Δεν είναι λίγο ακραίο ως άποψη αυτό που εκφράζετε φίλοι Αντώνη και Αλέξανδρε; Δηλαδή ακόμη κι αν ο Ιησούς αποδεικνυόταν ψευδής, εσείς θα λέγατε "Αφήστε μας στην Ουτοπία μας"; Δεν θα πρέπει να έχουμε μια πιο διαλεκτική σχέση με το Θείον ως έννοια; Δεν θα πρέπει η σχέση μας αυτή να εξελίσσεται;
Μήπως ο Ντοστογιέφσκυ ήθελε να πει κάτι που μου διαφεύγει;
Εγώ ήθελα να δώσω έμφαση όχι στο "τι είπε", αλλά "ποιος το είπε".
Ελπίζω να μη λειτουργήσει αποτρεπτικά αυτό για όσους δεν τον έχουν διαβάσει. Πόσο κρίμα θα ήταν αυτό, αν αναλογιστούμε ότι μέσα από τα έργα του δεν αναδύεται απλώς μια προσωπικότητα ενός συγγραφέα, αλλά σύμπαν ολόκληρο! Ο καθένας από εμάς συλλαμβάνει απλώς ένα μικρό κομμάτι, γιʼ αυτό και είναι δύσκολο να καταλήξουμε σε μια ολιστική ερμηνεία για το τι είπε και γιατί το είπε.
Λοιπόν, δε με αντιπροσωπεύει αυτή η συγκεκριμένη του δήλωση. Άλλωστε, μέχρι τώρα έχω αναφέρει, συν τοις άλλοις, ότι δεν αντιμετωπίζω τον Ιησού ως θεάνθρωπο, αλλά μόνο ως άνθρωπο.
Λες ότι "θα πρέπει να έχουμε μια πιο διαλεκτική σχέση με το Θείον ως έννοια." Συμφωνώ. Το θέμα όμως είναι σε ποιο βαθμό μπορεί να είναι διαλεκτική αυτή η σχέση. Άλλωστε (φαντάζομαι θα συμφωνήσεις με αυτό)
η σχέση ενός πιστού με το Θείον είναι πολύ περισσότερο ηθική και συναισθηματική παρά διαλεκτική.
Παλιότερα, ξεφυλλίζοντας ένα διαφημιστικό φυλλάδιο βιβλιοπωλείου, μου έκανε εντύπωση το παρακάτω απόσπασμα απʼ την "εισαγωγή στη φιλοσοφία της θρησκείας" του Kai Nielsen. Δεν αγόρασα το βιβλίο, αλλά το απόσπασμα ταιριάζει στην περίπτωση.
"Ο Χιουμ μας λέει πως το να γνωρίζεις το Θεό σημαίνει να τον αγαπάς, και ο Κίρκεγκαρντ μας λέει πως το να θρησκεύεσαι σημαίνει να είσαι απορροφημένος σʼ ένα πάθος. Το εν λόγω γνώρισμα του θρησκευτικού λόγου είναι τυπικό του γεγονότος ότι η θρησκευτική πίστη δεν είναι απλά υπόθεση διανοητικής πειθούς ή θεωρητικής πεποίθησης, αλλά και υπόθεση ηθικής πεποίθησης, δέσμευσης και ενδιαφέροντος. Η θρησκεία συνδέεται άμεσα με την απόδοση νοήματος στη ζωή εκείνων που εμπλέκονται σʼ αυτήν. Η ειλικρινής διατύπωση ορισμένων βασικών θρησκευτικών εκφράσεων συνιστά την αποδοχή ενός ορισμένου προσανατολισμού στη ζωή. Αν δεν το καταλάβουμε αυτό, τότε δεν θα έχουμε ούτε καν αρχίσει να καταλαβαίνουμε τη θρησκεία ή τον θρησκευτικό λόγο…."
Με τα παραπάνω δεν προσπαθώ να δικαιώσω κάτι. Εγώ προσωπικά δεν έχω δηλώσει κάτι σαφές και συγκεκριμένο για το τι πιστεύω ή πού πιστεύω. Η σκέψεις που διατυπώνω στα μηνύματά μου αντιπροσωπεύουν απλώς το τμήμα μιας εικόνας που δεν ξέρω την τελική της διαμόρφωση. Όπως έγραψες κι εσύ η σχέση μας με το Θείον θα πρέπει να εξελίσσεται. Είναι δύσκολο όμως καμιά φορά να προσδιοριστεί το πόσο ομαλή και εποικοδομητική μπορεί να είναι μια τέτοια εξέλιξη. Τι συμβαίνει, για παράδειγμα, όταν κάποιοι άνθρωποι ψάχνονται χωρίς παράλληλα να έχουν μεγάλη ανάγκη να πιστέψουν; Τι συμβαίνει όταν κάποιοι άλλοι θέλουν να πιστέψουν, αλλά οι αμφιβολίες δεν τους αφήνουν; Τι συμβαίνει με αυτούς που θέλουν κατά βάθος να μην πιστέψουν; Πώς βιώνουμε τη σχέση μας με τον Θεό;; Θέλουμε να μας αγαπά; Τον αγαπάμε επειδή μας αγαπά;; Τον αγαπάμε; Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις, και στα πλαίσια αυτής της εξέλιξης, όπως λες, ενδέχεται να μετατοπιζόμαστε σταδιακά από τη μια περίπτωση στην άλλη.
Τα παραπάνω νομίζω ότι απαντούν και στα όσα έγραψε η Idril.
