Πάτησε με θάνατο το θάνατο;
Ζούμε σήμερα σʼ έναν πολιτισμό που απαρνιέται το θάνατο. Αυτό φαίνεται καθαρά από την αδιάφορη σχετικά όψη που παρουσιάζει ένα οποιοδήποτε σπίτι που κηδεύει νεκρό και από την προσπάθεια του σπιτιού αυτού να φαίνεται όπως όλα τʼ άλλα σπίτια. Μέσα στο σπίτι ο «εργολάβος» αγωνίζεται να τα φροντίσει όλα με τρόπο που κανένας να μην προσέξει πως υπάρχει πένθος. Οργανώνεται με τους επισκέπτες ένα είδος εντευκτηρίου που θα μεταμορφώσει την κηδεία σʼ ένα μισοευχάριστο σχεδόν περιστατικό. Υπάρχει μία παράξενη συνωμοσία σιωπής γύρω από το βίαιο γεγονός του θανάτου και το λείψανο το φτιασιδώνουν, για να σκεπάσουν τη νέκρα του.
Που είναι ο Χριστιανισμός μέσα σε όλα αυτά; Στο χριστιανικό μήνυμα που αναγγέλλει τη νίκη του Ιησού Χριστού καταπάνω στο θάνατο, δεν υπάρχει αμφιβολία πως, από τη μία μεριά, το «πρόβλημα του θανάτου» είναι κεντρικό και ουσιαστικό και πως ο Χριστιανισμός πηγάζει από τη νίκη αυτή. Όμως από την άλλη μεριά, έχει κανένας το παράξενο αίσθημα πως, αν και το μήνυμα αυτό σίγουρα έγινε ακουστό από τον κόσμο, ωστόσο δεν επηρέασε πραγματικά τις βασικές ανθρώπινες τοποθετήσεις απέναντι στο θάνατο. Μάλλον ο Χριστιανισμός είναι που «προσαρμόστηκε» στις τοποθετήσεις αυτές και τις αποδέχθηκε για δικές του. Δεν είναι δύσκολο να αφιερώνεις στο Θεό-με ένα ωραίο χριστιανικό κήρυγμα- νέους ουρανοξύστες και παγκόσμιες εκθέσεις, να ενώνεσαι με –αν όχι να κατευθύνεις- τις μεγάλες προοδευτικές δυνάμεις της «ατομικής εποχής» μας που καταφάσκουν τη ζωή, να κάνεις το Χριστιανισμό να φαίνεται πως αυτός είναι η πηγή όλης αυτής της πυρετικής και ζωοκεντρικής δραστηριότητας. Και είναι το ίδιο εύκολο, μιλώντας σε μία κηδεία ή σε ένα ησυχαστήριο, να παρουσιάζεις τη ζωή ως την κοιλάδα του πόνου και της ματαιότητας και να παρουσιάζεις το θάνατο ως μία απελευθέρωση. Όμως ψευτίζεται το χριστιανικό μήνυμα έτσι, κηρύχνοντας πως ο Χριστιανισμός ουσιαστικά καταφάσκει τη ζωή, δίχως να παραπέμπουμε για την κατάφαση αυτή στο θάνατο του Ιησού Χριστού και επομένως στο ίδιο το γεγονός του θανάτου. Ψευτίζεται το χριστιανικό μήνυμα αποσιωπώντας το γεγονός πως για το Χριστιανισμό ο θάνατος δεν είναι μονάχα το τέλος, αλλά αληθινά η ίδια η πραγματικότητα αυτού του κόσμου. Το ίδιο ψευτίζουμε το χριστιανικό μήνυμα, όταν παρηγορούμε τους ανθρώπους και τους συμφιλιώνουμε με το θάνατο, λέγοντας πως ο κόσμος αυτός είναι το δίχως νόημα θέατρο μίας ατομικής προετοιμασίας για το θάνατο. Γιατί ο Χριστιανισμός κηρύχνει πως ο Ιησούς Χριστός θανατώθηκε για να ζήσει ο κόσμος και όχι για κάποια «αιώνια ανάπαυση» από τη ζωή. Το «ψεύτισμα» αυτό κάνει την ίδια την επιτυχία του Χριστιανισμού (ως παγκόσμιας θρησκείας), μία μεγάλη τραγωδία.
Ο κοσμικός άνθρωπος θέλει τον κληρικό να είναι αισιόδοξος τύπος που καθιερώνει την πίστη μέσα σʼ ένα κόσμο αισιόδοξο και προοδευτικό. Κι ο θρησκευτικός πάλι άνθρωπος, τον βλέπει σαν ένα εξαιρετικά σοβαρό, πένθιμα μεγαλόπρεπο και επιβλητικό κατήγορο της ματαιότητας και της κουφότητας του κόσμου. Ο κόσμος δε θέλει τη Θρησκεία και η Θρησκεία δε θέλει το Χριστιανισμό. Ο ένας (ο κόσμος) αποδιώχνει το Θάνατο, η άλλη (η θρησκεία) αποδιώχνει τη Ζωή. Από εδώ πηγάζει η ακαταμέτρητη απογοήτευση που παρατηρείται είτε στις κοσμικές τάσεις ενός κόσμου που καταφάσκει στη ζωή είτε στη νοσηρή θρησκευτικότητα εκείνων που αντιστρατεύονται τη ζωή.
Η απογοήτευση αυτή θα συνεχίζεται όσο οι Χριστιανοί εξακολουθούν να καταλαβαίνουν το Χριστιανισμό ως μία θρησκεία που έχει σκοπό να βοηθάει τον άνθρωπο, να συντηρεί τη χρησιμοθηρική αυτοσυνειδησία, που χαρακτηρίζει κι όλες τις υπόλοιπες θρησκείες. Γιατί αυτό ήταν, αληθινά, ένα από τα κύρια λειτουργήματα των θρησκειών: να βοηθάνε τους ανθρώπους να πεθαίνουν...
Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 17 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.
