Δεν υπάρχει κανένας τρόπος να αποδείξεις τι μέρος της παραγόμενης αξίας χρεώνεται στο ίδιο το μηχάνημα και τι όχι. Αυτο σου λέω απ' την αρχή. Όπως λες κι εσύ στο τέλος αν ο εργοδότης δεν εισέπρατε κάποιο κέρδος από αυτή τη διαδικασία δεν θα το έκανε εξαρχής. Εισπράττει όμως και για αυτο προχωρά στην επένδυση και των μηχανημάτων ( κι ΟΠΟΥ τίθεται τέτοιο ζήτημα) αλλά και υπαλλήλων. Ε το κέρδος που προκύπτει από αυτές τις επενδύσεις είναι η υπεραξία είτε μιλάμε για εξοπλισμό είτε για εργατικό δυναμικό.
Η ειρωνεία ξέρεις είναι πως ο Μαρξ κάνει αυτό ακριβώς το πράγμα. Αναθέτει σε κάθε αντικείμενο μια αντικειμενική αξία και την ορίζει ως τον μέσο όρο των εργατοωρών που χρειάστηκαν για την παραγωγή του. Επίσης δεν υπάρχει καν λόγος να αποδείξεις το παραπάνω. Σε γενικές γραμμές όμως όσο μικρότερο το κεφάλαιο τόσο μεγαλύτερο μέρος της αξίας παράγεται από τον εργάτη και τόσο μικρότερη συνολική αξία φυσικά. Αν σε βάλω να σκάβεις με τσάπα κάνεις περισσότερη δουλειά εσύ, αν σου δώσω εκσκαφέα κάνει την περισσότερη δουλειά το μηχάνημα. Το τι θα πάρει ο καθένας θα καθοριστεί πολύ όμορφα από τον νόμο προσφοράς και ζήτησης. Επειδή ακριβώς σε αντίθεση με αυτά που λέει ο Μαρξ δεν υπάρχει κανένας τρόπος να προσδιορίσεις πόση ακριβώς αξία παράγεται από ποιον δεν μπορείς να θέσεις και πλαφόν αποζημιώσεις και δεν μπορείς φυσικά να μιλήσεις για κλοπή υπεραξίας η εκμετάλλευση.
Τώρα το τι κάνει με τα κέρδη μιας επένδυσης κάποιος επιχειρηματίας ΔΕΝ αναιρεί το νόημα τους. Ακόμη κι αν εγώ πάρω τα κέρδη από μια επένδυση και τα παίξω καζίνο και πάλι κέρδη θα ναι απλά εγώ θα μαι μαλάκας. αν τα χάσω. Κι αυτό που λες πως πάντα μια επιχείρηση επανεπενδύει όλα της τα κέρδη σόρρυ αλλά δεν είναι καθόλου ρεαλιστικό. Μπορεί να συμβαίνει με μεγάλες εταιρείες ή σε extra ανταγωνιστικά περιβάλλοντα αλλά σε μια κατάσταση όπου εγώ ανοίγω ένα μπουγατσάδικο που κάνει νόστιμες μπουγάτσες και πάρω κι έναν υπάλληλο να μου χυπάει βάρδια θα κάνω μια απόσβεση σε 5-10 χρόνια και από κει κι έπειτα απλά θα μετρώ αναλώσιμα και λειτουργικά έξοδα. Δε ξέρω πώς το εχεις στο μυαλό σου αλλά δε χρειάζεσαι και phd στα οικονομικά για να μπορείς να σηκώσεις μια basic επιχείρηση common sense και ένα υποτυπώdες insight.
Τα κέρδη του μπουγατσάδικου είναι τόσο πενιχρά που τις περισσότερες φορές θες μια ζωή για να κάνεις απόσβεση του κεφαλαίου, ιδιαίτερα αν δεν το δουλεύεις ο ίδιος και έχεις υπάλληλο. Δεν αναφέρομαι σε τέτοιες οικογενειακές επιχειρήσεις όπως μπακάλικα και μπουγατσάδικα που δουλεύουν 1-2 άτομα που τις περισσότερες φορές είναι συνεργάτες, αναφέρομαι σε τουλάχιστο μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις. Και προφανώς στο μπουγατσάδικο δεν τίθεται θέμα εκμετάλλευσης καθώς ακόμη και ο υπάλληλος του μπορεί να θέλει να ανοίξει δικό του μαγαζί καθώς όπως λες ούτε phd θέλει ούτε κανένα τρομερό κεφάλαιο.
Κανένας επιχειρηματίας δεν βγάζει υπερκέρδη, τα κέρδη είναι πάντα της τάξης του 2-3% σε μια επιχείρηση. Τα λεφτά βγαίνουν όταν κάνει scale η επιχείρηση και αυτό το 3% αντιστοιχεί σε μερικά εκατομμύρια. Επιχειρηματίας όμως που δεν επενδύει συνεχώς πίσω στην επιχείρηση αναγκαστικά πεθαίνει λόγω του ανταγωνισμού. Και μιλάω προφανώς για ελεύθερες οικονομίες, όχι για Ελλάδα που μπορείς να επενδύσεις στο κράτος για να μην χρειαστεί να επενδύσεις στην επιχείρησή σου.
Α ναι; εκείνοι δεν είναι μερος αυτού του συστήματος; δεν χορεύουν στο ρυθμό της μουσικής; Γιατί είναι να εκείνοι που υπάγονται στην ατομική ευθύνη και οι self made το αποτέλεσμα του συστήματος κι όχι το αντίστροφο; γιατί να μη λέμε πως η όποια φτώχεια και τα κακώς κείμενα του καπιταλισμού οφείλονται σε παθογένειες του συστήματος και ο όποιος πλούτος παράγεται πηγάζει από την ατομική ευθύνη κι επιλογή; Και τέλος παντων ποιος είναι εκείνος που θα κρίνει σε ένα σύστημα ποια χαρακτηριστικά είναι αποτέλεσμα συλλογικά, ατομικά, ή εξαρτώνται από την ιστορία, το DNA ή αστάθμητους παράγοντες;
Όχι δεν λέω κάτι τέτοιο, και ο πλούτος και η φτώχεια σε ατομικό επίπεδο πηγάζουν από την ατομική ευθύνη και όχι από παθογένειες του καπιταλισμού. Σε χώρες τώρα με τρομερή και παρατεταμένη φτώχεια, η αιτία δεν είναι ο καπιταλισμός αλλά η έλλειψή του και κατά κύριο λόγο η πολιτική αστάθεια και η κρατική διαφθορά. Προφανώς όταν έχεις τελείως διεφθαρμένες κυβερνήσεις που κλείνουν επιχειρήσεις κατά το δοκούν θα υπάρχει μεγάλο επίπεδο φτώχειας. Ο καπιταλισμός προϋποθέτει υγιές δικαστικό σύστημα και κράτος.
Το να κάτσεις να επιχειρηματολογήσεις για το soundness ενός συστήματος είναι το πιο εύκολο πράγμα στον κόσμο. Για τα πάντα υπάρχει μια σκοπιά από την οποία θα είναι σωστά και δίκαια. Από την εποχή των πρώτων homo sapiens μέχρι σήμερα. Αν το μόνο που κάνεις συνεχώς είναι να επιβεβαιώνεις τον κανόνα ποτέ δε πρόκειται να έχεις τίποτε παραπάνω απ' ό,τι έχεις ήδη. Το στοίχημα είναι να μπορείς να ορίσεις με τα δικά σου κριτήρια, με τη λογική ενός ανθρώπου που ζει το 2017 και μπορεί να δει κάτι παραπάνω από αυτά που του υπαγορεύουν τα ζωικά του ένστικτα και να αξιολογήσει ένα σύστημα και μια κοινωνία ως σύνολο. Και πάνω σε αυτη τη λογική κάποιος έχει κάθε λόγο να θεωρεί πρόβλημα το ότι σε μια χώρα πχ το 60% είναι παχύσαρκοι, ή αν ένα 20% ζει κατω από τα όρια της φτώχειας, ακόμη κι αν μπορεί να δικαιολογηθεί και αιτιολοηθεί στο έπακρο.
Ναι προφανώς αλλά δεν είναι ο καπιταλισμός η αιτία της φτώχειας, αυτό είναι το θέμα. Ο καπιταλισμός είναι η αιτία του πλούτου. Το 20% των relative φτωχών των δυτικών χωρών είναι middle και upper middle class σε χώρες του τρίτου κόσμου ή ακόμη και στις ίδιες τις χώρες τους αν τις συγκρίνεις με 100 χρόνια πριν. Και φυσικά το σύστημα μπορεί να γίνει καλύτερο βάζοντας περισσότερο καπιταλισμό στο παιχνίδι και όχι λιγότερο, δηλαδή απελευθερώνοντας την αγορά, μειώνοντας την κρατική δύναμη, εξυγιαίνοντας την δικαιοσύνη. Η διαφορά μας είναι πως εσύ θες ένα σύστημα όπου το κράτος θα δίνει μέρος των χρημάτων του πλουσίου στον φτωχό με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται, ενώ εγώ θέλω ένα σύστημα όπου ο πλούσιος θα κρατάει όλα τα λεφτά του και λόγω αυτού το συνολικό βιωτικό επίπεδο θα αυξάνεται με τέτοιο ρυθμό ώστε ακόμη και ο πιο φτωχός να έχει ένα πολύ καλό σε απόλυτες τιμές βιωτικό επίπεδο. Και τα δύο συστήματα έχουν δοκιμαστεί στην πράξη και έχουν δώσει αποτελέσματα. Κάνε μια μελέτη του war on poverty στην Αμερική (μια χώρα που ξεκίνησε με laissez faire καπιταλισμό και πέρασε σταδιακά σε αναδιανεμητικό σύστημα) για να δεις τα αποτελέσματα του.
Στο υπόλοιπο συμφωνώ, αλλά η όποια ευελιξία υπάρχει σε αυτό τη θεωρώ πιο πολύ σημάδι των καιρών και της εξέλιξης της τεχνολογίας και της ελεύθερης κυκλοφορίας της γνώσης, παρά εγγενές χαρακτηριστικό του καπιταλισμού.
Η τεχνολογία βοηθάει αλλά δεν είναι ο καταλύτης της αλλαγής. Το βλέπεις αυτό σε τριτοκοσμικές χώρες που έχουν την τεχνολογία της δύσης σε μεγάλο βαθμό, αλλά έχουν έλλειψη καπιταλισμού. Τα βασικά στοιχεία του καπιταλισμού που τον κάνουν τον καταλύτη της αλλαγής είναι πως κάθε άνθρωπος είναι ελεύθερος να έχει περιουσία που κανείς δεν μπορεί να του στερήσει και κάθε άνθρωπος είναι ελεύθερος να κάνει ότι εργασία θέλει. Αφαίρεσε κάτι από αυτά τα δύο και όλα πάνε κατά διαόλου.
Εξήγησέ μου ποια η διαφορά κατά τη γνώμη σου μεταξύ του δουλεύω 16 ώρες τη μέρα για το σήμερα, και δουλεύω με τον ίδιο τρόπο για το αύριο. Γιατί κατά τα άλλα με τη δική σου λογική ο τύπος που δουλεύει οικοδομή 12ωρα για 400 ευρώ είναι potential πλούσιος καθώς αντί να κωλοβαράει, δουλεύει και μάλιστα απλήρωτα. Είμαι περίεργος να μάθω.
Πρώτα απ' όλα κανείς δεν ζει με 400 ευρώ επειδή δεν γίνεται. Όσοι δουλεύουν για 400 σήμερα δεν ζούνε μόνοι και όλη μέρα δουλεύουν, κατά κύριο λόγο ζουν είτε με γονείς σε δικά τους σπίτια και έχουν σπίτι, λογαριασμούς, φαΐ καλυμμένα, είτε ζουν με δικές τους οικογένειες όπου υπάρχουν περισσότερα εισοδήματα. Με 400 ευρώ μόνος σου δεν ζεις. Ας πάρουμε την περίπτωση των περισσότερων νέων κάτω των 30 που ζουν με τους γονείς και κάνουν κάποια δουλειά του ποδαριού όχι για να έχουν τα προς το ζειν αλλά για να έχουν ένα εισόδημα και να αγοράζουν αγαθά πολυτελείας, όπως καφέδες, εξόδους, κρέμες ματιών, βερνίκια, ταξίδια κτλ. Πέραν του ότι αυτοί δεν εργάζονται για 12 ώρες τη μέρα οικοδομή (λολ αλήθεια το 12ωρο οικοδομή για 400 από που το έβγαλες?
) δεν έχουν και καμία διάθεση να μαζέψουν ένα μικρό κεφάλαιο και να το επενδύσουν κάπου, αλλά ανήκουν καθαρά στην νοοτροπία δουλεύω για να καταναλώνω αγαθά που θεωρώ ότι must. Αυτοί άνθρωποι κατά κύριο λόγο θα συνεχίσουν να έχουν την νοοτροπία αυτή εφόρου ζωής και απλά ίσως στο μέλλον βρουν μια καλύτερη δουλειά όπου θα παίρνουν 800 ή 1200 και τότε απλά θα αρχίσουν να καταναλώνουν περισσότερα αγαθά πολυτελείας με την λογική μια ζωή την έχουμε κτλ. Αυτού του είδους ο άνθρωπος δεν μπορεί να ξεφύγει από την φτώχεια ή την χαμηλή μεσαία τάξη για κανένα απολύτως λόγο, διότι δεν καταλαβαίνει την βασική αρχή της δημιουργίας, οργώνω, σπέρνω, ποτίζω και στο μέλλον θερίζω.
ΤΕΡΑΣΤΕΙΟ βέβαια ρόλο σε αυτή την κατάντια παίζει και το κράτος, το οποίο έχει κάνει την δημιουργία μιας επιχείρησης απαγορευτική στους νέους. Ακόμη δηλαδή και αν κάποιος από τους παραπάνω "ξυπνήσει" μόλις ακούσει ότι για να ξεκινήσει να μεταπουλάει καρπούζια στην λαϊκή ή να επισκευάζει παπούτσια και ρούχα πρέπει να κάνει έναρξη ΤΕΒΕ και να πληρώνει 500αρικο από τον πρώτο μήνα θα σου πει άστο καλύτερα υπάλληλος για 400. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα η οδός της επιχειρηματικότητας που είναι και ο μόνος ουσιαστικά δρόμος πλουτισμού να είναι προσβάσιμος μόνο σε μια πολύ μικρή μερίδα του πληθυσμού και όχι αναγκαστικά στους πιο ικανούς ή θαρραλέους αλλά σε αυτούς που έχουν τα κονέ και τα αρχικά κεφάλαια να υπομείνουν το ληστρικό κράτος. Και όλη αυτή η φτωχοποίηση είναι καθαρά τεχνητή, θέμα κράτους και όχι θέμα τεχνολογίας, αγοράς, καπιταλισμού κτλ.
Όταν λοιπόν από την μία έχεις ένα κράτος που απαγορεύει την επιχειρηματικότητα και από την άλλη μια οικονομία ύφεσης, μονοπωλίων και ανεργίας κατά κύριο λόγω κράτους, τότε είναι λογικό ο μέσος πολίτης να πιστεύει ότι δεν μπορεί να κάνει τίποτα απολύτως για να αλλάξει την κατάστασή του και να τα βάζει με τους πλούσιους και να απαιτεί επιδόματα και και και. Αυτό η επίπλαστη νοοτροπία βέβαια το μόνο που κάνει είναι να επιδεινώνει την κατάσταση.
Δεν έθεσα θέμα αντικειμενικότητας. Το πήρα ξεκάθαρα από τη σκοπιά του εργοδότη. Κι ο εργοδότης έχει απόλυτα αντικειμενικά κριτήρια γιατί είναι θέση να αξιολογήσει με ακρίβεια σε κάθε περίπτωση πόσα τον παίρνει να δώσει σε αμοιβές και τι κέρδη θα έχει σε κάθε περίπτωση ( αν δε μπορεί να το προσδιορίσει αυτό δεν κάνει για επιχειρηματίας ).
Ο εργαζόμενος συνήθως δεν έχει αυτήν την πολυτέλεια. Οπότε αυτό που εσύ αποκαλείς υποκειμενική αξιολόγηση δνε είναι τίποτε άλλο από κάποιον που απλά θα πάει να δουλέψει σε όποιον του δώσει τα περισσότερα χωρίς να είναι σε θέση να γνωρίζει εκ των πρωτέρων απόλυτα νούμερα.
Ούτε ο εργοδότης είναι σε θέση να γνωρίζει τα νούμερα. Δεν ξέρει ούτε πόσες πωλήσεις θα κάνει, ούτε αν θα βγάλει κέρδος. Μπορεί να κάνει μόνο εκτιμήσεις. Τον εργάτη τον πληρώνεις προκαταβολικά και συνήθως η αμοιβή του είναι σταθερή και άσχετη του κέρδους/ζημίας. Το πόσα θα πληρώσει σε εργατικά εξαρτάται από πολλούς παράγωγες όπως το κράτος, το πόσα θα δεχτεί ο εργάτης, το πόσα μπορεί να πληρώσει σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κτλ. Σε καμία περίπτωση δεν είναι όλα αυτά αντικειμενικά και ξεκάθαρα, ιδιαίτερα σε νέες επιχειρήσεις όπου όλα μπορούν και θα πάνε στραβά. Μην βλέπεις μόνο την μία πλευρά.
