Η Helen Fisher εξηγεί γιατί αγαπάμε και γιατί απατάμε τους συντρόφους μας
Σας παρουσιάσαμε τη Helen Fisher και τη δουλειά της στο προηγούμενο ποστ, γιʼ αυτό θα αρκεστώ να παραθέσω αποσπάσματα από την παρούσα ομιλία, που εύχομαι να είναι καλό έναυσμα για διάλογο.
Και βρήκαμε δραστηριότητα σε πολλές περιοχές του εγκεφάλου. Μάλιστα, μια από τις πιο σημαντικές ήταν η περιοχή του εγκεφάλου που ενεργοποιείται όταν αισθανόμαστε τη διέγερση της
κοκαΐνης. Και πράγματι, αυτό ακριβώς συμβαίνει.
Μάλιστα, νομίζω ότι είναι δυνατότερη από την σεξουαλική ορμή. Ξέρετε, αν ζητήσετε από κάποιον να κάνει έρωτα μαζί σας και σας απαντήσει "Όχι ευχαριστώ."
σίγουρα δεν θα αυτοκτονήσετε ή θα πέσετε σε κλινική κατάθλιψη. Αλλά σίγουρα, σε όλο τον κόσμο, άνθρωποι που βιώνουν απόρριψη στην αγάπη σκοτώνουν γι' αυτό.
Έτσι, με αυτή την εισαγωγή, θέλω να προχωρήσω στη συζήτηση δύο από τις πιο έντονες κοινωνικές τάσεις. [...]Η πρώτη είναι οι εργαζόμενες γυναίκες,
η είσοδός τους στον εργασιακό χώρο. [...]Για κάθε τάση - στον πλανήτη, υπάρχει η αντίθετη τάση. Όλοι το γνωρίζουμε αυτό, αλλά - η παλιά Αραβική παροιμία. Οι Άραβες λένε "Τα σκυλιά μπορεί να γαβγίζουν, αλλά το καραβάνι προχωράει." Και πραγματικά, το καραβάνι προχωράει. Οι γυναίκες προωθούνται ξανά στην αγορά εργασίας. Και λέω ξανά στην αγορά εργασίας γιατί αυτό δεν είναι κάτι καινούριο. Για εκατομμύρια χρόνια, στα λιβάδια της Αφρικής , οι γυναίκες πήγαιναν στη δουλειά να μαζέψουν τα λαχανικά τους. Επέστρεφαν στο σπίτι με το 60 έως 80% του βραδινού γεύματος. Η οικογένεια του διπλού εισοδήματος ήταν το πρότυπο. Και οι γυναίκες θεωρούνταν εξίσου ισχυρές οικονομικά, κοινωνικά και σεξουαλικά όσο οι άντρες. Εν συντομία, στην πραγματικότητα κινούμαστε εμπρός προς το παρελθόν.
Υπάρχουν πολλές διαφορές μεταξύ των δύο φύλων, όποιος νομίζει ότι οι άντρες και οι γυναίκες είναι όμοιοι απλά δεν είχε ένα αγόρι και ένα κορίτσι. Δεν ξέρω γιατί θέλουν να νομίζουν ότι οι άντρες και οι γυναίκες είναι όμοιοι. Έχουμε πολλά κοινά,
αλλά υπάρχουν και πολλά που δεν είμαστε - δεν είναι κοινά.
Με τα λόγια του Τεντ Χιούζ, "Νομίζω ότι έχουμε φτιαχτεί να είμαστε - είμαστε σαν δύο πόδια.
Χρειαζόμαστε ο ένας τον άλλον για να προχωρήσουμε." Αλλά δεν εξελιχθήκαμε να έχουμε τον ίδιο εγκέφαλο. Και βρίσκουμε όλο και περισσότερες διαφορές στον εγκέφαλο ανάμεσα στα δύο φύλα. [...]
Η ικανότητα των γυναικών να βρουν τη σωστή λέξη γρήγορα, η σωστή άρθρωση αυξάνεται στο μέσο του έμμηνου κύκλου, όταν τα οιστρογόνα είναι ανεβασμένα. Αλλά ακόμα και τις ημέρες της έμμηνης ρύσης, είναι καλύτερες από τον μέσο άντρα. Οι γυναίκες μπορούν να μιλάνε. Το κάνουν αυτό εδώ και εκατομμύρια χρόνια,
οι λέξεις είναι τα εργαλεία των γυναικών. Κρατούσαν το μωρό μπροστά στο πρόσωπό τους, καλοπιάντοντάς το, επιπλήτοντάς το, εκπαιδεύοντάς το με λέξεις.
Έχουν την τάση να σκέφτονται πολύπλοκα. Επειδή τα θηλυκά μέρη του εγκεφάλου είναι καλύτερα συνδεδεμένα, έχουν την τάση να συλλέγουν περισσότερα δεδομένα όταν σκέφτονται, να τα τοποθετούν σε πιο σύνθετα σχήματα, βλέπουν περισσότερες επιλογές και αποτελέσματα. Έχουν την τάση να σκέφτονται σε πλαίσια, ολιστικά, αυτό που αποκαλώ
πολύπλοκη σκέψη.
Οι άντρες έχουν την τάση - και αυτά είναι μέσοι όροι - να αφήνουν απέξω ό,τι θεωρούν ως μη σχετικό, εστιάζουν σ' αυτό που κάνουν και
προχωρούν με ένα βήμα προς βήμα σύστημα σκέψης. Και οι δύο τρόποι σκέψης είναι εξίσου καλοί. Χρειαζόμαστε και τους δύο για να προχωρήσουμε. [...] Και εγώ - αυτό που αλήθεια νομίζω ότι κάνουμε είναι να οδεύουμε προς μια συνεταιριστική κοινωνία, μια κοινωνία όπου τα ταλέντα και των ανδρών και των γυναικών γίνονται κατανοητά και εκτιμούνται και αξιοποιούνται.
Επίσης επιστρέφουμε σε μια αρχαία μορφή ισότητας στο γάμο. Λένε ότι ο 21ος αιώνας πρόκειται να είναι ο αιώνας του ονομαζόμενου "
συμμετρικού γάμου," ή του "καθαρού γάμου," ή του "συντροφικού γάμου." Αυτός είναι ένας γάμος μεταξύ ίσων, που εξελίσσεται σε ένα σχήμα εξαιρετικά συμβατό με το αρχαίο ανθρώπινο πνεύμα.
Ωστόσο, υπάρχουν όλων των ειδών οι επιπλοκές σ' αυτό. Σ' αυτά τα τρία εγκεφαλικά συστήματα, επιθυμία για
σεξ, ρομαντική αγάπη και προσκόλληση - δεν πάνε πάντα μαζί. Μπορούν, όμως να συνυπάρχουν. Γι' αυτό και το ευκαιριακό σεξ δεν είναι τόσο ευκαιριακό. Με τον οργασμό έχουμε μια αύξηση της ντοπαμίνης. Η ντοπαμίνη συνδέεται με την ρομαντική αγάπη, και μπορούμε να ερωτευθούμε κάποιον με τον οποίο κάνουμε σεξ. Με τον οργασμό έχουμε μια αύξηση της οξυτοκίνης και της βασοπρεσίνης - αυτές συνδέονται με την προσκόλληση. Γι' αυτό αισθανόμαστε αυτό το αίσθημα της κοσμικής ένωσης με κάποιον αφού κάναμε σεξ μαζί του.
Αλλά αυτά τα τρία εγκεφαλικά συστήματα, η επιθυμία για σεξ, η ρομαντική αγάπη και η προσκόλληση, δεν είναι πάντα συνδεδεμένα μεταξύ τους. Μπορεί να αισθάνεστε μια βαθιά προσκόλληση με ένα μόνιμο σύντροφο ενώ ταυτόχρονα αισθάνεστε έντονη ρομαντική αγάπη για κάποιον άλλο, ενώ αισθάνεστε σεξουαλική παρόρμηση για ανθρώπους που δεν σχετίζονται με τους άλλους συντρόφους.
Εν συντομία, είμαστε ικανοί να αγαπάμε περισσότερους από έναν ανθρώπους ταυτόχρονα. [...]
Πάνω από 100 εκατομμύρια συνταγές αντικαταθλιπτικών γράφονται κάθε χρόνο στις ΗΠΑ. Και τα φάρμακα αυτά γενικεύονται. Επεκτείνονται σε ολόκληρο τον κόσμο.
Δεν έχω τίποτε ενάντια σ' αυτούς που τα παίρνουν για κάποιο διάστημα, όταν περνούν μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο. Θέλουν να αυτοκτονήσουν ή να σκοτώσουν κάποιον. Θα τα συνιστούσα. Αλλά όλο και περισσότεροι στις ΗΠΑ τα παίρνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Και μάλιστα, αυτό που κάνουν αυτά τα φάρμακα είναι να ανεβάζουν τα επίπεδα της σεροτονίνης. Και ανεβάζοντας τα επίπεδα της σεροτονίνης, καταστέλλουμε το κύκλωμα της ντοπαμίνης. Όλοι το ξέρουν αυτό. Η ντοπαμίνη σχετίζεται με την ρομαντική αγάπη. Όχι μόνο καταστέλλουν το κύκλωμα της ντοπαμίνης αλλά σκοτώνουν τη διάθεση για σεξ. Και όταν σκοτώνουμε τη διάθεση για σεξ, σκοτώνουμε τον οργασμό. Και όταν σκοτώνουμε τον οργασμό, σκοτώνουμε τη χημεία που σχετίζεται και την προσκόλληση. Τα πράγματα είναι συνδεδεμένα στον εγκέφαλο. Και όταν παρεμβαίνουμε σε ένα εγκεφαλικό σύστημα παρεμβαίνουμε και σε ένα άλλο. Απλά λέω ότι ένας κόσμος χωρίς αγάπη είναι ένα ολέθριο μέρος.
Μετάφραση: Γιάννης Αρβανίτης
TEDlink
