Το ζήτημα της αποκέντρωσης είναι πολυ-παραγοντικό και δεν ευθύνεται μόνο ένα ζήτημα ή να το πω αντίστροφα : Το ζήτημα της συγκέντρωσης των περισσότερων στην Αθήνα ειναι πολυ παραγοντικό
Ιστορικοί Παράγοντες
Ξεκινάει ήδη από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσης του ελληνικού κράτους. Το 1828,τα σύνορα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους έφταναν μέχρι τη γραμμή του Αμβρακικού-Παγασιτικού και οριστικοποιήθηκαν στη σημερινή τους μορφή μετα το πέρας του Β' ΠΠ με την προσάρτιση των Δωδεκανήσων. Στο μεσοδιάστημα όσο το ελληνικό κράτος επεκτεινόταν ευτυχώς ή δυστυχώς το κέντρο των περισσότερων οικονομικών δραστηριοτήτων ήταν η Αθήνα. Επίσης, στους ιστορικούς παράγοντες πρέπει να προστεθεί και η Μικρασιατική Καταστροφή. Απο τους 1.200.000 Μικρασιάτες Έλληνες που έφτασαν στη χώρα,το 32-33% αυτων συγκεντρώθηκε στο λεκανοπέδιο και σε περιοχές στα πέριξ της Αθήνας (Νίκαια,Κερατσίνι,Νέα Ιωνία κλπ)
Γεωμορφολογικοι Παράγοντες
Μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση είναι ότι υπάρχουν ολόκληρα τμήματα της χώρας τα οποία έχουν ιδιαίτερα χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα. Σε γενικές γραμμές θα λέγαμε ότι ο πληθυσμός της χώρας τείνει να συγκεντρώνεται στις πεδινές και τις παράλιες περιοχές ενώ ο πληθυσμός των ορεινών περιοχών εχει διαχρονικά υποστεί τεράστια μείωση (αλλαγή παραγωγικού προτύπου χώρας,ευνοικότερες κλιματολογικές συνθήκες στις πεδινές περιοχές). Η συρρικνωση αυτή έχει επηρεάσει σημαντικά τις αναπτυξιακές προοπτικές των νομών μεγάλους ορεινούς όγκους και είναι πολύ δύσκολη η προσέλκυση δραστηριοτήτων που αφορούν τον 3γενη τομέα. Παρόμοια κατάσταση και στα νησία που δεν τα αφήνουν να προσελκύσουν επενδύσεις πέρα του τουρισμού.
Πολιτικοί παράγοντες
Η δημιουργία ενός ισχυρού κεντρικού κράτους δεν άφησε ΠΟΤΕ ευκαιρίες για τη δημιουργία μιας σωστής περιφερειακής διοίκησης αφού στις περιφέρειες κυριαρχούσαν και κυριαρχούν στοιχεία όπως η έλλειψη αρμοδιοτήτων και η εξάρτηση από το κέντρο για χρηματοδότηση. Ένας άλλος παράγοντας που συνέβαλε σε αυτή τη κατάσταση ήταν και αυτή η τάση να έχουμε πολλούς δήμους με μικρο μέγεθος που δυσκόλευε την αποτελεσματική άσκηση των πολιτικών αφού δεν υπήρχαν τα σωστά πληθυσμιακά μεγέθη που θα εξασφάλιζαν σοβαρές υπηρεσίες εξυπηρέτησης στους πολίτες! (Ευτυχώς το 2010 διορθώθηκε αυτό με το νόμο Καλλικράτη) . Δυστυχώς όμως η εξέλιξη αυτή δεν συνοδευτηκε όμως από ανάλογη σε σημασία και κλίμακα ανάθεση αρμοδιοτήτων και μετακίνηση πόρων προς την αυτοδιοίκηση. Είναι εξάλλου ενδεικτικό πως τη περίοδο 1998-2008 μόνο το 4,7% του τακτικού προυπολογισμού του κράτους αφορούσε τις δαπάνες της τοπικής αυτοδιοίκησης!! (μετά έσκασε η κρίση και δεν μπόρεσε να αλλάξει αυτό)
Οικονομικοί παράγοντες
Το όλο ζήτημα εδώ το παίζουν οι οικονομίες συγκέντρωσης.
Οι οικονομίες συγκέντρωσης αναφέρονται στα οφέλη που προκύπτουν από τη συγκέντρωση επιχειρήσεων, εργατικού δυναμικού και υποδομών σε έναν γεωγραφικό χώρο, όπως σε πόλεις ή βιομηχανικές περιοχές. Αυτές οι οικονομίες μπορούν να διακριθούν σε
εσωτερικές και
εξωτερικές οικονομίες συγκέντρωσης
- Εσωτερικές οικονομίες συγκέντρωσης: Αναφέρονται σε οφέλη που προκύπτουν μέσα στην ίδια την επιχείρηση, όπως εξοικονόμηση κόστους μέσω μαζικής παραγωγής, βελτίωση της αποδοτικότητας και αξιοποίηση εξειδικευμένου προσωπικού.
- Εξωτερικές οικονομίες συγκέντρωσης: Προέρχονται από τη γενική συγκέντρωση επιχειρήσεων στην ίδια περιοχή, οδηγώντας σε:
- Ανάπτυξη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού.
- Βελτίωση υποδομών και μεταφορών.
- Διευκόλυνση συνεργασιών και καινοτομίας.
- Διάδοση τεχνογνωσίας μεταξύ επιχειρήσεων.
Το περιφερειακό πρόβλημα αναφέρεται στις
ανισότητες μεταξύ κέντρου και περιφέρειας σε όρους οικονομικής ανάπτυξης, εισοδήματος και υποδομών. Οι οικονομίες συγκέντρωσης ενισχύουν αυτό το πρόβλημα για τους εξής λόγους:
- Συγκέντρωση επενδύσεων στις ανεπτυγμένες περιοχές
- Οι επιχειρήσεις προτιμούν να εγκαθίστανται σε περιοχές με ήδη ανεπτυγμένες υποδομές και αγορές, αφήνοντας τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές σε μειονεκτική θέση.
- Αστικοποίηση και ερημοποίηση της περιφέρειας
- Οι οικονομίες συγκέντρωσης προσελκύουν πληθυσμό και εργατικό δυναμικό στις μεγάλες πόλεις, προκαλώντας υπερσυγκέντρωση στο κέντρο και πληθυσμιακή συρρίκνωση στην περιφέρεια.
Η Αθήνα είναι το κυρίαρχο οικονομικό κέντρο της Ελλάδας, καθώς συγκεντρώνει:
- Το 50% περίπου του ΑΕΠ της χώρας.
- Μεγάλες επιχειρήσεις και πολυεθνικές που επιλέγουν την Αθήνα για τα κεντρικά τους γραφεία.
- Διοικητικές υπηρεσίες και κρατικούς φορείς που προσελκύουν εργαζομένους και επενδύσεις.
- Ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια και startups που δημιουργούν ένα οικοσύστημα καινοτομίας.
- Εκτεταμένες υποδομές και συγκοινωνίες που ενισχύουν την οικονομική δραστηριότητα.
Αυτή η συγκέντρωση δημιουργεί
θετικές εξωτερικές οικονομίες, όπως:
- Ευκολία πρόσβασης σε αγορές και προμηθευτές.
- Μεγάλη προσφορά εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού.
- Δυνατότητα συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων.
- Καινοτομία και ανάπτυξη νέων κλάδων (π.χ. τεχνολογία, τουρισμός).
Αλήθεια τι απο αυτά έχουν πχ οι Σέρρες; ή πχ το Αγρίνιο ;
Καλή η θεωρία να φύγουμε όλοι από την Αθήνα για να μάθουν αυτοί που ανεβάζουν τα ενοίκια ή ο Μητσοτάκης αλλά δεν έχουν όλοι την ευκαιρία να εργαστούν εκτος μεγάλων πόλεων.
Είναι η ίδια χαζομάρα με το "Πες και κανα όχι όταν σου δίνουν χαμηλό μισθό για να μάθει η κακή εταιρεία του Χ εργοδότη"
Η κάθε εταιρεία χέστηκε αν εγώ πχ πω όχι στα 750 καθαρά. Έχει άλλους 50.000 που γουστάρουν 750 καθαρά. Εξάλλου και γω σαν εργαζόμενος στους περισσότερους τομείς κακά τα ψέματα δεν έχω και πολλές επιλογές στις εταιρείες. Δεν έχουμε και τόσο μεγάλη αγορά ώστε να έχω την ευκαιρία να κάνω επαναστάσεις
