Τι νομίζετε ότι είναι η Ανθρώπινη φύση; Τι είναι αυτό που κατα τη γνώμη σας μας ξεχωρίζει, όσο μας ξεχωρίζει, σήμερα, από τα ζώα που ήμασταν όλοι κάποτε;
Πολλά είναι αυτά που μας διακρίνουν από τα υπόλοιπα θηλαστικά, με τα οποία θα γίνει η σύγκριση γιατί είναι τα πιο κοντινά σε εμάς:
1) Ο Λόγος: Και δεν αναφέρομαι, φυσικά, μόνο στον προφορικό λόγο (που είναι και αυτή μεγάλη διαφορά, ο Αριστοτέλης διέκρινε τον άνθρωπο από τα ζώα κυρίως εξαιτίας του προφορικού λόγου, μιας και ο άνθρωπος δημιούργησε τον έναρθρο λόγο.) Κάνω αναφορά στον Λόγο (με «λ» κεφαλαίο, ως τη γνώση της σχέσης μεταξύ αιτίας και αποτελέσματος) που δημιουργεί ευθύνη στον άνθρωπο μιας και μόνον αυτός, αφού έχει λογική, μπορεί να είναι υπεύθυνος των πράξεών του, οι οποίες δεν προκαλούνται (μόνο) από τα ένστικτα.
2) Η ηθική: Μεγάλη συζήτηση για το αν είναι αντικειμενική και αυθύπαρκτη ή υποκειμενική, κοινωνική κατασκευή του ανθρώπου (τείνω προς το πρώτο, αλλά βαριέμαι να ξαναπιάσω τη συζήτηση αυτή), όπως και να έχει η ηθική απαντάται μόνο στον άνθρωπο (όσο τουλάχιστον μπορούμε να γνωρίζουμε.) Είμαστε το μοναδικό ον που διακρίνει σε καλό και κακό με αντίστοιχες επιβραβεύσεις και τιμωρίες. Βέβαια ο Σπινόζα έλεγε ότι ο άνθρωπος υπάγεται πλήρως στην αιτιοκρατία, άρα όλες οι πράξεις μας είναι αποτελέσματα αιτιών που δεν γνωρίζουμε, οπότε είναι νομοτέλεια να πράττουμε έτσι ή αλλιώς. Κατά συνέπεια δεν μπορούν να χαρακτηριστούν καλές ή κακές, αλλά μάλλον ουδέτερες, αναγκαίες να συμβούν. Από αυτό προκύπτει ότι δεν μπορούμε να μιλάμε για ελεύθερη βούληση, μέχρις ότου φτάσουμε στην απόλυτη γνώση των αιτιών που διέπουν τη συμπεριφορά μας. Όμως και αυτός αναγνώριζε ύπαρξη καλού - κακού, την οποία διέκρινε στην χαρά και στη λύπη. Χονδρικά, το καλό είναι η πράξη εκείνη που οδηγεί στη χαρά (είτε τη δική μου είτε τον άλλο) και η κακία είναι η κατάσταση της λύπης.
3) Ο Θεός/ το μεταφυσικό: Πάλι δεν μπορούμε να πούμε με ασφάλεια αν τα ζώα βιώνουν το Θεϊκό στοιχείο (αν το καταφέρναμε θα αποδεικνύαμε και την ύπαρξη του Θεού.) Όμοια με την ηθική, είτε υπάρχει ανώτερη οντότητα είτε όχι, ο άνθρωπος είναι -μάλλον- ο μοναδικός που την αντιλαμβάνεται (ή την εφηύρε) και στον άνθρωπο υφίσταται η ανάγκη να λατρεύει μια ανώτερη οντότητα. Επιπλέον, στα μεταφυσικά, η ανάγκη εύρεσης νοήματος (που είπε και ο dum dum boy), η πίστη στην ύπαρξη της ψυχής και η μετάβαση αυτής στο επέκεινα, όταν τελειώσει το θνητό της πέρασμα.
4) Η δημιουργικότητα: Άμεσα σχετιζόμενη με τον Λόγο, η τάση για δημιουργία νέων πραγμάτων, εννοιών, εφευρέσεων εκ του μηδενός (όχι απόλυτο αυτό), η δημιουργικότητα διακρίνει σαφώς τον άνθρωπο από τα υπόλοιπα θηλαστικά, γιατί μόνον αυτός νιώθει την ανάγκη να εκδηλωθεί στο υλικό πεδίο η έμπνευσή ή η σκέψη του. Είναι το καθ' ομοίωσιν σε γήινο επίπεδο, αφού ο άνθρωπος επιθυμεί (ασυνείδητα) να ομοιάσει στον δημιουργό του, γινόμενος και αυτός -κατ' αναλογία- ένας μικρός δημιουργός.
5) Η αυτεπίγνωση (η επίγνωση της ύπαρξης του εαυτού ως ξεχωριστή οντότητα): Αυτό το τελευταίο με αστερίσκο, γιατί κάποια ζώα μπορούν να αντιληφθούν τον εαυτό τους στον καθρέπτη και να μην νομίζουν ότι είναι κάποιο άλλο ζώο. Αλλά η αυτεπίγνωση σε εσωτερικό και πνευματικό επίπεδο, η συνείδηση των συναισθημάτων και των σκέψεών μας, όπως και του γεγονότος ότι είμαστε άνθρωποι, συναντάται (και πάλι μάλλον) μόνο στον άνθρωπο.
6) Οι αφηρημένες έννοιες: Αφηρημένες έννοιες είναι έννοιες που δεν έχουν πραγματική υπόσταση, αλλά γενικές έννοιες που ορίζουν τα επιμέρους πράγματα. Για παράδειγμα, υπάρχουν πολλά μήλα. Πράσινα, κόκκινα, φρέσκα, σάπια κ.λπ. Όμως, υπάρχει μία ιδέα του μήλου, όταν αναφερόμαστε σε αυτό γενικά (πχ μου αρέσουν τα μήλα.) Οι αφηρημένες έννοιες είναι τμήμα του Λόγου, τις έβαλα, όμως, ξεχωριστά, λόγω της τεράστιας επιρροής τους στον τρόπο που σκεφτόμαστε. Εδώ να πω ότι ούτε όλοι οι άνθρωποι μπορούν να σκέφτονται αφηρημένα, μιας και η ικανότητά μας για αφαιρετική σκέψη ξεκινάει κάπου στην εφηβεία.
