ΜονοΣ
Ελληνική μαθηματική εταιρεία.
Ο Πυθαγόρας και το γνωστό θεώρημα
https://www.hms.gr/apothema/?s=sa&i=2020&sr=on
Αγαπητέ φίλε ΜόνοΣ συνεισφέρεις εξαιρετικά στον όποιο διάλογο γίνεται (και με όποιον τρόπο γίνεται) σχετικά με το πυθαγόρειο θεώρημα. Η παραπομπή στην κυρία Μαλβίνα Παπαδάκη είναι εξαιρετικά εύστοχη και σε ευχαριστώ.
Στη διεύθυνση που ακολουθεί παραθέτω το εισαγωγικό μου «άρθρο» στο διαδίκτυο και πριν προσκληθώ στην ΕΜΕ σχετικά με αυτό το θεώρημα. Τους μαθηματικούς που το έχουν αναρτήσει, ούτε τους είδα ποτέ, ούτε τους γνωρίζω. Αυτό το λέω γιατί δεν είναι όλοι οι μαθηματικοί της ίδιας εκ προοιμίου αρνητικής στάσης απέναντι σε απόψεις που δεν συμβαδίζουν με την κρατούσα αντίληψη και ιδίως είρωνες και υβριστές από αδυναμία να καταλάβουν τι λέω ή να αντιπαρατεθούν.
https://www.frontsyn.gr/articles/airetiko.html
1. Απόσπασμα εάν δεν επιθυμείς να το διαβάσεις όλο, το οποίο σχετίζεται απόλυτα με τις παραθέσεις της κυρίας Παπαδάκη στο τεύχος του Ευκλείδη Α΄.
[Πρόβλημα (Το απλούστερο δυνατό και της γεωμετρίας και της αριθμητικής):
Το άθροισμα των εμβαδών των 4 τετραγώνων του 1 τετραγωνικού μέτρου, ισούται με το εμβαδόν του 1 ακεραίου τετραγώνου 4 τετραγωνικών μέτρων;
Με άλλα λόγια, διατυπωμένο το ερώτημα χωρίς μαθηματικό ύφος, μπορούμε πρακτικά ή θεωρητικά να ενώσουμε ή συνθέσουμε (άθροιση) 4 ίσα τετράγωνα του 1τ.μ. το καθένα και να έχουμε σαν έργο [FONT="]-[/FONT] αποτέλεσμα της σύνθεσης, 1 νέο τετράγωνο εμβαδού 4 τ.μ., ακριβώς ίδιο με το δοσμένο, ώστε να ισχύσει η ισότητα;
Μέχρι σήμερα, η απάντηση ήταν και εξακολουθεί να είναι καταφατική.
Έρχομαι όμως τώρα, να καταθέσω την άποψη και να την αιτιολογήσω, ότι η απάντηση όχι πρέπει να είναι αρνητική, αλλά είναι αρνητική.
Τα 4 τετράγωνα αδυνατούν να συντεθούν σε 1 ενιαίο που να τα περιέχει, καθώς είναι από τη φύση αδύνατο τα 2 ζεύγη των κατά κορυφή γωνιών να «εφάπτονται» και τα 2 ταυτόχρονα. Ή το ένα ζεύγος θα εφάπτεται ή το άλλο ζεύγος θα εφάπτεται. Και τα 2 μαζί, σαν κύρια απαίτηση για την πλήρωση του επιπέδου και την ταυτόχρονη δημιουργία τέλειου τετράγωνου σχήματος σαν αποτέλεσμα, δεν είναι με φυσικό τρόπο δυνατό να συμβεί ποτέ.]
2. Στην παρακάτω διεύθυνση
https://www.geocities.com/omadamaths/Geometry/Geometry.htm
θα βρεις ένα εξαιρετικό άρθρο από πανεπιστημιακούς μεταξύ των οποίων και η κυρία Μαλβίνα Παπαδάκη και ένα μικρό απόσπασμα, για να μη το διαβάζεις όλο αν σου είναι βαρετό, που αφορά την προοπτική και την πρόθεση των πανεπιστημιακών δασκάλων
να κάνουν «χρήση» των «αρχών της Φυσικής» στην κατανόηση και διδασκαλία της Ευκλείδειας (και όχι μόνο) γεωμετρίας. Αυτό το λέω γιατί ο βασικός αντίλογος και η απαξία στο πρόσωπό μου, στις όποιες παραθέσεις μου, ήταν και εξακολουθεί ακόμα σε μεγάλο βαθμό να είναι ότι χρησιμοποιώ τη Φυσική, ενώ τα μαθηματικά λειτουργούν αφαιρετικά της φύσης (χωρίς αυτό να αποτελεί αξίωμα βέβαια). Και βέβαια χρησιμοποιώ τη Φυσική, όπως ο κύριος Πάμφιλος και η κυρία Παπαδάκη και γίνεται αποδεκτή από τον κύριο Μιχάλη Λάμπρου και τους Πετρέσκου και Α και Π. Στράντζαλος. Η χρήση της φυσικής (δηλαδή υπό την μορφή της εποπτικής πρακτικής γεωμετρίας και της εφαρμογής στην καθημερινότητα) έχει την έννοια της βοήθειας των μαθητών και όχι τη χρήση τούβλων ή πλακιδίων επίστρωσης στο τετράδιο του μαθητή. Αυτό ακριβώς κάνω κι εγώ που «νόμιμα» ή νόμιμα εντός του αξιωματικού συστήματος, κάνουν εξάλλου και οι Πάμφιλος, Λάμπρου, Πετρέσκου, Παπαδάκη, Α και Π Στράντζαλος και τίποτα παραπάνω, αφού εδώ που τα λέμε τίποτα δεν απαγορεύει τις προσομοιώσεις αυτής της μορφής υπό το πρίσμα του αφαιρετικά της φύσης, που όπως επαναλαμβάνω, δεν είναι αξίωμα να μπορεί να υπαγορεύσει, να επιτρέπει ή να απαγορεύει.
Απόσπασμα
[ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΕΥΚΛΕΙΔΕΙΑΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ
(Συνοπτική περιγραφή - ενημέρωση)
Μ. Λάμπρου - Μ. Παπαδάκη - Θ. Πετρέσκου - Α. Στράντζαλος - Π. Στράντζαλος
Α.5. Πρώτο στάδιο της ανάπτυξης της θεωρίας της Ε.Γ.: εισαγωγή στη «Μετρική Γεωμετρία» με ποσοτικοποίηση των «μεγεθών».
- Συναγωγή περαιτέρω συμπερασμάτων με βασικό εργαλείο τις ιδιότητες της απλής έννοιας του εμβαδού.
Α.6. Δεύτερο στάδιο της ανάπτυξης της θεωρίας της Ε.Γ.:
«αλλαγή πλαισίου» με αξιοποίηση των «αρχών της Φυσικής» (που κατοχυρώθηκαν στο Α.3) για την αντιμετώπιση γεωμετρικών θεμάτων.]
Πάμε τώρα στην ουσία του όλου θέματος.
Μία πρώτη παρατήρηση είναι όπως είπαμε, πως ευρίσκεται «νόμιμα» ή νόμιμα εντός του πλαισίου του αξιωματικού συστήματος του Ευκλείδη, η χρήση υλικών υποδειγμάτων που δεν απαγορεύεται από κάποιο αξίωμα .
Μία δεύτερη παρατήρηση είναι ότι και ο κύρος Πάμφιλος και η κυρία Παπαδάκη, αμφότεροι με τις πλακοστρώσεις. δεν κάνουν επομένως κάτι το ανεπίτρεπτο οι άνθρωποι, όπως σαν ανεπίτρεπτο το καταλογίζουν σε μένα διάφοροι μαθηματικοί και μη, όπως το επιχειρώ με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.
Μία τρίτη και η πλέον σημαντική παρατήρηση (πέρα δηλαδή από το «νόμιμο» ή μη, της χρήσης υλικών υποδειγμάτων) είναι ότι
η εφαρμογή που επιχειρούν δεν είναι ορθή. Διαφωνώ στην ορθότητα της εφαρμογής και όχι στον τρόπο που περιέχει χρήση υλικών υποδειγμάτων προς κατανόηση των μαθητών. Τα τετράγωνα και τα τρίγωνα δεν εφαρμόζουν στην πραγματικότητα.
Άκουσε τώρα την ακούσια ή εκούσια εκτροπή από το ορθό. Επειδή δεν προβλέπονται αθροίσεις σχημάτων, γίνεται αναγωγή στις αθροίσεις εμβαδών των σχημάτων, όχι όμως χρησιμοποιώντας τα μέτρα εμβαδού σαν μέτρα, αλλά σαν σχήματα.
α. Δεν υπάρχει ένα γεωμετρικό εμβαδόν (μέτρο επιφάνειας) και ένα εμβαδόν της καθημερινότητας, όπως δεν υπάρχει και ένα γεωμετρικό μέτρο μήκους και ένα μέτρο μήκους της καθημερινότητας. Τα μέτρα μήκους και τα μέτρα εμβαδών είναι κοινά σε γεωμετρία και καθημερινότητα. Στην καθημερινότητα όμως, αν έχουμε πλήθος από τετραγωνικά μέτρα (πες ότι τα πλακίδια είναι 1 τ.μ το καθένα) να επιθέσουμε επί ενός δαπέδου για να το καλύψουμε, δεν έχουμε τη δυνατότητα να έχουμε κοινές πλευρές, αλλά μόνο επαφές των τετραγωνικών μέτρων. Η κυρία Παπαδάκη και ο κύριος Πάμφιλος τι κάνουν; Αναφέρονται σε πλακάκια επίστρωσης, τα ονομάζουν εμβαδά, αλλά τα αντιλαμβάνονται σαν σχήματα με κοινές πλευρές. Τα τετραγωνικά μέτρα όμως, όπως είπαμε, δεν έχουν κοινές πλευρές και προς τούτο δεν μπορεί να γίνει ΠΟΤΕ η εφαρμογή. Από τη μία μιλάμε για εμβαδά και από την άλλη αντί για μέτρα εμβαδού που είναι απαραίτητα υλικά υποδείγματα αφού δεν υπάρχουν άλλα μέτρα για τη γεωμετρία και άλλα για την καθημερινότητα, χρησιμοποιούμε τετράγωνα σχήματα σαν μέτρα εμβαδού! Αυτή είναι η εσφαλμένη οδός της εφαρμογής. Ρίξετε μια ματιά, πρώτος μιλάω στο εισαγωγικό μου «άρθρο» για εμβαδά, αλλά χρησιμοποιώ το μέτρο εμβαδού σαν υλικό υπόδειγμα.
Εξάλλου μη λησμονείτε ότι το να αποδίδουμε σήμερα ερμηνευτικά (και αυτό να το εκλαμβάνουμε σαν βέβαιο και ικανό να αποδείξει) το τι πίστευε ο Ευκλείδης για τις εφαρμογές που έκανε με κανόνα και διαβήτη, χωρίς τη χρήση αριθμών και μέτρων δηλαδή, είναι και λίγο μεταφυσικό!
β. Είναι ερώτημα πότε διατυπώθηκε το αξίωμα του εμβαδού, για να μπορεί με αυτό να καλυφθεί αναδρομικά (!!!) η ισχύς του πυθαγορείου.
γ. Σύμφωνα με το αξίωμα του εμβαδού, 4 πολυγωνικά χωρία (έστω τετράγωνα) με εμβαδόν 1 τ.μ. το καθένα, έχουν άθροισμα 1+1+1+1=4 τ.μ. Αν χρησιμοποιήσουμε λοιπόν την άθροιση αμιγώς αριθμητικά ώστε να εκφραστούμε με εμβαδά, θα πρέπει να υποδείξουμε αριθμό 4 σαν ακέραιο πολλαπλάσιου του 1. Τέτοιο αξίωμα όμως, που να προβλέπει
ενώσεις αριθμητικών μονάδων σε πολλαπλάσιό τους, δεν υπάρχει πουθενά στα μαθηματικά ώστε να καλύψει την αριθμητική προσέγγιση της άθροισης σαν ένωση μονάδων. Πως θα ενωθούν δύο αριθμητικές μονάδες; Για να ενωθούν πρέπει να έχουν κάτι κοινό. Όμως οι μονάδες δεν έχουν κάτι κοινό, εκτός από το να μην είναι κοινές δηλαδή πολλαπλάσιες του 1. Όταν προσθέτουμε δύο ευθύγραμμα τμήματα ΑΒ και ΓΔ τα μεταφέρουμε επί ευθείας ε και με το διαβήτη τα ενώνουμε μέσω κοινού σημείου. Στις αριθμητικές μονάδες ποιο είναι το αντίστοιχο "κοινό τους σημείο" ώστε να μπορούμε να τις ενώσουμε; Ασε που εδώ πονάει ακόμα περισσότερο, αφού για να κάνουμε την ένωση των ΑΒ και ΓΔ επικαλούμαστε τις ιδιότητες των μη αρνητικών αριθμών, που όμως δεν υπάρχει σε αυτές τις ιδιότητες ιδιότητα ένωσης αριθμητικών μονάδων. Έτσι το 1+1+1+1=4 με το αξίωμα του εμβαδού είναι ορθότατο ΜΟΝΟ αν θεωρήσουμε το 4 συγκείμενο πλήθος αριθμητικών μονάδων ή το εμβαδόν είναι 4 τ.μ. ανεξάρτητα μεταξύ τους. Το ίδιο ισχύει και με το πυθαγόρειο.
Να είσαι καλά.