Αν το πάρεις φιλοσοφικά η ζωή, ναι, είναι πόνος και δυστυχία. Οι Βουδιστές μιλούσαν για τις 4 Ευγενείς αλήθειες:
1. Η ζωή διέπεται από οδύνη και πόνο
2. Αιτία αυτού του πόνου και της οδύνης είναι η προσκόλληση στο Εγώ και στην ύλη
3. Υπάρχει δυνατότητα να ξεφύγουμε από αυτή την κατάσταση
4. Ο τρόπος είναι η αποκόλληση από το Εγώ.
Οι Χριστιανοί πάλι έλεγαν «μακάριοι οι δυστυχούντες», οι Νεοπλατωνικοί ότι το σώμα είναι φυλακή της ψυχής, οι Στωικοί μέσες άκρες ότι «τα πράγματα είναι όπως είναι, αποδέξου αυτά που δεν μπορείς να αλλάξεις και ζήσε...»
Υπάρχει ένα κοινό μοτίβο σε όλα αυτά... Συμφωνεί ή διαφωνεί κάποιος με τα παραπάνω, δεν μπορεί να αγνοήσει ότι η προσκόλληση στον κατώτερο Εαυτό (Εγώ ή αλλιώς συνείδηση) αυξάνει τα δεινά. Όταν η οπτική σου για τον κόσμο είναι «Εγώ και οι άλλοι» δεν γίνεται να ευτυχήσεις. Αντίθετα, αν η οπτική σου είναι «εμείς» είτε αυτό το «εμείς» αναφέρεται σε θρησκευτική ατραπό είτε σε πολιτικά πιστεύω είτε στο έθνος είτε σε ολόκληρη την ανθρωπότητα αντιλαμβάνεσαι τον κόσμο υπό ένα διαφορετικό πρίσμα. Αποτελείς μέλος ενός ευρύτερου συνόλου και αποκτάς ένα
νόημα. Σωστό, λάθος, δεν έχει τόση σημασία.
Βέβαια, υπάρχουν διαφορετικές ποιότητες αυτού του νοήματος. Διαχωρίζεται σε ανώτερο και κατώτερο, όπου ανώτερο είναι το υπερβατικό γιατί βλέπει τον επίγειο κόσμο σαν κάτι το προσωρινό, υποκειμενικό και φθαρτό και συνεπάγεται την πίστη σε κάτι μόνιμο, αντικειμενικό και αναλλοίωτο. Ακόμα, όμως, και το υλικό νόημα είναι προτιμότερο από την παντελή έλλειψη νοήματος. Καλύτερα να πιστεύεις για παράδειγμα στον ανθρωπισμό από το να είσαι νιχιλιστής.
Στην εποχή μας, όμως, επειδή έχουμε -ακόμα και όσοι δεν είμαστε ευκατάστατοι- υλικές ανέσεις που θα ζήλευε ακόμα και βασιλιάς στον Μεσαίωνα, έχουμε την «πολυτέλεια» να κυνηγάμε εμμονικά την ευτυχία συγκρίνοντας τον εαυτό μας με πάμπολλα παραδείγματα που προσφέρονται απλόχερα (σόσιαλ, κοινωνικός περίγυρος κοκ). Προσωπικά, από τότε που σταμάτησα να παίρνω τον εαυτό μου τόσο στα σοβαρά, αντιλήφθηκα το πόσο λυτρωτικό είναι να αισθάνεσαι ότι υπάρχει κάτι για το οποίο αξίζει να μάχεσαι και να πολεμάς. Μακάριος, λοιπόν, είναι όποιος το βρει και βάλει την αίσθηση του καθήκοντος πάνω από την προσωπική του ευτυχία.
Δεν γνωρίζω αν ευτυχήσει εν τέλει ούτε γνωρίζω το αν μπορεί να ευτυχήσει πραγματικά στην επίγεια ζωή. Αυτό που με βεβαιότητα γνωρίζω είναι
ότι δεν θα δυστυχήσει ή, τουλάχιστον, δεν θα τον ενδιαφέρει αν δυστυχήσει. Η ευτυχία ενδέχεται να μην μπορεί εκ των πραγμάτων να επιτευχθεί εδώ. Φυσικά, αυτά για όσους πιστεύουν στο επέκεινα. Κλείνω, επαναλαμβάνοντας αυτό που είπα παραπάνω:
δεν χρειάζεται να παίρνεις τον εαυτό σου τόσο στα σοβαρά. Όπως είπε και ο Χριστός μας (δεν θα μπορούσα να κλείσω αλλιώς, άλλωστε):
«Γι’ αυτό, λοιπόν, σας λέω: Μη μεριμνάτε για τη ζωή σας, τι θα φάτε και τι θα πιείτε ούτε για το σώμα σας, τι θα ντυθείτε. Η ζωή δεν είναι σπουδαιότερη από την τροφή; Και το σώμα δεν είναι σπουδαιότερο από το ντύσιμο; Κοιτάξτε τα πουλιά που δε σπέρνουν ούτε θερίζουν ούτε συνάζουν αγαθά σε αποθήκες, κι όμως ο ουράνιος Πατέρας σας τα τρέφει· εσείς δεν αξίζετε πολύ περισσότερο απ’ αυτά; Κι έπειτα, ποιος από σας μπορεί με το άγχος του να προσθέσει έναν πήχυ στο ανάστημά του; Και γιατί τόσο άγχος για το ντύσιμό σας; Ας σας διδάξουν τα αγριόκρινα πώς μεγαλώνουν· δεν κοπιάζουν ούτε γνέθουν· κι όμως σας βεβαιώνω πως ούτε ο Σολομών σ’ όλη του τη μεγαλοπρέπεια δεν ντυνόταν όπως ένα από αυτά. Αν όμως ο Θεός ντύνει έτσι το αγριόχορτο, που σήμερα υπάρχει κι αύριο θα το ρίξουν στη φωτιά, δε θα φροντίσει πολύ περισσότερο για σας, ολιγόπιστοι; Μην έχετε, λοιπόν, άγχος και μην αρχίσετε να λέτε: “τι θα φάμε;” ή: “τι θα πιούμε;” ή: “τι θα ντυθούμε;” γιατί για όλα αυτά αγωνιούν όσοι δεν εμπιστεύονται το Θεό· ο ουράνιος όμως Πατέρας σας ξέρει καλά ότι έχετε ανάγκη απ’ όλα αυτά. Γι’ αυτό πρώτα απ’ όλα να επιζητείτε τη βασιλεία του Θεού και την επικράτηση του θελήματός του, κι όλα αυτά θα ακολουθήσουν. Μην αγωνιάτε, λοιπόν, για το αύριο, γιατί η αυριανή μέρα θα έχει τις δικές της φροντίδες. Φτάνουν οι έγνοιες τής κάθε μέρας».
(Κατά Ματθαίον, 6:25-34).
