Οι άκλαφτοι νεκροί του… λιγνίτη!
Δημοσιευθηκε November 24, 2007. Συγγραφεας: Kensai 10 Comments
Tags: οικολογια, ενεργειακη-πολιτικη, περιβαλλον.
Η Ουκρανία μάλλον δεν έχει απ’τα πιο θετικά ρεκόρ όσο αφορά τα «ενεργειακά δυστυχήματα». Το 1986 ο κόσμος ολόκληρος κρατούσε την αναπνοή του καθώς ο τέταρτος απ’τους πυρηνικούς αντιδραστήρες του Τσέρνομπιλ βρισκόταν σε τήξη, ξερνώντας ραδιενεργά απόβλητα που θα μεταφέρονταν με τον άνεμο σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης.
Την Κυριακή 18 Νοεμβρίου έγινε μια έκρηξη σ’ένα ουκρανικό ανθρακορυχείο- δεν ήταν η πρώτη φορά- στην περιοχή του Ντόνετσκ με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους- την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές- τουλάχιστον 70 εργάτες και να εγκλωβιστούν πάνω από 20. Η τύχη των τελευταίων είναι ακόμα αμφίβολη.
Το ζήτημα είναι… ποιά είναι η αντίδραση των οικολογικών ομάδων σε τέτοιου είδους καταστροφές; 21 χρόνια μετά το τελευταίο μεγάλο πυρηνικό ατύχημα, οι απανταχού Οικολόγοι είναι ανένδοτοι μπροστά στην κατασκευή και λειτουργία νέων- πρωτοπόρου τεχνολογίας- πυρηνικών αντιδραστήρων… αλλά κανείς δε κουνάει βλέφαρο όταν γίνονται ατυχήματα σε ανθρακωρυχεία... χμμ!
—
Η επιτυχία του ανθρώπου στην Φύση (κι επί των άλλων ανώτερων οργανισμών) βρίσκεται σ’ένα χαρακτηριστικό της νόησης που έχει τελειοποιήσει το είδος μας και λέγεται «συνειρμική σκέψη» (associative thought). Είμαστε ικανότατοι να συνδέουμε δύο γεγονότα και να υιοθετούμε μια σχέση αιτίας-αιτιατού, ιδιαίτερα όταν τα επιφαινόμενα είναι δραματικά και άμεσα επαληθεύσιμα. πχ όλοι μας θα θεωρούμε ιδιαίτερα τραγική τη συντριβή ενός μεγάλου αεροσκάφους (που μπορεί να πάρει μονομιάς 250-300 ζωές), αλλά τα αυτοκινητιστικά δυστυχήματα μιας εβδομάδας τόσο σε συχνότητα όσο και σε τελικό αριθμό νεκρών και τραυματιών είναι σαφώς περισσότερα.
—
Έτσι και με το Τσέρνομπιλ… Υπερθερμάνθηκε ο αντιδραστήρας, απώλεσε ραδιενέργεια, σκότωσε μέσα σε λίγες εβδομάδες έναν αριθμό ατόμων και σκόρπισε τον πανικό (και ακόμα προκαλεί φόβο) σ’ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της ανατολικής Ευρώπης, κυρίως με τις μεταλλάξεις στα έμβρυα. Προς Θεού, δεν προσπαθώ να περάσω την ιδέα ότι η καταστροφή από το ατύχημα του 1986 ήταν ψιλικατζίδικη, αλλά θέλω να επιστήσω την προσοχή στην ανικανότητα αρκετών [ευτυχώς ΟΧΙ όλων!] σύγχρονων οικολόγων να δουν τη μεγάλη εικόνα.
Και θέλω να ρωτήσω… οι 70+ νεκροί του ορυχείου άνθρακα στην Ουκρανία λογαριάζονται απ’τα οικολογικά κινήματα στους νεκρούς του λιγνίτη γενικότερα; Αυτή τη στιγμή τα εργοστάσια λιγνίτη ανά τον κόσμο παράγουν τη μεγαλύτερη ποσότητα ρύπων. Η Ελλάδα συγκεκριμένα έχει το πρωτείο με δύο απ’τα πιο ρυπογόνα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της ΔΕΗ με βάση τον λιγνίτη (στον Άγιο Δημήτριο Πτολεμαΐδας και την Καρδιά Κοζάνης).
Ο κόσμος δυστυχώς, κυρίως εξαιτίας επιστημονικής ημιμάθειας, δογματικής στενοκεφαλιάς, αλλά και ιδεολογικής εμμονής, αδυνατεί να συνειδητοποιήσει πως μια ενεργειακή πολιτική βασισμένη σε ιδιαίτερα ρυπογόνες μορφές παραγωγής είναι πολλές φορές χειρότερη από τα πυρηνικά εργοστάσια που τρέμει και αποφεύγει. Οι τελευταίας γενιάς πυρηνικοί σταθμοί έχουν τόσο ενεργητικά όσο και παθητικά συστήματα ασφάλειας, και μετά το 2001, Jumbo-proof κατασκευές κατά τρομοκρατικών ή άλλων επιθέσεων, θεομηνιών, κλπ. Η ενεργειακή τους απόδοση είναι υψηλότατη σε σχέση με κάθε άλλη μορφή παραγωγής βασισμένη σε αναλώσιμες πρώτες ύλες.
Το μόνο σοβαρό πρόβλημα παραμένει η αποκομιδή των χρησιμοποιημένων καυσίμων. Αυτό αποτελεί όντως τροχοπέδη για την υιοθέτηση πυρηνικών εργοστασίων καθώς τα απόβλητα είναι επικίνδυνα για αρκετές δεκαετίες οπότε και πρέπει να βρεθεί ένας ικανοποιητικός τόπος για την ασφαλή αποθήκευσή τους. Θεωρητικά, κάθε κράτος που έχει πυρηνικούς αντιδραστήρες- ακόμα κι μικρούς ερευνητικούς (πχ Δημόκριτος)- οφείλει να έχει ορίσει και μια τοποθεσία για την αποθήκευση των ραδιενεργών παραγώγων των αντιδράσεων. Αλλιώς θα πρέπει να τα εξάγουμε σε τρίτες χώρες- συνήθως φτωχές- που δέχονται να τ’αποθηκεύσουν στο γεωλογικό τους υπόστρωμα με κάποιο αντίτιμο.
Δεν προσπαθώ να κάνω τον απολογητή της πυρηνικής ενέργειας, απλά ενδιαφέρομαι αν κάποιοι από τους αναγνώστες μας έχουν την απάντηση: Τελικά τί είναι πιο επικίνδυνο για την υγεία των πολιτών… μια ηλεκτροπαραγωγή βασισμένη στο λιγνίτη ή στο ουράνιο;
Έχω την εντύπωση πως αν σουμάρουμε τους θανάτους σε ανθρακορυχεία με τους καρκίνους από τους ρύπους της καύσης του άνθρακα, η ραδιενέργεια από δυνητικά ατυχήματα σε πυρηνικούς σταθμούς τελευταίας γενιάς θα μοιάζει πρωινό για πρωταθλητές…