Το να κατηγορείς το σύστημα, την ιδια στιγμή που ζεις σ αυτο και απολαμβάνεις Τ αγαθά του, ειναι το μονο ευκολο.
Αν ζησουν ορισμένοι τι θα πει πραγματικη χούντα ή ρατσισμός- και τυχει να ανηκουν σε μειονότητες ή υπό επίβλεψη του κράτους όντας αθώοι- τοτε προφανως και θα ειναι κακή αυτή η χούντα.
Το ιδιο ισχυει και σε επίπεδο κρατών: εάν εφαρμοστούν εθνικιστικές πολιτικές, όπως τον 19ο-20ο αιωνα και έχουμε κάθε 10 χρονια πόλεμο, να δεις πόσοι απ αυτους τους θα ονειρεύονται πισω τις δημοκρατίες που τόσο τους «καταπίεζαν».
Προφανώς, ακριβώς εκεί είναι το πρόβλημα. Όλα αυτά, κατ'εμέ, ξεκινούν από την απομάκρυνση από την καθημερινή εμπειρία, πράγμα που έρχεται να επιτείνει η πανδημία. Διότι, όταν ένα άτομο χάνει την καθημερινή επαφή με την κοινωνία και τα άτομα γύρω του μένει η μόνη εικόνα που έχει για την πραγματικότητα να είναι π.χ. αυτή των μέσων ενημέρωσης - που συνήθως, επιλέγουμε τα μέσα που απηχούν τις θέσεις μας, άρα εγκλωβιζόμαστε σε έναν φαύλο κύκλο στον οποίο συνεχώς ακούμε/διαβάζουμε την ιδεολογική ηχώ μας.
Αν δε δεις τον κόσμο να δρα γύρω σου, αν δε δεις ανθρώπους να συμπεριφέρονται, αν δε δεις πώς η δημοκρατία, με τη σημερινή της μορφή, δρα καθημερινά και επηρεάζει τις ζωές μας, δεν μπορείς να αντιληφθείς την αξία της και, εγκλωβίζεσαι σε έναν μικρόκοσμο με αποτέλεσμα, π.χ. να εξομοιώνεις δικτατορίες με δημοκρατίες κ.λπ.
Δεν διαφωνώ. Όμως αυτό δε σημαίνει ότι δεν δεν μπορούμε να ασκούμε κριτική για ορισμένες παθογένειες που παρατηρούνται στις σύγχρονες δημοκρατίες. Και σε καμία περίπτωση δεν εννοώ ότι η κριτική αυτή πρέπει να αποβλέπει στην απαξίωση της δημοκρατίας (και να πούμε εν τέλει δεν βαριέσαι τι δικτατορία τι χούντα) αλλά στην αναβάθμιση της.
Προφανώς και μιλάμε για τις παθογένειες του πολιτεύματος, αλλά το ζητούμενο είναι οι λύσεις που αναζητούμε να είναι μέσα σε αυτήν και όχι έξω, όπως γίνεται από διάφορα άτομα - προς διάφορες κατευθύνσεις, συνήθως με έντονο πατερναλιστικό χαρακτήρα.
Τραμπ, Ορμπαν, Σαλβινι, Κουρτς, Μοραβιετσκι, Λουκασένκο, Μπολσοναρου. Όλοι αυτοί είναι εθνικιστές και πόλεμος δεν έγινε. Πολεμάτε τον εθνικισμό χωρίς λόγο. Άλλο εθνικισμός άλλο φασισμός. Η Ελλάδα μόνο με εθνικισμό σώζεται.
Τις αρνητικές επιπτώσεις π.χ. της πολιτικής Όρμπαν, τις βιώνουμε καθημερινά εδώ στην Ελλάδα, καθώς οι χώρες του Βίζενγραντ φέρουν μεγάλο μερίδιο ευθύνης σε ό,τι αφορά την αναποτελεσματική κατανομή των προσφύγων εντός Ε.Ε. Ομοίως με την αλλοπρόσαλλη εξωτερική πολιτική του Τραμπ που έχει ως αποτέλεσμα τις ανισόρροπες αντιδράσεις της Τουρκίας.
Προφανώς, σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο, ιδεολογίες που τοποθετούν μεμονωμένα συμφέροντα - είτε αναφέρονται σε άτομα είτε σε μεγάλες ομάδες (π.χ. κράτη) - πάνω από το συλλογικό συμφέρον - στην προκειμένη, όλης της ανθρωπότητας - δεν έχουν θέση, ακριβώς όπως σε μία κοινωνία δεν έχουν βάση θεωρίες ατομικού απομονωτισμού.