότητας προκαλεί εθισμό) κατά τον ίδιο τρόπο με τις αμφεταμίνες (δηλαδή ηρωίνη αλλά και κοκαΐνη). Η ντοπαμίνη επιδρά σε συγκεκριμένα σημεία του εγκεφάλου, τα όποια είναι "υπεύθυνα" για την ευχαρίστηση. Ναι μεν, η επίδραση της καφεΐνης είναι πολύ πιο μικρή από της ηρωίνης, αλλά
ουσιαστικά πρόκειται για τον ίδιο μηχανισμό.
Κατά την γνώμη μου υπάρχουν δυο πρακτικά προβλήματα με την καφεΐνη. Το πρώτο είναι ότι όταν τελειώσει η επίδραση, ο οργανισμός κουράζεται απότομα, όποτε είναι πιθανών είτε να έχεις κακή διάθεση είτε να ζητάς και άλλο καφέ.
Ωστόσο το μεγαλύτερο πρόβλημα, είναι η σχετικά μεγάλη διάρκεια ημιζωής της καφεΐνης, η όποια αγγίζει τις 6 ώρες. Φανταστείτε για 6 ώρες να ήσασταν υποχρεωμένοι να ήσασταν κάποιος άλλος (ευτυχώς η επίδραση της καφεΐνης είναι κοινωνικά αποδεκτή). Ωστόσο, αυτό σημαίνει ότι αν στις 6 το απόγευμα πιείτε ένα redbull (80mg καφεΐνη) τότε ακόμη και στις 12 η ώρα θα υπάρχουν 40mg καφεΐνη στον οργανισμό. Αν σε αυτή την περίπτωση κοιμηθεί κάποιος στις 12, τότε δεν θα απολαύσει τα οφέλη του βαθέος ύπνου. Εκτός ότι δεν θα δει όνειρα (

), επίσης οι υποδοχείς της αδενοσίνης είναι σημαντικό να ηρεμούν δηλαδή να κοιμούνται και μάλιστα βαθιά. Κάτι το όποιο δεν συμβαίνει με την παρουσία καφεΐνης.
Ναι η καφεΐνη είναι ναρκωτικό (και προσωπικά συμφωνώ με τους επιστήμονες που την κατατάσσουν στα σκληρά ναρκωτικά λόγο της εξάρτησης), απλά είναι κοινωνικά αποδεκτό ναρκωτικό και οι παρενέργειες είναι αποδεκτές και κάποιες φορές θεμιτές. Φανταστείτε όμως σε έναν άλλο πολιτισμό (για παράδειγμα σε χίπηδες) να πάτε να πείτε καφέ. Αν δεν "ξενερώσουν" με την υπερκινητικότητα σας, σφυρίξτε μου.
Σημαντικό disclaimer: Όλες οι παραπάνω γνώσεις είναι αποτέλεσμα συζητήσεων και προσωπικών μελετών για το θέμα. Ωστόσο δεν είμαι Ιατρός ούτε έχω κάποια κλίση προς αυτές τις επιστήμες. Είναι τεράστιο το ποσοστό της πιθανότητα να μην έχω καταλάβει κάτι σωστά. Συγχωρέστε με, και παρακαλώ διορθώστε με