Ποιο αυτογκόλ λες;; Εσύ μας λες ότι η Ελλάδα είναι στη χειρότερη θέση λόγω του πληθωρισμού, κάτι το οποίο δεν ισχύει. Ίσα ίσα από τις αρχές του έτους οι πραγματικοί μισθοί βρίσκονται ελάχιστα υψηλότερα σε σχέση με το 2021, οριακή αύξηση 0.1% μεν όμως όχι κατάρρευση όπως παπαγαλίζεις. Αντίθετα πλούσιες χώρες όπως η Γερμανία, Γαλλία, Αυστραλία, Καναδάς, Ιαπωνία, κτλ, φαίνεται να χτυπήθηκαν ακόμα περισσότερο από τον πληθωρισμό σε σχέση με την Ελλάδα.
Οσο αφορά την ανεργία, επειδή αλλά λέω εγώ και άλλα εσύ, λέω ότι μετά το 2020 η ανεργία μειώθηκε (από το 17% σε 9%) λόγω αύξηση της απασχόλησης και όχι επειδή έφυγαν οι Ελληνες στο εξωτερικό. Αντίθετα από το 2022 και μετά περισσότεροι έλληνες επιστρέφουν στην Ελλάδα παρά φεύγουν. Εσύ πας πίσω στο 2009 ώστε να βγει το αφήγημα του οικονομολόγου που παπαγαλίζεις. Και επειδή εγώ κάνω μια στοιχειώδη έρευνα και δεν πετάω ότι διαγράμματα μου σερβίρει ο κάθε Μαρινάκης, ορίστε τα επίσημα στοιχεία της Ελστατ για την αγορά εργασίας. Στοιχεία που δείχνουν ότι η απασχόληση αυξήθηκε σε απόλυτους αριθμούς κατά 405 χιλιάδες εργαζόμενους μεταξύ του 1/2020-1/2025, με την ανεργία να πέφτει από το 18% σε 9%. Άρα αυτό που λες για την μετανάστευση των ελλήνων πλέον δεν ισχύει.
Κανεις δεν λέει ότι ο πληθωρισμός δεν είναι σοβαρό πρόβλημα, και ότι η Ελλάδα έχει χαμηλούς μισθούς. Όμως απόψεις του τύπου “μόνο η Ελλάδα χτυπήθηκε τόσο άσχημα από τον πληθωρισμό”, “Ο Μητσοτάκης έφερε την Ελλάδα στην 3η από το τέλος θέση στην Ευρώπη”, “η ανάπτυξη είναι εικονική και τα νούμερα λένε ψέματα” δεν ισχύουν σε καμία περίπτωση. Και σε κάθε περίπτωση ακόμα περιμένουμε την αντιπολίτευση να μας πει τι διαφορετικό θα έκανε αν ήταν κυβέρνηση. Μεχρι τώρα πάντως θα θα θα ακούμε χωρίς κάποιο χειροπιαστό πρόγραμμα.
Δεν καταλαβαίνω γιατί χαίρεσαι που αυξήθηκε η απασχόληση κατά 405.000 άτομα σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2020. Η μελέτη Μαντέ-Μαρινάκη συγκρίνει με το 2009 (προ κρίσης) για να δείξει ότι δομικά η οικονομία μας είναι ακόμα και τώρα μικρότερη και με 295.000 λιγότερες θέσεις εργασίας από ό,τι ήταν τότε. Το ότι σηκωθήκαμε λίγο από το πατώματα του πανδημικού 2020 είναι θετικό, αλλά δεν είναι θρίαμβος όταν ακόμα απέχουμε από την κανονικότητα.
Λες μόνος σου ότι οι πραγματικοί μισθοί αυξήθηκαν οριακά κατά 0,1% από το 2021. Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα! Οι χώρες με τις οποίες ανταγωνιζόμαστε (
οι ΦΤ10, ο μέσος όρος των 10 φτωχότερων χωρών της ΕΕ) τρέχουν με +10% και +12% πραγματικές αυξήσεις (όπως φάνηκε στο διάγραμμα του OECD που έστειλες πριν). Το να λες "κοίτα τη Γερμανία που πέφτει" είναι αστείο. Η Γερμανία έχει μισθούς 3.000€ και αντέχει μια διορθωση. Η Ελλάδα των 900€ με στασιμότητα (+0,1%) και ακρίβεια Γερμανίας, καταδικάζει τον κόσμο σε φτωχοποίηση.
Λες ότι η ανεργία έπεσε στο 8,7%. Σωστό. Αλλά πού δουλεύουν αυτοί οι άνθρωποι; Η μελέτη δείχνει ότι καλπάζει η σπατάλη προσόντων, πτυχιουχοι που δουλεύουν γκαρσόνια ή ντελιβεράδες. Γι' αυτό και δεν φεύγουν πια τόσοι πολλοί, συμβιβάστηκαν με κακοπληρωμένες θέσεις χαμηλών προσόντων. Αυτό δεν είναι ανάπτυξη, είναι υποβάθμιση του ανθρώπινου κεφαλαίου.
Λες ότι δεν ισχύει πως η Ελλάδα χτυπήθηκε χειρότερα. Τα στοιχεία λένε άλλα:
1) Είμαστε πρωταθλητές Ευρώπης στο κόστος στέγασης (90% επιβάρυνση για τους φτωχούς)
2) Είμαστε ουραγοί στην αγοραστική δύναμη
3) Έχουμε τα υψηλότερα ποσοστά "ανεκπλήρωτης ιατρικής ανάγκης"
Αν για σένα "επιτυχία" είναι να μειώνεται η ανεργία με φτηνές θέσεις εργασίας, ενώ η αγοραστική δύναμη μένει στάσιμη (+0,1%) και τα ενοίκια εκτοξεύονται, τότε απλά έχουμε πολύ χαμηλότερο πήχη για το τι σημαίνει αξιοπρεπής διαβίωση.
Να εξηγήσω επίσης γιατί μας νοιάζει η σύγκριση με το 2009 και όχι με το 2020 ως baseline. Το 2020 ήταν ο πάτος της δεκαετούς κρίσης, οπότε η σύγκριση με αυτό δείχνει απλώς ανάκαμψη από τα τάρταρα, ενώ η σύγκριση με το 2009 αποκαλύπτει ότι ακόμα μας λείπουν 300.000 θέσεις εργασίας και τεράστιο μέρος του εισοδήματός μας. Το 2020 είχαμε ήδη φτωχοποιηθεί. Το να λέμε "είμαστε λίγο καλύτερα από την απόλυτη φτώχεια του 2020" δεν είναι success story για μια ευρωπαϊκή χώρα, ειδικά όταν οι ανταγωνιστές μας (ΦΤ10) στο ίδιο διάστημα κατάφεραν αύξηση εισοδημάτων 15-20%. Το 2020 είναι καλή βάση αν θες να κρίνεις τη διαχείριση της τελευταίας τετραετίας, αλλά είναι
παραπλανητική βάση αν θες να κρίνεις την ευημερία της χώρας. Η βάση του 2020 συγκρίνει τον εαυτό μας όταν ήταν άρρωστος στα πατώματα, όχι με το πώς θα έπρεπε να είμαστε αν ήμασταν υγιείς και σε αληθινή ευημερία.
Αντίθετα, το 2009 είναι πολύ πιο σημαντικό ως βάση σύγκρισης. Οι χώρες που ανταγωνιζόμαστε (ΦΤ10) δεν συγκρίνουν τους εαυτούς τους με το 2020 για να χαρούν. Έχουν ξεπεράσει κατά πολύ τα επίπεδα του 2009 σε μισθούς και ΑΕΠ. Εμείς είμαστε οι μόνοι που πανηγυρίζουμε επειδή απλώς "σηκώσαμε κεφάλι" από τον πάτο του 2020. Όταν η Eurostat λέει ότι λείπουν
295.000 εργαζόμενοι σε σχέση με τότε, εννοεί ότι η οικονομία μας μίκρυνε δομικά. Το να λες "κοίτα πόσες θέσεις άνοιξαν από το 2020" αγνοεί το γεγονός ότι το εργατικό δυναμικό στην οικονομία μας είναι ακόμα μικρότερο από ό,τι ήταν πριν την κρίση.
Αν το ερώτημα είναι "τα πήγε η ΝΔ καλύτερα από το απόλυτο χάος του 2020;", η απάντηση είναι ναι. Αν όμως το ερώτημα είναι "έχει γιατρέψει η Ελλάδα τις πληγές της και συγκλίνει με την Ευρώπη;", η απάντηση της έκθεσης είναι ένα ξεκάθαρο όχι. Το να συγκρίνουμε μόνο με το 2020 είναι σαν να χρεοκόπησε ένα μαγαζί, να άνοιξε ξανά με τη μισή πελατεία, και να χαίρεται ο ιδιοκτήτης ότι φέτος είχε περισσότερους πελάτες από πέρυσι που ήταν κλειστό, αγνοώντας ότι κάποτε το μαγαζί ήταν διπλάσιο σε δυναμική.
Και για να τα συνδέσω όλα αυτά με τις πολιτικές ενέργειες των δύο κυβερνήσεων. Το βασικό ερώτημα για το τι διαφορετικό θα μπορούσε να γίνει δεν απαντάται με αόριστες θεωρητικές συζητήσεις, αλλά με την ανατροπή συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών που οδήγησαν στα σημερινά αδιέξοδα, καθώς
η σύγκριση με τις ΦΤ10 αποδεικνύει πως η ελληνική απόκλιση δεν ήταν αναπόφευκτη μοίρα. Αντί για την επιδότηση της στεγαστικής κρίσης μέσω της Golden Visa και της ανεξέλεγκτης βραχυχρόνιας μίσθωσης που εκτόξευσε το κόστος στέγασης στο 90% για τα φτωχά νοικοκυριά, απαιτείται ρυθμιστική παρέμβαση και διάθεση των κλειστών ακινήτων στην αγορά. Παράλληλα, αντί για την ανοχή στην αισχροκέρδεια των καρτέλ ενέργειας και τροφίμων, η λύση βρίσκεται στους αυστηρούς ελέγχους και την επιστροφή των υπερεσόδων του κράτους που φτάνουν τα 8 δισ. ετησίως από την ακρίβεια στην κοινωνία μέσω μείωσης έμμεσων φόρων, και όχι μέσω επιδοτήσεων που καταλήγουν πάλι στους παρόχους. Μείωση ΦΠΑ στα βασικά προϊόντα ανελαστικής ζήτησης κλπ.
Το επιχείρημα ότι δήθεν παρέλαβε η σημερινή κυβέρνηση τα σπασμένα του Σύριζα και "πόσα να κάνει πια με το χάος που άφησε ο Σύριζα" καταρρέει μπροστά στα οικονομικά δεδομένα, τα οποία αποκαλύπτουν ότι το ζήτημα είναι καθαρά θέμα ταξικής επιλογής και όχι έλλειψης πόρων. Η προηγούμενη κυβέρνηση, αν και λειτουργούσε υπό το ασφυκτικό καθεστώς των μνημονίων και με άδεια ταμεία,
κατάφερε να αυξήσει το πραγματικό εισόδημα των φτωχότερων κατά 45%, αποδεικνύοντας ότι η προστασία των ευάλωτων είναι εφικτή ακόμα και στα δύσκολα. Αντιθέτως,
η τωρινή κυβέρνηση έχοντας στη διάθεσή της τη ρευστότητα του Ταμείου Ανάκαμψης και ρυθμισμένο χρέος, επέλεξε να κατευθύνει την ανάπτυξη στο πλουσιότερο 20%, αφήνοντας τα χαμηλότερα στρώματα να χάσουν 8% της αγοραστικής τους δύναμης. Συνεπώς η ευθύνη για τη σημερινή φτωχοποίηση δεν βαραίνει το παρελθόν, αλλά τη
συνειδητή αναδιανομή του πλούτου υπέρ των λίγων στο παρόν.
Τέλος, η επίκληση της πανδημίας ως δικαιολογία για την οικονομική αποτυχία διαψεύδεται από το παράδειγμα των ΦΤ10, οι οποίες αντιμετώπισαν την ίδια υγειονομική κρίση αλλά συνέχισαν να συγκλίνουν με την Ευρώπη, αναδεικνύοντας ότι
το πρόβλημα της Ελλάδας είναι το σαθρό παραγωγικό της μοντέλο. Ενώ οι ανταγωνιστές μας επένδυσαν στη βιομηχανία και τη μεταποίηση δημιουργώντας προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας και καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας, η Ελλάδα επέμεινε μονομερώς στο real estate και τον τουρισμό, οδηγώντας σε φαινόμενα brain waste όπου πτυχιούχοι απασχολούνται σε θέσεις χαμηλών προσόντων. Η πραγματική ανάπτυξη δεν θα έρθει μόνο από τον πρωτογενή τομέα, αλλά από τη στροφή των επενδύσεων στην παραγωγή και τη μεταποίηση, αντί για την κατασκευή πολυκατοικιών που απλώς συντηρούν μια οικονομία χαμηλών μισθών και υψηλών ενοικίων. Πρέπει να ληφθούν μέτρα κατά της
εμπορευματοποίησης της κατοικίας που επιτρέπει σε ξένα κεφάλαια να αγοράζουν τα σπίτια μας κάνοντας το ενοίκιο απλησίαστο για τον μέσο εργαζόμενο, και μέτρα κατά της κερδοσκοπίας του real estate. Όλα αυτά είναι πολιτικές επιλογές, και είναι φανερό η κάθε κυβέρνηση ποιους προστατεύει.
Σου φαίνονται τόσο παράλογα όλα αυτά; Δεν ισχύουν; Κάνω λάθος;